Μα τι συμβαίνει με την «Ανατολή» της Victoria Hislop;

ανατολήΤο νέο βιβλίο της Victoria Hislop, Η Ανατολή (εκδ. Διόπτρα, μετάφραση Αναστασίας Καλλιοντζή), βρίσκεται ήδη στα ευπώλητα των βιβλιοπωλείων και, κρίνοντας από την πορεία των προηγούμενων βιβλίων της συγγραφέως, οι πωλήσεις θα εκτιναχθούν ακόμη περισσότερο.

Η υπόθεση του βιβλίου εκτυλίσσεται σε ενα ξενοδοχείο της Αμμοχώστου, λίγο πριν τα περιστατικά που σημάδεψαν το νησί ανεξίτηλα.

Τις προάλλες έπεσε στην αντίληψή μου ένα κείμενο στην κυπριακή εφημερίδα Η Σημερινή – το κείμενο υπογράφεται από την κυρία Κλαίρη Αγγελίδου, πρόσφυγα από την Αμμόχωστο, και εκφράζει μεγαλό παράπονο για τις ανακρίβειες και τις παραλείψεις της Hislop:

Δεν είναι από σοβινισμό που γράφω, αλλά γιατί είμαι Αμμοχωστιανή που έζησα την πόλη μου 42 χρόνια ώς την ημέρα της εισβολής και του ξεριζωμού μου.

Θα ‘θελα η Αμμόχωστος να γίνει γνωστή στην υφήλιο, όχι για τα πολυτελή ξενοδοχεία της, τους πλούσιους τουρίστες, τις χλιδάτες κυρίες με τα πανάκριβα φορέματα και αμύθητης αξίας κοσμήματα, τον αρχοντοχωριατισμό και τον αχόρταγο ιδιοκτήτη ξενοδοχείων.

Θα ‘θελα να γίνει γνωστή για τον πολιτισμό της, πανάρχαιο και νέο, για το γεγονός ότι ήταν το κέντρο της πνευματικής και καλλιτεχνικής ανάπτυξης της Κύπρου, για τα λαμπρά εκπαιδευτήριά της, τις πλούσιες Κυπρολογικές της βιβλιοθήκες, του Δημήτρη Μαραγκού, του Ευάγγελου Λουΐζου, του Κυριάκου Χατζηιωάννου, τη Δημοτική Βιβλιοθήκη και Πινακοθήκη, τις βιβλιοθήκες των σχολείων της και τη δική μου ακόμα που είχε 10 χιλιάδες βιβλία, πολλά συλλεκτικά, όπως και πολλών άλλων συμπολιτών μου, για τα αρχαιολογικά της ευρήματα από τη Σαλαμίνα που ήταν γεμάτο το Μουσείο της Αμμοχώστου, την τεράστιας αξίας συλλογή Χατζηπροδρόμου, που λεηλατήθηκαν και κατέληξαν σε οίκους αγοροπωλησίας στην Ευρώπη και αλλαχού, για τις εκκλησίες της πόλης που έγιναν τζαμιά.

Για το γεγονός ότι η πόλη είναι συρματοπλεγμένη εδώ και 40 χρόνια, γεγονός πρωτάκουστο στην ανθρώπινη ιστορία. Ποτέ πόλη δεν έμεινε 40 χρόνια ακατοίκητη.

Αυτά ήθελα να γράφει η Βικτώρια Χίσλοπ, πέρα από τη φαντασμαγορική περιγραφή των ξενοδοχείων.

Να μάθει η ανθρωπότητα για το έγκλημα που διέπραξε η Τουρκία, σε βάρος των κατοίκων της πόλης, με τον ξεριζωμό τους, με την ταφή ζωντανών ανθρώπων σε ομαδικό τάφο στη Δερύνεια.

Θα μου πείτε δεν είναι «πολιτικό το βιβλίο». Συμφωνώ. Όμως η κυρία Χίσλοπ κάνει πολιτική, όταν μιλά για τις εγκληματικές ενέργειες της ΕΟΚΑ Β΄, ενώ δεν κάνει παρά πολύ μικρή αναφορά στην ΤΜΤ, που δραστηριοποιείται από τη δεκαετία του ’50. Όταν επιρρίπτει τις ευθύνες για το 1963 και το 1964 στους ΄Ελληνες και όχι στην τουρκανταρσία. Δεν μιλά για τις βόμβες ναπάλμ στον Κάτω Πύργο.

