Το Μεγάλο Ευρωπαϊκό Μυθιστόρημα

srs86zxfivyyuvtlqf8m

Διάβασα το My Brilliant Friend, ή Η Υπέροχη Φίλη Μου, όπως μεταφράστηκε από τη Δήμητρα Δότση για τις Εκδόσεις Πατάκη ο τίτλος του πρώτου μέρους της Τετραλογίας της Νάπολης γύρω στα Χριστούγεννα.

Είχε χρόνια να με κατακλύσει αυτή η άγρια λαχτάρα της αναγνωστικής απόλαυσης που τόσο απλόχερα μου χάρισε η Έλενα Φερράντε με αυτό το βιβλίο. Οι μέρες εκείνες του Ιανουαρίου δεν ήταν ούτε εύκολες ούτε ανέμελες, κι αποφάσισα να αφήσω τα τρία επόμενα βιβλία για πιο ήρεμους καιρούς, να περιμένω ως το καλοκαίρι όταν, στο ησυχαστήριο του νησιού πια, θα είχα το χρόνο να τούς αφοσιωθώ.

Διάβασα τα Story of A New Name, Those Who Leave And Those Who Stay και The Story of The Lost Child σε δέκα μέρες. Τα βιβλία, μεταφρασμένα υποδειγματικά, με απλότητα και γλαφυρότητα από την Ann Goldstein, αφηγούνται σε πρώτο πρόσωπο τη ζωή της Έλενα Γκρέκο, ή χαϊδευτικά Λενού, ενός κοριτσιού της ναπολιτάνικης εργατικής τάξης το οποίο παρά και κόντρα στις προσδοκίες του περιγύρου της διαπρέπει στο σχολείο και στις σπουδές και αναδεικνύεται σε μία διάσημη συγγραφέα και φεμινίστρια. Η Τετραλογία της Νάπολης πρόκειται, αφ΄ενός, για μία τοιχογραφία της ιταλικής κοινωνίας της εποχής, και για τη σφιχτή αφήγηση των 50 τελευταίων ετών της ιταλικής ιστορίας, από την εποχή της μεταπολεμικής φτώχειας, διαμέσου των κομμουνιστικών κι επαναστατικών αναταραχών της δεκαετίας του 1960 και του 1970, μέχρι σήμερα.

Με άξονα τη φιλία της Λενού με τη Λίλα, την παιδική της φίλη, με την οποία συνδέθηκε με μία άρρηκτη σχέση πενήντα ετών, η Έλενα Φερράντε ανατέμνει τη γυναικεία φύση, τη φιλία, τις φιλοδοξίες, τα πάθη του έρωτα, τις ακυρώσεις, τις απογοητεύσεις, την οργή, τη βαθιά αγάπη, τη ζήλια, τη μητρότητα. Με λόγο απλό αλλά με την ασταμάτητη, αδιαπραγμάτευτη ορμή του ταλέντου και της λεπτής, ακριβέστατης περιγραφής, η Φερράντε μεταβαίνει από το προσωπικό στο πανανθρώπινο, από το εφήμερο στο διαχρονικό, από το τοπικό στο πανευρωπαϊκό. Γιατί, ποιος από όσους διαβάσαμε το πρώτο βιβλίο δεν αναπόλησε μία παιδική του φιλία; Ποιος από εμάς, που γεννηθήκαμε σε μία άλλη χώρα, σε μία άλλη εποχή, δεν έζησε τις αγωνίες της ενηλικίωσης, δεν είδε στις λέξεις τις Φερράντε κάτι δικό του; Ποιος από εμάς δεν προσπάθησε να σταθεί άξια απέναντι στις σύνθετες πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες του περιβάλλοντός του αυτά τα τελευταία πενήντα χρόνια στην Ευρώπη; Ποιος δεν αναμετρήθηκε με τη δική του οικεία τοπική αρένα, τα οδυνηρές ενήλικες ρήξεις κι άγριες αποφάσεις;
elena-ferranteΟ αδυσώπητος αλλά και τρυφερός φακός της Έλενα Φερράντε εστιάζει σε αυτό που, από την ελληνική αρχαιότητα ήδη, γοήτευε τους γνήσιους δραματουργούς: το γυναικείο δίπολο. Από την Αντιγόνη και την Ισμήνη, την Honorine και την Onorina Pedrotti του Μπαλζάκ, μέχρι την Mrs. Joe και την Miss Havisham στις Μεγάλες Προσδοκίες, τα δίπολα αυτά αποτελούσαν πάντα άξονες γύρω από τους οποίους οι Ευρωπαίοι κυρίως συγγραφείς ύφαιναν τις μεγάλες τους ιδέες.

Γύρω από τη Λενού και τη Λίλα εκτυλίσσεται ολόκληρη η ιστορία της σύγχρονης Ιταλίας και της Ευρώπης: οι κοινωνικές αναταραχές, τα κινήματα διαμαρτυρίας, οι μεταβαλλόμενος ρόλος των γυναικών στην κοινωνία του 1970, η είσοδος των ηλεκτρονικών υπολογιστών στην εργασία. Γύρω από τη Λενού και τη Λίλα η Φερράντε ανακινεί, τέλος, ένα από τα θεμελιώδη ερωτήματα που απασχολούν όλους μας, ανεξαρτήτως φύλου, καταγωγής, κοινωνικής θέσης, ιδεολογίας: Είμαστε άραγε διαρκώς ίδιοι άνθρωποι κατά τη διάρκεια της ζωής μας; Και πώς αλλάζει η ταυτότητά μας σε κάθε φάση της; Μήπως, όπως κι αν έχει, σε κάθε ηλικία, σε κάθε τόπο, σε κάθε εποχή δεν είμαστε τελικά μόνο ένας άνθρωπος;

Όσοι από εμάς διαβάσαμε το έξοχο, εθιστικό Κουαρτέτο της Έλενας Φερράντε, ψάχνουμε λόγια για να το διαλαλήσουμε παντού: Διαβάστε το. Πρόκειται για ένα πραγματικό αριστούργημα.

Advertisements

One thought on “Το Μεγάλο Ευρωπαϊκό Μυθιστόρημα

  1. Τι μου κάνεις τώρα. Πραγματικά, δεν έχω ακούσει έναν να κάνει άσχημο ή έστω και μέτριο σχόλιο γι αυτά τα βιβλία. Η μαμά μου τα διάβασε σε τέσσερις μέρες όλα. Τα έχω καιρό στο μάτι, και μάλιστα στα ιταλικά, και όλο τα αφήνω για πιο μετά, λόγω συναναγνωσεων, περιόδων μη ανάγνωσης κτλ. Και τώρα που έρχεται μάλλον η πιο δύσκολη περίοδος της χρονιάς, έχω την εντύπωση πως δεν μπορώ να τους βάλω άλλο φρένο… Προσεχώς οι εντυπώσεις, λοιπόν….

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s