Στο Μπουραζάνι

20140106-172540.jpg
Η καινούργια γέφυρα προς το Μπουραζάνι, 12 χλμ από την Κόνιτσα προς την Αλβανία, κατασκευάστηκε προ διετίας. Εγώ πάντα θα θυμάμαι την παλιά: εκεί που χάθηκε ο Νίκος στα 16 του, εκεί που περπατούσαμε στα εννιά μου με τον πατέρα μου και τραγουδούσαμε μαζί κατασκηνωτικά τραγούδια παράφωνα.
20140106-172549.jpg
Ο Αώος με το περήφανο όνομα ρέει προς την Αλβανία. Τον αγαπώ περισσότερο από το διάσημο Βοϊδομάτη, κι έχω βουτήξει δύο φορές. Τη μία κρύωσα τόσο που χρειάστηκα δύο τσίπουρα μονορούφι για να συνέλθω.
20140106-172600.jpg
Στο ξενοδοχείο στο Μπουραζάνι έμαθε ο αδερφός μου κολύμπι στη βάθρα με το παγωμένο νερό, καθώς ο μακαρίτης ο κύριος Νάσος μας έλεγε ότι ο παππούς μας πολέμησε τους Ιταλούς σαν πραγματικός ήρωας. Ο παππούς ο Γιάννης, που αύριο θα γιόρταζε, δεν μας μίλησε ποτέ για το πώς κράτησε τη γέφυρα της Μέρτζανης, για το πώς, εκείνο το πρωί, όταν έλιωσε το χιόνι, κατάλαβε ότι είχε κοιμηθεί πάνω σε πτώματα.
20140106-172612.jpg
Η Κόνιτσα ήταν για μένα πάντα ένα μυστήριο. Πέτρινη, μελαγχολική, κάποτε βρεθήκαμε εκεί σε μία συναυλία του Σαββόπουλου και είδα τη μητέρα μου να δακρύζει κοιτάζοντας τα βουνά. Ήμουν πολύ μικρή για να καταλάβω τότε.
20140106-172624.jpg
Η διαδρομή μέχρι τη Μονή της Μολυβδοσκέπαστης, ακριβώς πάνω από το συνοριακό σταθμό παρακολουθεί τον Αώο κατά πόδας, μέχρι εκείνος να συναντήσει το Σαραντάπορο.
20140106-172633.jpg
Στη Μονή, η κατάνυξη δεν είναι μόνο θρησκευτική. Είναι ακριτική, είναι μία υπόκλιση στη φύση, την απόσταση, τα σύνορα που, τελικά, είναι μόνο στο μυαλό.
20140106-172642.jpg
Τόσο χυμένο αίμα, τόσες ζωές χαμένες. Στο Μολύβι, το τελευταίο, πέτρινο χωριό πριν το σύνορο, κάθε σπίτι είχε τη δική του πινακίδα. Κανένα από τα παιδιά δεν ήταν πάνω από τριάντα.
20140106-172658.jpg
Αυτές τις ημέρες το χορτάρι είναι πράσινο, μια αμυδρή υπόσχεση άνοιξης.

Το Άμστερνταμ αλλιώς

Αυτή τη φορά όλα ήταν διαφορετικά

20131112-153846.jpg
Δηλαδή, ήταν όλα διαφορετικά αλλά και ακριβώς τα ίδια. Έμενα στο ίδιο κανάλι. Μόνο που αυτή τη φορά το χειμωνιάτικο φως το έντυνε αλλιώς.

20131112-154010.jpg
Το ξενοδοχείο-σπίτι μακριά από το σπίτι, αυτή τη φορά μου έδωσε ένα από τα ωραιότερα δωμάτια: μία σοφίτα με τις αμυγδαλιές του Βαν Γκόγκ.

20131112-154154.jpg
Για πρώτη φορά δεν παραπονέθηκα για το πρωινό ξύπνημα: το χάραμα από το παράθυρό μου ήταν απερίγραπτο.

20131112-154313.jpg
Άρχισα να παρατηρώ τις λεπτομέρειες: Τις σκεπές της γειτονιάς.

20131112-154403.jpg
Τα φθινοπωρινά φύλλα, τα ποδήλατα, τα ξανθά μωρά, μία νόστιμη σούπα κολοκύθα, μία δυνατή μπύρα.

20131112-154755.jpg
Για πρώτη φορά αποδέχτηκα με χαρά έναν καλό λόγο για τη δουλειά μου. Δεν κούνησα, όπως πάντα, το κεφάλι ντροπαλά με μετριοπάθεια. Κοίταξα το συνάδερφο στα μάτια και είπα ευχαριστώ.

