Η τέχνη θεραπεύει

Ήταν μία δύσκολη εβδομάδα.

Δεν κατάφερα να κάνω τίποτα από όσα συνηθίζω, από όσα μου αρέσουν: Δεν πήγα στο γραφείο. Δεν έβλεπα τα mail μου. Η μουσική με ζάλιζε. Το διάβασμα με κούραζε. Δεν μαγείρεψα. Κατάφερνα μόνο να μένω ξαπλωμένη, να βάζω θερμόμετρο κάθε τρία λεπτά (και να διαπιστώνω, παρά ταύτα, αλλαγές της θερμοκρασίας μου προς τα πάνω), να παίρνω αντιπυρετικά, αποσυμφορητικά, αντιβηχικά, σιρόπια, σταγόνες, σπρέι, χάπια αναβράζοντα. Ευτυχώς, κατάλαβα γρήγορα ότι, εκτός κι αν ήθελα να κοιτάζω αφηρημένη Μενεγάκη και Τράγκα, κάτι έπρεπε να κάνω, κάποιο στόχο να βάλω, για να περάσουν οι βαριές μέρες της βρογχίτιδας.

Δεν ξέρω γιατί αποφάσισα να βλέπω μία ταινία του Χάνεκε και μία του Μπέργκμαν ημερισίως. Ούτε, βέβαια, και γιατί ο μεν θα προβαλλόταν το πρωί ενώ ο δε, ευλαβικά, μετά τη δύση.

20140117-230507.jpg

Ξεκίνησα με το Amour. Ήθελα πάντα να το δω, δεν έτυχε ποτέ, και το έβαλα στο φορητό υπολογιστή, στο κρεβάτι, την Τρίτη το πρωί. Θα ήταν τα δέκατα που σκαρφάλωναν στον πυρετό, η σκηνοθετική μαεστρία του Χάνεκε, ή και όλα τα πρόσωπα που έφερνα στο νου μου – η γιαγιά και ο παππούς που την περίμενε να φύγει, οι γονείς μου, οι θείοι μου. Στη μεγαλειώδη σκηνή με το περιστέρι λύγισα. Μία ταινία για την αγάπη, όχι για τα γηρατειά, για την αγάπη που είναι η μόνη που δεν γερνάει, που μένει νέα, ζωντανή, παλλόμενη ακόμα κι όταν όλα τα άλλα μας εγκαταλείψουν.

Το απόγευμα είχα ήδη πυρετό. Έβαλα τη Φθινοπωρινή Σονάτα για δεύτερη φορά: Προ διετίας την είχα ξαναδοκιμάσει και για κάποιο λόγο την είχα αφήσει. Αφέθηκα στη συγκλονιστική ανατομία μάνας-κόρης, στη στιβαρή κι εύθραυστη ερμηνεία της Ίνγκριντ Μπέργκμαν, στην υποταγμένη, αθώα Λιβ Ούλμαν, άκουσα τη μουσική μέσα από τα μάτια της παραμελημένης κόρης, και συμβιβάστηκα με την ιδέα ότι, σε ορισμένες σχέσεις, η κάθαρση δεν έρχεται ποτέ.

20140117-230523.jpgΤην Τετάρτη ψηνόμουνα. Ξύπνησα χωρίς φωνή, χωρίς ανάσα, με πόνο στο στήθος. Φλέρταρα με την ιδέα να ανοίξω την τηλεόραση και να παραδοθώ, να κοιμάμαι και να ξυπνάω ιδρωμένη χωρίς να παρακολουθώ, αλλά είπα όχι.

Πρέπει να είμαι μία από τους ελάχιστους θεατές της Δασκάλας του Πιάνου που είδαν την ταινία πριν τις 12 το μεσημέρι. Δια ταύτα: Μία μεγάλη ταινία δεν έχει ώρα – σε πιάνει όποτε και να τη δεις. Τι ερμηνείες. Τι ιστορία. Τι ελλειπτική σκηνοθεσία. Πόση διαστροφή. Πόση αυτοκαταστροφή. Και τι δειλό τέλος για αυτή την ηρωίδα. Ξεχάστηκα, ο πυρετός ανέβαινε, δεν είχα όρεξη να φάω, και με πήρε ένας άρρωστος ύπνος.

Το απόγευμα είχα χάσει κάθε ελπίδα ότι η κατάστασή μου θα βελτιωνόταν. Ξεκίνησα το Μέσα από το Σπασμένο Καθρέφτη διστακτικά, η πρώτη σκηνή στη θάλασσα με μάγεψε, η ταινία άρχισε να μου θυμίζει γοτθικό μυθιστόρημα, παρασύρθηκα με την ασπρόμαυρη θάλασσα και τον απόμακρο πατέρα, αγρίεψα με το ναυάγιο και την ψυχική νόσο, και κατάλαβα πώς, ένας μεγάλος σκηνοθέτης, μπορεί να τα πει όλα μέσα από μία πολύ απλή ιστορία.

20140117-230532.jpgΗ Πέμπτη ξεκίνησε απαισιόδοξα, με τον πυρετό να μην πέφτει, το στομάχι χάλια και τη φωνή απούσα. Η πρώτη ταινία του Χάνεκε, η Έβδομη Ήπειρος, είναι πιο πρωτόλεια, λίγο πιο πειραματική, παραμένει όμως άγρια και ανατρεπτική, σοκαριστική και ανορθόδοξη. Καθώς την έβλεπα σκεπτόμουν, μα καλά, αυτή δεν είναι η Αυστρία που νομίζω πως γνωρίζω. Πού είναι η ευημερία και η ευταξία; Τι έχω καταλάβει λάθος;

Η Περσόνα είναι ένα μνημείο. Την άρχισα αργά το απόγευμα, όταν οι ελπίδες να γλυτώσω την αντιβίωση είχαν αναζωπυρωθεί, όταν ο πυρετός άρχισε να υποχωρεί, όταν η διάθεση ανέβαινε και πάλι. Τα λόγια για αυτό το κινηματογραφικό έργο τέχνης μου διαφεύγουν ακόμα, παραμένω ακόμα και τώρα έκθαμβη από αυτό το κινηματογραφικό αριστούργημα, αυτό το έργο τέχνης που σε γεμίζει και σε αδειάζει και σε ολοκληρώνει όπως ελάχιστα καταφέρνουν.

Το έκανα. Σε τρεις ημέρες είδα έξι ταινίες-διαμάντια, από αυτές που θα χρειαζόμουν μήνες να δω εάν δεν αποφάσιζα, την Τρίτη το πρωί, να θέσω έναν δύσκολο, εμπύρετο στόχο.

Ήταν ωραία. Η τέχνη, άλλωστε, θεραπεύει, όπως μου έγραψε αυτές τις ημέρες, ενθαρρυντικά, μία φίλη.

One thought on “Η τέχνη θεραπεύει

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s