Η δική μου Ευρώπη

1743474_10204167390771595_7403470415154063_n

Τις προάλλες ένας Ευρωπαίος φίλος με ρώτησε εάν θα ένιωθα, λέει, λιγότερο Ελληνίδα σε περίπτωση που άλλαζα το ελληνικό διαβατήριό μου με ένα ξένο. Απάντησα όχι σε κλάσματα του δευτερολέπτου. «Είμαι Ελληνίδα», είπα ολίγον θιγμένη, «τίποτα δεν το αλλάζει αυτό. Το εμπέδωσα οριστικά τα επτά χρόνια που πέρασα στο Λονδίνο».

Η αλήθεια δεν είναι ακριβώς αυτή, βέβαια, αλλά πρέπει κανείς να προσπαθήσει πάρα πολύ να περιγράψει την ελληνικότητά του χωρίς να γίνει γραφικός, χωρίς να αναφέρει το αττικό φως, το φαγητό, χωρίς να του έρθουν στο νου κείμενα από το Ανθολόγιο. Και τί να έλεγα στον Ευρωπαίο φίλο μου; Ότι ό,τι διαβατήριο κι αν έχω στα χέρια μου, η καρδιά μου δεν θα πάψει να χτυπά διαφορετικά κάθε φορά που το αυτοκίνητο αφήνει πίσω του την Κακιά Σκάλα και ξαναβλέπω μπροστά μου την Κορινθία; Δεν θα καταλάβαινε. Έμεινα στα βασικά, φως, θάλασσα, γλώσσα, αυτά.

Στην πραγματικότητα, όμως, δεν μπορώ να μιλήσω για το πόσο Ελληνίδα είμαι – ή δεν είμαι – χωρίς να φέρω στο μυαλό μου την Ευρώπη. Η πρώτη φορά που το συνειδητοποίησα ήταν στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης: Εκεί, ανάμεσα στα αριστουργήματα της δυτικοευρωπαϊκής ζωγραφικής, αισθάνθηκα για πρώτη φορά πως οι Αμερικανοί εξέθεταν κάτι «δικό μου». Σχεδόν ντράπηκα. Στα τόσα χρόνια μου στο Λονδίνο, στα τόσα μαθήματα στις αίθουσες του Βρετανικού Μουσείου, ποτέ δεν είχα νοιώσει ότι οι Άγγλοι εξέθεταν κάτι «δικό μου». Τι είχε συμβεί; Μήπως ήμουν λιγότερο Ελληνίδα; Μήπως είχα αρχίσει να μεταλλάσσομαι σε ένα απροσδιόριστο ευρωπαϊκό υβρίδιο;

Έχω ζήσει επτά χρόνια στο Λονδίνο, όπου και εκτέθηκα για πρώτη φορά σε αυτό που αργότερα κάποιοι πολιτικοί περιέγραψαν ως «παγκοσμιοποίηση». Έφαγα φαγητό από όλες τις κουζίνες του κόσμου, ερωτεύτηκα σφόδρα έναν Γερμανο-Ισπανό, έκανα φίλους από τη Γαλλία, την Αυστραλία και την Ταϊβάν, και απέκτησα μία άλλη μητέρα μακριά από τη δική μου – μία Αγγλίδα καθηγήτρια. Όλα εκείνα τα χρόνια σπούδασα την Αρχαία Ιστορία των Ελλήνων, των Ρωμαίων, των Περσών και των Αιγυπτίων, και εν τέλει αποφάσισα ότι η πιο συναρπαστική ήταν αυτή της πατρίδας μου, της Κορινθίας. Ούτε λεπτό δεν ένοιωσα λιγότερο Ελληνίδα, αλλά οι πόροι μου ήταν ανοιχτοί σε κάθε τι ξένο, τόσο πολύ ώστε κάποια ξένα έγιναν τελικά πολύ δικά μου.

