Ένας χωρισμός

9780399576102Το τρίτο κατά σειρά πόνημα της 38χρονης Καλιφορνέζας Katie Kitamura δίχασε ίσως τους βιβλιοκριτικούς, αλλά αναμφίβολα ενέπνευσε τους γραφίστες των εξωφύλλων του. Δεν είναι τυχαίο ότι το βιβλίο με τα πολλά και eyecatching εξώφυλλα φιγουράρει εδώ και μήνες στο Instagram πολυφωτογραφημένο με μερικούς από τους πιο δημιουργικούς τρόπους.

Παρά το γεγονός ότι η Katie Kitamura δεν δίστασε να χρησιμοποιήσει τον τίτλο με τον οποίο έγινε γνωστή η αριστοτεχνική ταινία του Asghar Farhadi το 2011, ελάχιστοι φάνηκαν να ενοχλούνται. Αντιθέτως. Πιθανώς να είναι το setting που επιλέγει η συγγραφέας, το μικρό γραφικό λιμάνι του Γερολιμένα εν μέσω εκτενών πυρκαγιών στην περιοχή. Ίσως πάλι να είναι η υπόθεση: νεαρή σύζυγος μεταβαίνει στην ω-πόσο-φορτισμένη περιοχή προκειμένου να εντοπίσει τον εν διαστάσει σύζυγό της ο οποίος έχει εξαφανιστεί δίχως ίχνη. Ίσως να είναι η απλή, αφτιασίδωτη πρόζα της Kitamura που μοιάζει με άσκηση λογοτενικής οικονομίας: όσο διάβαζα σκεφτόμουν πως, αν το βιβλίο αυτό ήταν φόρεμα, θα ήταν ένα από εκείνα τα μονόχρωμα, τα απλά, των οποίων το τελείωμα τα αναδεικνύει σε υψηλή ραπτική. Τέλος, μπορεί να είναι και η κοφτερή ματιά της Kitamura στη βρετανική ανώτερη τάξη, η οξυδερκέστατη σάτιρα που στήνει με αφορμή μία ενίοτε φυσική εξέλιξη ενός ζευγαριού, το χωρισμό.

Σε κάθε περίπτωση, το σύντομο A Separation μοιάζει με ήρεμα, στάσιμα νερά τα οποία όμως κρύβουν θανατηφόρες δίνες. Η αφήγηση της Kitamura είναι ήπια, ρυθμική, αποφεύγει κάθε είδους στόμφο, πετυχαίνοντας ένα θαυμαστό αποτέλεσμα: μία πυρετική ιστορία από εκείνες που δεν σε αφήνουν σε ησυχία τα βράδια.

separation-kitamuraΛίγο πριν τη μέση του βιβλίου, θυμήθηκα μία κουβέντα πριν χρόνια σε κάποιο μπαρ της Αθήνας. Ένας κοινός γνωστός είχε μόλις βασανιστεί από έναν επίπονο χωρισμό, και, καθώς εγώ έψεγα το σκληρόκαρδο πρώην έτερο ήμισι, ο φίλος μου με διέκοψε απότομα – δεν υπάρχει εύκολος χωρισμός, μου είπε. Είχε δίκιο, εύκολος χωρισμός δεν υπάρχει, αλλά η Katie Kitamura φτάνει τις δυσκολίες στα άκρα. Τι σημαίνει για ένα ζευγάρι που χωρίζει ο κοινωνικός και φυσικός περίγυρος; Πού τελειώνει η οικειότητα, η ζήλεια, η κτητικότητα; Πού τελειώνει και πού ξαναξεκινά τελικά η ζωή;

Το A Separation θυμίζει τη γραφή του Javier Marias  – οι αναφορές στην Καρδιά Τόσο Άσπρη είναι παραπάνω από ευδιάκριτες, ενώ αντλεί από τον υποβόσκοντα ερωτισμό της Marguerite Duras αλλά και από τη μεστή, παντελώς βρετανική πένα του Ian McEwan. Αυτή η στυλιστική όσμωση αλλά και η ίδια η υπόθεση του βιβλίου είναι που ευθύνονται για το γεγονός ότι οι κριτικοί το θεώησαν ακατάτακτο. Ο μεν Guardian το επαίνεσε ως μία μελέτη της αποξένωσης που μαστίζει την ανώτερη τάξη, οι New York Times το περιέγραψαν ως ένα μεταμοντέρνο whodunnit, ο New Yorker υπήρξε ελαφρώς πιο συγκρατημένος στην κριτική του, κατατάσσοντας το βιβλίο στην κατηγορία των παθητικών ψυχογραφημάτων.

Λίγη σημασία έχει, κατά τη γνώμη μου. Στα δικά μου μάτια, το A Separation της Katie Kitamura έμοιαζε με εκείνα τα σύντομα, ποιητικά διηγήματα της Lydia Davis, που πάντα με κλόνιζαν με έναν πολύ ακαθόριστο τρόπο. Το διάβασα σε μία πτήση από το Παρίσι προς την Αθήνα και βγήκα από το αεροπλάνο σε μία απροσδιόριστη ταραχή.

How many times are we offered the opportunity to rewrite the past and therefore the future, to reconfigure our present personas—a widow rather than a divorcée, faithful rather than faithless? The past is subject to all kinds of revision, it is hardly a stable field, and every alteration in the past dictates an alteration in the future. Even a change in our conception of the past can result in a different future, different to the one we planned.

Kitamura_CoverΥ.Γ.: Το βιβλίο κυκλοφορεί ήδη από τις εκδόσεις Κέδρος σε μετάφραση Γιώργου Μαραγκού. Να το διαβάσετε και να μου πείτε τη γνώμη σας

 

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s