Δεν συμφωνώ ούτε εγώ με τα έργα της ΕΟΚΑ Β΄. θα ήθελα ο Γεώργιος Γρίβας – Διγενής να είναι ο ήρωας της Αντίστασης και της Λευτεριάς, που γνώρισα.

Ο ήρωας που αγωνίστηκε σαν λιοντάρι εναντίον μιας σιδηρόφρακτης αυτοκρατορίας και νίκησε. Ο ήρωας που τιμήθηκε από τη Βουλή των Ελλήνων και την Κυπριακή Βουλή. Πιστεύω αν ζούσε δεν θα άφηνε να γίνει το πραξικόπημα. Αγαπούσε υπέρμετρα την Κύπρο.

Η διάκριση που κάνει η κ. Χίσλοπ υπέρ των Τουρκοκυπρίων είναι εμφανής σ’ ένα μελετητή, που, παρ’ όλη την καλοπροαίρετη διάθεσή του, δεν μπορεί να μην επισημάνει τις εμβόλιμες διολισθήσεις στο κείμενο. Δεν μιλά για το δράμα των αγνοουμένων, αιχμαλώτων πολέμου, αυτών που πυροβολήθηκαν από την ΤΜΤ, όντας αιχμάλωτοι πολέμου και που τους θάβουμε με πόνο ψυχής κάθε μέρα ώς σήμερα, 40 χρόνια μετά.

Παρ’ όλη την προσπάθεια να παρουσιάσει τις δυο οικογένειες των ηρώων του μυθιστορήματος, μια Ελληνοκυπρίων και μία Τουρκοκυπρίων, να έχουν στενή σύνδεση μεταξύ τους, ιδίως τις δύο μητέρες, την Ειρήνη και την Εμινέ, αλλά και τα παιδιά τους, ο Μάρκος παρουσιάζεται ως εκμεταλλευτής, που κλέβει την εμπιστοσύνη του αφεντικού του ώστε να του δώσει διευθυντική ελευθερία στην «Ανατολή».

Εκμεταλλεύεται, με τη σαγήνη που έχει, τη γυναίκα του αφεντικού και την κάνει ερωμένη του – εκείνη πραγματικά τον αγαπά.

Κομπιναδόρος πωλεί σε εμπόρους τα όπλα που του εμπιστεύεται ο αδελφός του, μέλος της ΕΟΚΑ Β΄, και τα κοσμήματα που του εμπιστεύτηκε η ερωμένη του, για να τα φυλάξει στο χρηματοκιβώτιο του ξενοδοχείου. Όταν εκείνη γυρίζει μια νύχτα, απελπισμένη από την προσμονή, ακριβοπληρώνει και μπαίνει στην Αμμόχωστο για να τον βρει, την αφήνει έρμαιο στα χέρια Τούρκων στρατιωτών που την βιάζουν αλλεπάλληλα μπροστά στα μάτια του, χωρίς να σπεύσει σε βοήθειά της. Αυτή αποβάλλει το παιδί του.

Σ’ αντίθεση ο Χουσεΐν, που τον παρακολουθεί ανελλιπώς στις βραδινές του εξορμήσεις για τις αγοραπωλησίες στο συρματόπλεγμα, γίνεται στόχος του όταν τον αντιλαμβάνεται και προσπαθεί να τον πυροβολήσει στην καρδιά, αλλά ο Χουσεΐν ρίχνει το μαχαίρι του και τον σκοτώνει.

Απ’ εκείνη τη στιγμή ο Χουσεΐν εξυψώνεται. Με κίνδυνο της ζωής του καταφέρνει να βγάλει έξω από την πόλη τη δική του, αλλά και την οικογένεια των Ελληνοκυπρίων. Τους σώζει και τους βοηθά αργότερα και στην Αγγλία, όταν ξενιτεύονται.

Ο Ελληνοκύπριος κακούργος, εκμεταλλευτής, κομπιναδόρος, κλέφτης.

Ο Τουρκοκύπριος ανιδιοτελής, συμπονετικός, αλτρουιστής.

Αυτό δεν είναι πολιτική;

Σαν μυθιστόρημα για τους αδιάφορους και ανίδεους ξένους είναι καλό, για τους γνώστες όμως των πραγμάτων, αυτών που πληγωμένοι και ξεριζωμένοι εδώ και 40 χρόνια ζουν στην προσφυγιά, είναι μια πισώπλατη μαχαιριά.