20131112-154846.jpg
Περπατούσα στους δρόμους κι έπαιρνα τις πιο απρόβλεπτες φωτογραφίες.

20131112-154941.jpg
Μπαίνοντας στο Rijksmuseum το πρώτο που έκανα δεν ήταν να στρέψω την κάμερα προς τα αριστουργήματα της ευρωπαϊκής τέχνης. Προτίμησα έναν όμορφο άντρα.

20131112-155135.jpg
Η είσοδος του μουσείου μου θύμισε τους Παγοδρόμους του Χέντρικ Άβερκαμπ.

20131112-155319.jpg
Αυτή τη στιγμή κάθομαι στο καφέ του μουσείου, η δουλειά έχει τελειώσει, κι αναρωτιέμαι τι να ήταν αυτό που άλλαξε τα πάντα. Μπορεί να ήταν η Φέρλε που ταξίδεψε από την Αμβέρσα μόνο και μόνο για να φάμε μαζί εδώ προχτές. Ίσως, πάλι, να ήταν το δώρο που μου άφησε κρυφά η Πέτρα σε ένα ντουλάπι πριν φύγει για ένα μήνα στη Ρουάντα. Μπορεί να ήταν και ο Τιμ, που μόλις με είδε ξαφνικά μπροστά του πετάχτηκε γελαστός από την καρέκλα. Ή ο Άλιστερ, που μου δίνει πάντα όλο το κουράγιο να συνεχίσω.

20131112-155717.jpg
Νομίζω πως αυτό είναι. Δεν είναι η πόλη, που πάντα είναι υπέροχη. Δεν είναι η δουλειά, που πάντα έχει ενδιαφέρον.
Οι άνθρωποι είναι, που τόσο μακριά, τόσο αραιά, τόσο πιεσμένα, καταφέρνουν πάντα να κάνουν τη διαφορά.

Στο Göteborg

20131025-185614.jpg
Δεν ξέρω τι περίμενα να δω, αλλά η πόλη δεν με εντυπωσίασε· ίσως ήταν το όνομά της. Göteborg, που μου θύμιζε Gothicborg. Δεν έχει τίποτα γοτθικό. Δεν έχει καν τίποτα που να θυμίζει την Κοπεγχάγη.

20131025-185823.jpg
Τα κτήρια της γειτονιάς μου, σε μία απότομη ανηφόρα κοντά στο πανεπιστήμιο, μου έφεραν στο νου την Πράγα και το Ταλίν. Ανατολικοευρωπαϊκή αρχιτεκτονική, ή και βαλτική, όπως λένε οι γνωρίζοντες.

20131025-190031.jpg
Σε αντίθεση με τα κτήρια, η φύση οργίαζε. Ξέφρενα φθινοπωρινά χρώματα παντού.

20131025-190128.jpg
Μία παλέττα απερίγραπτη.

20131025-190225.jpg
Ο κεντρικός δρόμος της πόλης λέγεται Avenyn, δηλαδή Λεωφόρος. Βρήκα ανέμπνευστο τόσο το όνομα, όσο και το δρόμο.

20131025-190334.jpg
Βέβαια, στους παραδρόμους και στα κανάλια τα πράγματα γίνονταν λίγο πιο ενδιαφέροντα.

20131025-190434.jpg
Το άγαλμα του Ποσειδώνα μπροστά στην Πινακοθήκη ήταν άσχημο. «Μα είναι δυνατόν να τον κάνουν τόσο άσχημο;» Ρώτησα τον Stefan, ο οποίος γεννήθηκε και μεγάλωσε σε ένα από τα νησιά του αρχιπελάγους. «Ναι! Και μάλιστα ενώ ήθελαν να τον κάνουν larger than life, αποφάσισαν πως το πέος του έπρεπε να είναι μικρό για να μην ταράζει τα χρηστά ήθη. Ήλπιζαν επίσης ότι, αφού έπρεπε να τον κάνουν γυμνό, ο κόσμος θα επικεντρωνόταν στο μεγάλο ψάρι που κρατάει, κι όχι αλλού». Σκέφτηκα πως το πέτυχαν.

20131025-190813.jpg
Παρά τη μικρή του αναπηρία, το άγαλμα του Ποσειδώνα ενέπνευσε την ετικέτα μίας εξαιρετικής τοπικής μπύρας.

20131025-190919.jpg
Πριν τη Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών του Πανεπιστημίου, μία μυστηριώδης σπηλιά με διπλοκλειδωμένη είσοδο. Η φαντασία μου κάλπασε. Τι κρύβεται εκειμέσα; Σπάνια χειρόγραφα; Πολύτιμες περγαμηνές; Ή μήπως είναι η κατοικία ενός αιωνόβιου σοφού καθηγητή Ιστορίας, ο οποίος βγαίνει κάθε πενήντα χρόνια για μία και μοναδική διάλεξη;

20131025-191159.jpg
Το Πανεπιστήμιο είναι απλό και όμορφο.

