Θα σε βρω. Όπου πατάς πέφτουν πράσινα φύλλα*

aris1.0Ίσως έχεις διαβάσει το Κιβώτιο και θεωρείς ότι ανήκει στα πέντε, ίσως και τρία, σπουδαιότερα μυθιστορήματα της νεοελληνικής πεζογραφίας. Ίσως έχεις διαβάσει τις εμβληματικές του μεταφράσεις των Ρώσων κλασικών. Ίσως, πάλι, να συγκινήθηκες με την ποίησή του.

Ο Άρης Αλεξάνδρου (κατά κόσμον Αριστοτέλης Βασιλειάδης), γιος Έλληνα και Εσθονορωσίδας, γεννήθηκε το 1922 στο Λένινγκραντ. Στα έξι του χρόνια η οικογένειά του μετακομίζει στην Αθήνα, όπου, αργότερα, ο Αλεξάνδρου θα ξεκινήσει σπουδές στην Ανωτάτη Εμπορική, την οποία θα εγκαταλείψει για να στραφεί στη μετάφραση. Αριστερών πεποιθήσεων μέχρι το τέλος της ζωής του, ο Αλεξάνδρου συνελήφθη κι εξορίστηκε στον Άη Στράτη και τη Μακρόνησο, μέχρι την αυτοεξορία του, στο Παρίσι, κατά τη διάρκεια της δικτατορίας. Ο Άρης Αλεξάνδρου πέθανε τον Ιούλιο του 1978 στο Παρίσι, έχοντας μόλις κρατήσει στα χέρια του τη γαλλική μετάφραση του Κιβωτίου, ενός έργου που συνέγραφε από το 1966 έως το 1972.

Εκτός, όμως από τα παραπάνω βιογραφικά στοιχεία του, ο Αλεξάνδρου υπήρξε σύντροφος της Καίτης Δρόσου και παππούς της Κατερίνας Καμπάνη. Ήταν φίλος του Γιάννη Ρίτσου, του Κορνήλιου Καστοριάδη και της Λιλής Ζωγράφου. Δεν έχανε το χιούμορ του ακόμη κι όταν χρειαζόταν να σφουγγαρίζει το πάτωμα του Hermès στο Παρίσι για να ζήσει, ακόμη κι όταν ο Σαρτρ δεν απάντησε ποτέ το γράμμα του, ακόμα κι όταν ζούσε με την Καίτη σε μία παριζιάνικη σοφίτα με ένα ταβάνι που έσταζε. Ο Αλεξάνδρου ήταν ένας τρυφερός παππούς, του άρεσαν οι βόλτες στα πάρκα, διάβαζε παραμύθια, φωτογράφιζε και φωτογραφιζόταν.

Ο Άρης Αλεξάνδρου με τη μικρή Κατερίνα Καμπάνη.
Ο Άρης Αλεξάνδρου με τη μικρή Κατερίνα Καμπάνη.

Στο Ο παππούς μου, Άρης Αλεξάνδρου (Εκδ. Ύψιλον , 2006), η Κατερίνα Καμπάνη μεταφέρει τις συζητήσεις της με τη γιαγιά της, την Καίτη Δρόσου, σύντροφο του Άρη Αλεξάνδρου. Με ύφος τρυφερό και προσωπικό, η Καμπάνη στέκεται στον άνθρωπο πίσω από το συγγραφέα και μεταφραστή με την τεράστια παρακαταθήκη, αφηγείται τα χρόνια του στο Παρίσι, την αγάπη του για την τέχνη, και ντύνει τις αναμνήσεις της με πολλές φωτογραφίες του οικογενειακού της αρχείου.

Η Κατερίνα με τον παππού και τη γιαγιά.
Η Κατερίνα με τον παππού και τη γιαγιά.
Το χιούμορ του Άρη Αλεξάνδρου σε μία φωτογραφία: Στο δάσος της Κομπιένης, ντυμένος Μεφιστοφελής με την κάπα της Καίτης Δρόσου.
Το χιούμορ του Άρη Αλεξάνδρου σε μία φωτογραφία: Στο δάσος της Κομπιένης, ντυμένος Μεφιστοφελής με την κάπα της Καίτης Δρόσου.

Το Ο παππούς μου, Άρης Αλεξάνδρου δεν πρόκειται για μία ενδελεχή βιογραφία και ανάλυση των έργων του Αλεξάνδρου, όπως το έργο του Δημήτρη Ραυτόπουλου. Το βιβλίο της Κατερίνας Καμπάνη είναι ένας φόρος τιμής στον Άρη Αλεξάνδρου της, μία ματιά στην οικογενειακή της ιστορία, και, κυρίως, το αντίο μιας εγγονής στον παππού της.

Η Κατερίνα Καμπάνη με τους γονείς της και το Γιάννη Ρίτσο στη Σάμο. Ο Ρίτσος εκείνη την ημέρα της χάρισε το αυτοσχέδιο ποίημα "Η σαρδέλα που βγήκε από τη θάλασσα κι έγινε κονσέρβα".
Η Κατερίνα Καμπάνη με τους γονείς της και το Γιάννη Ρίτσο στη Σάμο. Ο Ρίτσος εκείνη την ημέρα της χάρισε το αυτοσχέδιο ποίημα «Η σαρδέλα που βγήκε από τη θάλασσα κι έγινε κονσέρβα».
Το πρώτο ταξίδι του Άρη Αλεξάνδρου και της Καίτης Δρόσου εκτός Ελλάδας, το 1964 στο Παρίσι.
Το πρώτο ταξίδι του Άρη Αλεξάνδρου και της Καίτης Δρόσου εκτός Ελλάδας, το 1964 στο Παρίσι.
Τα χρόνια της αυτοεξορίας.
Τα χρόνια της αυτοεξορίας.

Για μένα, το βιβλίο αυτό ήταν μια ματιά στον άνθρωπο που ξανάγραψε, όχι απλά μετέφρασε, στην ελληνική γλώσσα την Άννα Καρένινα. Τα έχω βάλει δίπλα-δίπλα στη βιβλιοθήκη, κι ενίοτε τα βγάζω, τα χαζεύω και τα ξεσκονίζω – πάντα μαζί. Το ένα ως ένα εκ των κορυφαίων μεταφράσεων ενός παγκόσμιου αριστουργήματος, και το άλλο σαν ένα παλιό, αγαπημένο οικογενειακό άλμπουμ.

 

*Στίχος από ποίημα του Άρη Αλεξάνδρου.

2 thoughts on “Θα σε βρω. Όπου πατάς πέφτουν πράσινα φύλλα*

  1. Αυτό όπως και η επιστολογραφία Γ.Ρίτσου-Κ.Δρόσου-Αρ.Αλεξάνδρου είναι από τα πολύτιμα αποκτήματα της βιβλιοθήκης μου, όπως και το Κιβώτιο .

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s