Το ματωμένο του έργο

oΣυνέβη κάτι αναπάντεχο και καταπληκτικό χθες: Το ιστορικό μυθιστόρημα His Bloody Project του Graeme Macrae Burnet από τον μικρό ανεξάρτητο εκδοτικό οίκο της Γλασκώβης Saraband, πέρασε στη βραχεία λίστα των πολυπόθητων Man Booker Awards αφήνοντας πίσω ονόματα όπως του J.M. Coetzee και της Elizabeth Strout. Και ενώ η λογοτεχνία δεν είναι ποδοσφαιρικός όμιλος, δεν μπορεί κανείς παρά να θαυμάσει τόσο το συγγραφικό και εκδοτικό κατόρθωμα των Σκωτσέζων όσο και την επιλογή της κριτικής επιτροπής.

Η θέση στη βραχεία λίστα ακολούθησε τη μεγάλη έκπληξη της εμφάνισης ενός βιβλίου όπως το His Bloody Project στην αρχική μακρά λίστα των δεκατριών υποψηφίων, και αυτό διότι το βιβλίο του Graeme Macrae Burnet δεν είχε καν πέσει στην αντίληψη των μεγάλων βιβλιοκριτικών και διαμορφωτών γνώμης της Μεγάλης Βρετανίας: Ο Guardian το είχε αγνοήσει εντελώς, το ίδιο και ο Independent, και οι μόνοι που έπλεκαν εγκώμια για το μυθιστόρημα αυτό ήταν κάποια ανεξάρτητα blogs και μερικά ψαγμένα crime fiction forums.

Στο His Bloody Project ο Σκωτσέζος συγγραφέας αντιστρέφει τον κανόνα που υπαγορεύει πως το crime fiction αποτελεί το τέλειο όχημα για την ανάδειξη άλλων λογοτεχνικών ζητουμένων. Αντ΄αυτού, ο Macrae Burnet χρησιμοποιεί το ιστορικό μυθιστόρημα για να στήσει μία ολοκληρωμένη ιστορία ενός μακάβριου εγκλήματος. Η Justine Jordan, στην αργοπορημένη κριτική του Guardian, αποκαλεί το βιβλίο «ένα ολισθηρό πλάσμα», καθώς επιχειρεί να το κατατάξει σε κάποιο λογοτεχνικό είδος.

Με υπότιτλο «Documents relating to the case of Roderick Macrae», το His Bloody Project αποτελείται από υποτιθέμενο αρχειακό υλικό του 19ου αιώνα βασιζόμενο στη γραπτή μαρτυρία του 17χρονου Roderick Macrae καθώς αναμένει την εκδίκαση της υπόθεσης στην οποία κατηγορείται για έναν πολλαπλό φόνο στο μικρό χωριό του Applecross στη βορειοδυτική Σκωτία. Ο νεαρός βρίσκεται προφυλακισμένος στο απομακρυσμένο Inverness, και καταγράφει όσα συνέβησαν στο χωριό του τις ημέρες πριν το έγκλημα. Το βιβλίο ξεκινά με τις μαρτυρίες συγχωριανών και συγγενών, αποκόμματα εφημερίδων και πρακτικά των ανακρίσεων προσδίδοντας στην αρχειακή μαρτυρία μία αληθοφανέστατη πολυφωνία. Λίγο πριν το τέλος του βιβλίου, ο συγγραφέας παραθέτει και την υποτιθέμενη ψυχαναλυτική έκθεση ενός πραγματικού γιατρού της εποχής, του James Bruce Thomson, ο οποίος επιδίδεται σε μία κοινωνικοψυχολογική ανάλυση της εγκληματικής φύσης. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει και γλωσσάρι της σκωτσέζικης ντοπιολαλιάς.

Αυτό που όμως δίνει τον τόνο στο εξαιρετικό His Bloody Project είναι ο πρόλογος του ιδίου του συγγραφέα, ο οποίος διατείνεται πως ανακάλυψε το υλικό κατά τη διάρκεια αρχειακής έρευνας στο Inverness, και φροντίζει να χρωματίσει τη μαρτυρία του ήρωά του με μία ιστορική αξιολόγηση – το κείμενο, λέει, δίχασε τους λόγιους της εποχής:

screen-shot-2016-09-14-at-11-35-18-am

Με γλαφυρές περιγραφές της καθημερινής ζωής στην επαρχιακή Σκωτία του 19ου αιώνα, με φόντο τους θρύλους, τις παραδόσεις και τις δεισιδαιμονίες της αγροτικής κοινωνίας, ο Graeme Macrae Burnet στήνει το σκηνικό ενός αποτρόπαιου εγκλήματος χαρίζοντάς μας τον πιο διφορούμενο, διαταραγμένο αλλά και συμπαθή ήρωα των τελευταίων ετών. Ο Macrae Burnet δεν ενδιαφέρεται για ανατροπές στο τέλος του βιβλίου του γιατί τις έχει εξαντλήσει στη διάρκειά του: Ποιούς σκότωσε ο νεαρός Roderick, για ποιο λόγο και με ποιο τρόπο;

Διάβασα το βιβλίο το περασμένο καλοκαίρι, όταν παρατήρησα πως πέρασε στη μακρά λίστα του Booker ένα crime novel το οποίο είχε αγνοηθεί πλήρως από τις μεγάλες στήλες βιβλιοκριτικής. Το απόλαυσα όσο λίγα, και χάρηκα πολύ που χθες, διάσημο πια, μπήκε στην τελική ευθεία για το μεγάλο βραβείο.

Σκέφτομαι πως αυτός είναι εν μέρει ο ρόλος των βραβείων – να μάς δείχνουν το δρόμο για όσα εμείς μόνοι μας δεν μπορούμε πάντα να ανακαλύψουμε.

ΥΓ: Το His Bloody Project θα μπορούσε να σου θυμίζει το πολύ καλό Burial Rites της Hannah Kent μόνο αν δεν το έχεις διαβάσει. Ακόμα και στη σύγκριση, το έργο του Graeme Macrae Burnet είναι ένα ολισθηρό πλάσμα.

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s