20131025-191233.jpg
Το κλιμακοστάσιο με εντυπωσίασε πολύ. Μου θύμισε παιδικό σταθμό και μουσείο μοντέρνας τέχνης συνάμα.

20131025-191346.jpg
Στο Universeum, το μεαλύτερο μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Σκανδιναβίας, ένα ζευγάρι φλέρταρε μπροστά στους καρχαρίες.

20131025-191459.jpg
Δύο παιδάκια παρατηρούσαν τα ποταμίσια ψάρια της βορείου Σουηδίας…

20131025-191550.jpg
… ενώ εγώ έκανα στατικό ποδήλατο με συνθήκες έλλειψης βαρύτητας…

20131025-191740.jpg
… για να κάψω το καρπάτσιο ταράνδου που έφαγα χθες, καθώς αναρωτιόμουν γιατί οι Σουηδοί βάζουν σε όλα τους τα πιάτα βατόμουρα.

20131025-191910.jpg
Και καθώς μέσα στο δάσος του Αμαζονίου ένας κίτρινος δηλητηριώδης βάτραχος με κοίταζε στα μάτια…

20131025-192018.jpg
… συνειδητοποίησα πως έφτασε η ώρα να επιστρέψω στη φτωχότερη πλην όμως μακράν ομορφότερη πόλη μου.

η γαλάζια προκυμαία θα σε φέρει

Στο Μπουραζάνι, λίγα χιλιόμετρα πριν τα ελληνοαλβανικά σύνορα, διάβασα βιβλία ως παιδάκι, ως έφηβη, και ως ενήλικας. Δίπλα στην πισίνα με το ποταμίσιο νερό από τον Αώο - το ποτάμι με το ωραιότερο όνομα - αποφάσισα ότι η σειρά του Alexander McCall Smith δεν είναι για μένα.
Στο Μπουραζάνι, λίγα χιλιόμετρα πριν τα ελληνοαλβανικά σύνορα, διάβασα βιβλία ως παιδάκι, ως έφηβη, και ως ενήλικας. Δίπλα στην πισίνα με το ποταμίσιο νερό από τον Αώο – το ποτάμι με το ωραιότερο όνομα – αποφάσισα ότι η σειρά του Alexander McCall Smith δεν είναι για μένα.

Συνέχεια

Τόποι

Είχα προηγούμενα με τον τόπο / Κάποτε είχε γίνει άγγελος κακών μαντάτων / Ως τέτοιον τον θυμόμουν / Φτάσαμε καθώς έπεφτε ο ήλιος πίσω από την πλαγιά με τις ελιές / Με το πρώτο μας ποτήρι κρασί κάτι άρχισε να αλλάζει / Η μνήμη, η ανάμνηση εκείνη άρχισε να μαλακώνει / Να ομορφαίνει / Να γεμίζει με τα γέλια μας / Να γλυκαίνει / Τη επομένη κάηκαν τα μέτωπά μας / Μείναμε δύο ώρες μέσα στο νερό / Και όταν, ώρες μετά, αρχίσαμε να αναπολούμε τον περασμένο Ιανουάριο, η μνήμη επουλώθηκε σαν παλιά πληγή / Άλλος τόπος ο τόπος πια.

Επιστρέφοντας, στο ραδιόφωνο ένα τραγούδι:

Στο μυαλό μου ένα απόσπασμα του Julian Barnes, από το The Sense of an Ending:

How often do we tell our own life story? How often do we adjust, embellish, make sly cuts? And the longer life goes on, the fewer are those around to challenge our account, to remind us that our life is not our life, merely the story we have told about our life. Told to others, but—mainly—to ourselves.

Οι τόποι είναι μυστήριοι, σαν τους ανθρώπους.

Αγάπησα ένα Μουσείο

Δεν ήξερα, κι ακόμη δεν ξέρω, ποιες ήταν οι προσδοκίες μου από το Metropolitan Museum της Νέας Υόρκης. Ξέρω, όμως, δύο πράγματα: Το ένα είναι πως αυτός ο χώρος είναι η πρώτη μου σκέψη όταν θυμάμαι το ταξίδι στην αντίπερα όχθη του Ατλαντικού. Το δεύτερο είναι ότι προχτές, όταν κάποιος με ρώτησε πώς μου φάνηκε το Met, εγώ απάντησα αυθόρμητα «Nομίζω ότι είναι ο χώρος που ένοιωσα πιο οικείο στη Νέα Υόρκη μετά το δωμάτιο του ξενοδοχείου».

Συνέχεια