Καθώς δεν έχω διαβάσει το βιβλίο, παρακαλώ για τα σχόλια όσων γνωρίζουν καλύτερα. Εάν η κυρία Αγγελίδου υπερβάλλει, είναι ένα θέμα. Εάν όμως το βιβλίο που μοσχοπουλάει πραγματεύεται με ελαφρύτητα ένα τόσο σοβαρό ζήτημα, είναι ένα άλλο.

4 thoughts on “Μα τι συμβαίνει με την «Ανατολή» της Victoria Hislop;

  1. Μια σύντομη απάντηση, από μένα που τελείωσα σήμερα το βιβλίο και έτυχε να πάρω συνέντευξη από τη Βικτόρια Χίσλοπ πριν λίγο καιρό: Η Ανατολή δε μου άρεσε, αλλά αυτό συνέβη για λόγους που δεν έχουν καθόλου να κάνουν με την ιδεολογική/πολιτική της τοποθέτηση απέναντι στα ιστορικά γεγονότα που περιγράφει. Κατανοώ φυσικά την ευαισθησία της κυρίας Αγγελίδου, και άλλων, φαντάζομαι, Ελληνοκυπρίων και Ελλήνων, απέναντι στο συγκεκριμένο θέμα, αλλά μπορούμε στ’ αλήθεια να κρίνουμε ένα λογοτεχνικό βιβλίο με βάση μια (πάντα άπιαστη) αντικειμενικότητα ή με το αν συμφωνεί με τη δική μας ιδεολογική στάση; Ή μήπως, ακόμα και όταν ένας συγγραφέας αναγνωρίζει το «δίκιο» της μίας πλευράς οφείλει να παρουσιάζει όλους τους εκπροσώπους της μεριάς ως αγίους; Ναι, ο Μάρκος είναι κάθαρμα, αλλά οι στρατιώτες που βιάζουν την Αφροδίτη είναι Τούρκοι. Και; Τι σημαίνει αυτό για το ποιος έχει «δίκιο»; Προφανώς κι εγώ θα ήθελα να δω μια άλλη Αμμόχωστο μέσα στο βιβλίο και θα ήθελα να διαβάσω ένα μυθιστόρημα πιο μεστό και αληθινό, από λογοτεχνικής άποψης, αλλά δε θα απαιτούσα από κανένα συγγραφέα να λειτουργήσει ως τηρητής της (δικής μας) πολιτικής ορθότητας.

  2. ειναι πολλα που μπορουσε να γραψει η συγγραφεας για την αμμοχωστο , για τον πολιτισμο της και τοσα αλλα !! αυτα ομως ειναι δουλεια κυριως των ιστορικων !!! γιατι ομως ενοχλειτε η κυρια Αγγελιδου για την αναφορα της στον Γριβα ?? και γιατι ειναι τοτσο σιγουρη οτι αν ζουσε τα πραγματα θα ηταν διαφορετικα ??? δεν ειναι ο ιδιος ο γριβας που εδινε εντολες στην εοκα β να κανει ολα οσα εκανε για να πληξει τον Μακαριο !!! Τελικα ποτε θα γραφτει η πραγματικη ιστορια για τον γριβα ??? εχτος και αν θελουμε να παραγραψουμε την εγκληματικη του δραστηριοτητα στην Ελλαδα οταν ηγειτο της ωργανωσης χ .. μιας ωργανωσης που συνεργαζοταν με τους Γερμανους …. δεν μπορουμε να θυμουμαστε μονο αυτα που μας συμφερει ..η ιστορια ειναι μια και ο καθενας κρινεται για το συνολο των πραξεων του και οχι αποσπασματικα οπως μας βολευει .. αυτη ειναι παραχαραξη της ιστοριας και δεν εχουμε δικαιωμα να σιωπουμε !!!!!!!

