Παιδικό Ημερολόγιο Πολέμου

91agxr-yutl-_sl1500_

Κάποιες φορές πέφτουν στα χέρια σου κάποια βιβλία που δεν αλλάζουν απλώς το αναγνωστικό σου πρόγραμμα, αλλά και ολόκληρη τη θεωρία σου για το πώς βλέπεις τη λογοτεχνία της ηπείρου σου.

Δεν θυμάμαι πως προσγειώθηκα στην απέριττη γραφή της Agota Kristof. Ήταν βράδυ, είχα γυρίσει κουρασμένη από τη δουλειά, είχα αποφασίσει ότι δεν είναι τώρα η μεγάλη ώρα της τετραλογίας της Elena Ferrante – δεν θα την απολάμβανα όσο της αξίζει – και ξαφνικά, ακολουθώντας κάποια λινκς του New Yorker βρέθηκα να έχω κατεβάσει και να διαβάζω αχόρταγα ένα βιβλίο με τον τίτλο The Notebook κάποιας Agota Kristof. Ίσως και να μου ξεφεύγει κάτι πολύ βασικό, αλλά νομίζω ότι αν αυτό δεν είναι το πρώτο, τότε σίγουρα είναι από τα ελάχιστα δείγματα λογοτεχνίας από την Ουγγαρία που έχω διαβάσει ποτέ.

Τοποθετημένο εν μέσω ενός ακατονόμαστου πολέμου (του Β’ Παγκοσμίου ίσως;) σε ένα χωριό της κεντρικής Ευρώπης, το βιβλίο αποτελεί το ημερολόγιο δύο μικρών διδύμων αγοριών που ζουν με τη βρώμικη, αναλφάβητη γιαγιά τους. Προκειμένου να επιβιώσουν, τα δίδυμα επαναπροσδιορίζουν τον κόσμο τους μέσω σκληρών ασκήσεων αυτοσυγκράτησης και σκληραγώγησης, υπερνικώντας την πείνα, το φόβο, τα ίδια τους τα αισθήματα. Τα παιδιά καταγράφουν τη ζωή τους χωρίς ίχνος συναισθηματισμού, από τα μικρά ανομήματα μέχρι τα μεγάλα τους εγκλήματα, σχηματίζοντας στο σύντομο ημερολόγιό τους μία μικρογραφία του πολέμου και των ανθρώπων του.

Agota-Kristof_5451ea475a654Η Agota Kristof, η οποία πέθανε το 2011,  είχε γεννηθεί το 1935 σε μία κωμόπολη της Ουγγαρίας, και μετανάστευσε στην Ελβετία με το βίαιο τέλος της επανάστασης στην πατρίδα της το 1956. Συνέγραφε στη γαλλική γλώσσα, την οποία έμαθε αφού παράτησε τη δουλειά στα εργοστάσια. Το 1986 το The Notebook  τιμήθηκε με το Ευρωπαϊκό Βραβείο Λογοτεχνίας, και πολύ γρήγορα μεταφράστηκε σε περισσότερες από 30 γλώσσες. Το The Notebook αποτελεί την αρχή μίας τριλογίας με θέμα τον πόλεμο, την αγάπη, την καταστροφή αλλά και την τρυφερότητα, την επιθυμία, την σκληρότητα της απώλειας.

Το βιβλίο της Kristof επανήλθε στο λογοτεχνικό προσκήνιο όταν, προ διετίας, μεταφέρθηκε στη μεγάλη οθόνη από το διάσημο Ούγγρο σκηνοθέτη János Szász. Σε ένα κείμενό του στον Guardian, o γνωστός και στα καθ’ ημάς Σλοβένος μαρξιστής φιλόσοφος Slavoj Žižek επαίρει το βιβλίο όσο λίγα, και παραδέχεται πως τού άλλαξε τη ζωή καθώς και τον τρόπο με τον οποίο μέχρι τώρα έβλεπε τη λογοτεχνία.

Δεν έχει άδικο. Το The Notebook είναι ένα γνήσιο δείγμα μεταμοντέρνας ευρωπαϊκής γραφής, μία σπουδή στη φρίκη του πολέμου αλλά και μία άσκηση μυθοπλασίας, είναι μία αφήγηση λιτή, από εκείνες τις αφηγήσεις-λεπίδες που σκίζουν τα όρια της λογοτεχνίας όπως νομίζουμε πως την ξέρουμε. Πρόκειται για ένα πολύ, πολύ σπουδαίο βιβλίο.

Υ.Γ.: Το βιβλίο κυκλοφόρησε στα ελληνικά το 1987 με τίτλο Το Μεγάλο Τετράδιο από τις εκδόσεις Εξάντας σε μετάφραση Χρύσας Τσαμαδού. Δυστυχώς, δείχνει εξαντλημένο.

Notebook-Title

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s