Οδύσσεια_19

golden-grapes

Χθες βράδυ τελείωσα τα Βόδια του Ήλιου.

Ήταν μία παράξενη ημέρα, στην αυλή του σπιτιού, με τα τζιτζίκια να οργιάζουν, την εγγονούλα του γείτονα να παίζει απέναντι, κάποιο αδέσποτο να γαβγίζει ενίοτε, και τη θάλασσα λίγο πιο κάτω να προσκαλεί χωρίς όμως να πιέζει. Ξύπνησα νωρίτερα από όλους, έκατσα στην πίσω αυλή μέχρι να γυρίσει ο ήλιος, το μεσημέρι κοιμήθηκα εξαντλημένη, και το απόγευμα πάλι από την αρχή. Είχα αποφασίσει να διαβάσω το κείμενο ελεύθερα, ενίοτε μεγαλοφώνως, χωρίς πίεση να το κατανοήσω λέξη προς λέξη (πώς θα μπορούσα, άλλωστε;), κι έπειτα να διαβάσω τις δύο αναλύσεις που με καθοδηγούν.

Μετά τη ρομαντική Ναυσικά, τον αυνανισμό του Leopold Bloom, την προκλητική στάση της όμορφης κορασίδας στην ακτή του Δουβλίνου, τα πυροτεχνήματα στο βάθος του ουρανού, τα Βόδια του Ήλιου είναι μία κατάβαση στην κόλαση. Από το κείμενο παρελαύνουν τερατογενέσεις, νεκρά σιαμαία βρέφη, έμβρυα που πνίγονται στην κοιλιά της μάνας τους από τον ίδιο το λώρο της ζωής.

Με αφορμή έναν πολύωρο τοκετό, ο Τζόυς αναπτύσσει την ιρλανδική διδαχή κατά της άμβλωσης, υμνεί το μεγαλείο της πατρότητας, επανέρχεται ποικιλοτρόπως στην ιερότητα μίας εκ των προσφιλών του θεματικών, την σεξουαλική πράξη:

he is reported by eyewitnesses as having stated that once a woman has let the cat into the bag (an esthete’s allusion, presumably, to one of the most complicated and marvellous of all nature’s processes—the act of sexual congress) she must let it out again or give it life, as he phrased it, to save her own.

Η αντιπαράθεση των ηρώων στο ερώτημα «εάν προκύψει η ανάγκη, ποιος πρέπει να σωθεί – η μητέρα ή το έμβρυο;» βρίσκει τους – για πρώτη φορά αντιμέτωπους – Leopold Bloom και Stephen Dedalus να διαφωνούν. Με μαεστρία ο ιδιοφυής Τζόυς υφαίνει μέσα από τις περίτεχνες φράσεις τους μία σχέση στενή, μία χημεία γονεϊκή: Μέσα στο μαιευτήριο και υπό τους αγωνιώδης ήχους των τοκετών, ο Leopold βρίσκει στο πρόσωπο του Stephen το μικρό γιο που έχασε την ενδέκατη μέρα της ζωής του. Η διαφωνία τους, που εμένα μού θύμισε διάλογο πατέρα με τον έφηβο γιο του, είναι μία λογοτεχνική χορογραφία, με φιγούρες, άλματα και απόλυτη αρμονία.

Τελείωσα την ενότητα λίγο πριν τη δύση. Αργότερα, νύχτα πια, διάβασα τις δύο αναλύσεις. Το θολό και κουρασμένο μου μυαλό αναθάρρησε: Δεν είχα χάσει πολλά! Είχα καταλάβει! Είχα καταφέρει να διαβάσω τα Βόδια του Ήλιου στο πρωτότυπο κείμενο, και όχι μόνο να το καταλάβω, αλλά να το απολαύσω κιόλας!

Ο Οδυσσέας είναι ένα σπουδαίο βιβλίο, πέρα όλων των άλλων, και για αυτό το μεγαλειώδες συναίσθημα, αυτή την αναγνωστική μέθη που προκαλεί σε όσους τολμήσουν να το επιχειρήσουν από την αρχή ως το τέλος.

Και κάτι ακόμα. Μόλις διάβασα αυτή τη φράση πετάχτηκα ενθουσιασμένη:

In the sunny patches one might easily have cooked on a stone a batch of those buns with Corinth fruit in them that Periplipomenes sells in his booth near the bridge.

Η Κορινθία, οι σταφίδες και η γέφυρα, σε μία φράση του Οδυσσέα, να τη διαβάζω και να την ξαναδιαβάζω, εδώ, στην Κορινθία, την εποχή των σταφυλιών, με τη γέφυρα πέντε λεπτά από την αυλή μου.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s