  3. Διάβασα προσφατα το βιβλίο της Victoria Hislop «Η Ανατολή» και πραγματικά ένοιωσα πίκρα και απογοήτευση. Το βιβλίο αυτό δεν έχει την έμπνευση και το βάθος όπως «το Νησί» η ¨το ¨Νήμα». Δεν αμφισβητώ την ικανότητα της Hislop σαν συγγραφέως. Εγραψε μια ιστορία που θα μπορούσε να διαδραματιστει σε οποιοδήποτε μέρος του κόσμου με καλούς και κακούς, με έρωτες, εκμετάλλευση, προδοσία, απληστία, και στον αντίποδα ολων ατυτων ο αλτρουισμός και ηρωίσμος των αδικημένων. Αυτά πάντα αποτελούσαν σημαντικά στοιχεία για ένα καλό και εμπορικό βιβλίο και αυτό είναι «Η Ανατολή» – δυστυχώς! – Ειναι μια ιστορία με άπληστους επιχειρηματίες, με φιλόδοξους νεαρούς που είναι έτοιμοι να εκμεταλλευτούν και να εξαπατήσουν (Μάρκος), με επιφανιακές Ελληνοκύπριες πλούσιες κυρίες που μόνη τους αγωνία μετά την εισβολή είναι η απόκτηση κοσμημάτων και με Τουρκοκύπριους που έχουν περιορισμένα όνειρα και φιλοδοξίες, που δουλεύουν για τα απλά και καθημερινά και που θα βοηθήσουν τους γειτονες τους. Ο Χουσείν, «αναγκάζεται» να σκοτώσει τον εκμεταλλευτή Μαρκο γιατι βρίσκεται σε αυτοάμυνα. Βοηθά την οικογένεια και δουλεύει σκληρά μετά την φυγή του απο την Αμμόχωστο για να ξεπληρώσει την ιδιοκτήτρια του ξενοδοχείου που στην ουσία δεν γνώριζε, γιατί χρησιμοποίησε τα κοσμήματα της για τη φυγή τους!!!!
    Αυτό έιναι στορυ και ευφάνταστο!!! ΔΕΝ είναι η Αμμόχωστος όμως αυτή! δεν είναι η πόλη που γνώρισε την άνθηση και τον πλούτο αλλά είχε και πολιτισμό και ιστορία. ΔΕΝ ειναι η Αμμόχωστος μας αυτή.

    Γεννήθηκα και μεγάλωσα στην Αμμόχωστο και έζησα την εισβολή και την απώλεια της οταν ήμουν 19 χρόνων. Ομως όλα τα προηγούμενα χρόνια υπήρχαν σχολεία για τα οποία είμαστε περήφανοι, υπήρχαν πολιτισμικές δραστηριότητες ,μουσικές, θεατρικές, χορευτικές εκδηλώσεις που πολλοί θα θυμουνται και θα νοσταλγουν.Υπάρχει μια ιστορία που διδάσκει, αρχαιότητες που τις θαυμάζουν στούς αιώνες και που έχουν κρυφτει η έχουν χαθει στη θλίψη της κατοχής.Σίγουρα υπάρχουν άπληστοι και εκμεταλλευτες και ήρωες και αλτρουιστες και από τις δυο πλευρές.
    Η απογοήτευσή μου ειναι γιατί όλα αυτά διαδραματίζονται στην Αμμόχωστο, μια πόλη φαντασμα που οι πληγές τις ακόμα είναι ανοιχτές. Αν μια εμπορική επιτυχια του βιβλιιου αυτου δίνει τετοια εντύπωση για την Αμμόχωστο τοτε θλίβομαι που πολλοί αναγνώστες θα έχουν μια διαφορετική εικόνα της πραγματικότητας. Η Αμμόχωστος δεν είναι μια σειρά από φανταχτερά ξενοδοχεία και κάποιες αναφορες σε πολιτικά γεγονότα της εποχής. είναι κάτι πιο πάνω απο αυτά. Ειναι οι άνθρωποι της, ειτε Ελληνες ,ειτε Τουρκοι με τις καλές και τις κακές τους πλευρές. Στην «Ανατολή»
    δυστυχως υπάρχει μια επιφανειακη προσεγγιση. Δεν φταιει αποκλειστικά η συγγραφέας για αυτο. Αυτό που με θλίβει είναι οτι δεν έχει γραφτεί κάποιο βιβλίο απο συγγραφείς που πραγματικά γνωρίζουν, η κι αυτά που έχουν γραφτει δεν εγιναν παγκοσμιως γνωστά. Το χειροτερο απ’ολα ομως θα ειναι αν αποφασιστει να γυριστει μια σειρα οπως¨»Το Νησι» ( αυτη ειναι εξαιρετικη παραγωγη) με την εντύπωση οτι θα προβάλει την Αμμόχωστο.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s