Τα τελευταία χρόνια δουλεύω σε ένα μικρό γραφείο κάπου στην Αθήνα, σε συνεργασία με όλες, *όλες* τις χώρες της Ευρώπης. Οι τρεις καλύτεροι συνεργάτες που είχα ποτέ είναι από το Βέλγιο, την Ολλανδία και τη Μεγάλη Βρετανία, και τους νοιώθω όλους τόσο κοντά μου ώστε ώρες-ώρες ξεχνάω ότι ζούμε μακριά. Ταξιδεύω συστηματικά στις άκρες της ηπείρου μας, από τις μεγαλουπόλεις μέχρι τα μικρότερα χωριά, και αν κάτι έχω καταλάβει είναι ότι όλη αυτή η έκταση που λέγεται Ευρώπη δεν είναι παρά μία απέραντη, υπέροχη, πολυποίκιλη χώρα. Οι άνθρωποί της διαφέρουν και μοιάζουν με τους πιο συναρπαστικούς τρόπους, συνεργάζονται, μαλώνουν, συμβιώνουν, ερωτεύονται, κάνουν παιδιά και γερνάνε μαζί, ο ένας δίπλα στον άλλον, χώρια από τον άλλον, μακριά από τον άλλον, αλλά πάντως στην ίδια, τεράστια ήπειρο.

Προτιμούσα και προτιμώ να βλέπω την Ευρώπη, τη δική μου Ευρώπη, σαν ένα νοητό συνδετικό ιστό, μία κόλλα που μας φέρνει όλους πιο κοντά, που λειαίνει αντί να αμβλύνει, που διευκολύνει αντί να δυσχεραίνει. Αυτό δεν με κάνει λιγότεορ Ελληνίδα – αντίθετα. Με κάνει πιο Ελληνίδα από πριν, με κάνει να θέλω να κομίσω τη δική μου ιδιαιτερότητα, την πολυχρωμία μου στο ευρωπαϊκό ψηφιδωτό. Η δική μου Ευρώπη είναι όλοι μου οι φίλοι, όλοι οι καταπληκτικοί συνεργάτες, τα διαβάσματα, οι πόλεις, τα χωριά, όλοι αυτοί που κάποιοι από εμάς θεωρούν «άλλους».

Για μένα, η Ευρώπη είναι αναπόσπαστο κομμάτι μου, είναι βασικό μέρος της ταυτότητάς μου, και αυτό, είμαι αδιαπραγμάτευτη, δεν θα το στερηθώ, ακόμη κι αν χρειαστεί να πάρω σύντομα κάποιες πολύ επίπονες αποφάσεις.

Advertisements

One thought on “Η δική μου Ευρώπη

  1. Πολύ ωραίες οι σκέψεις σου και η οπτική σου. Γυρίζοντας λίγο στην αρχική ερώτηση, και επειδή εγώ έχω και Βρετανικό διαβατήριο τα τελευταία 10 χρόνια, μπορώ να πω με βεβαιότητα πως δεν νοιώθω λιγότερο Ελληνίδα, απλά περισσότερο Βρετανίδα από πριν το αποκτήσω. Και, κοίτα να δεις πόσο περίεργο είναι, αλλά τελικά το ένα δεν εξουδετερώνει το άλλο! Δεν είναι σαν ένα δοχείο που είτε γεμίζεις το ένα ή το άλλο. Είναι απλά σαν να αποκτάς ακόμα ένα δοχείο και μαζεύεις αναμνήσεις και ζωή και στα δύο. Έχοντας κάνει το διάλογο αυτό όμως και με άτομα από χώρες οι οποίες δεν επιτρέπουν την διπλή υπηκότητα (βλ Γερμανία, Καραϊβική κτλ) αντιλαμβάνομαι πως δυσκολεύονται και μάλλον και εγώ το ίδιο θα ένοιωθα. Είναι σαν να σου ζητάνε να σπάσεις το δοχείο που σου έδωσαν οι γονείς σου.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s