«My hands are of your color, but I shame. To wear a heart so white.»

_Ένα φιλοσοφικό μυθιστόρημα για τη γλώσσα και τη μνήμη, με τίτλο δανεισμένο από τα λόγια της Λαίδης Μακβέθ. Μία σπουδή πάνω στις σχέσεις, την αλήθεια, το φόβο, την ενοχή και το θάνατο. Το Καρδιά Τόσο Άσπρη του Μαδριλένιου Javier Marías κυκλοφόρησε το 1992 κι έκτοτε θεωρείται ως ένα εκ των σπουδαιότερων σύγχρονων ευρωπαϊκών μυθιστορημάτων.

Το Καρδιά Τόσο Άσπρη ξεκινάει με αίμα: Μία νεαρή νιόπαντρη γυναίκα ξεγυμνώνεται μπροστά σε έναν καθρέφτη κι αυτοκτονεί μετά από ένα απλό, καθημερινό γεύμα.

Χρόνια μετά, ο αφηγητής, ο οποίος δεν κατονομάζεται ποτέ, νιόπαντρος κι αυτός, προσπαθεί να κατανοήσει και να ερμηνεύσει το οικογενειακό του παρελθόν, την αυτοκτονία της γυναίκας εκείνης χρόνια πριν, να δαμάσει τη γλώσσα και τις πτυχές της προκειμένου να δώσει νόημα σε πράξεις ακατανόητες, να δικαιώσει και να αποδώσει κατηγορίες εκεί που πρέπουν.

JavierΓεννημένος στη Μαδρίτη τα σκοτεινά χρόνια του Φράνκο, ο Javier Marías ακολούθησε την εξόριστη οικογένειά του πρώτα στην Οξφόρδη κι έπειτα στο Yale όπου δίδασκε ο πατέρας του. Κοσμοπολίτης, άθεος, και πολέμιος κάθε είδους λογοκρισίας, ο Marías σπούδασε αγγλική φιλολογία κι εκμεταλλεύτηκε στο έπακρο τις υψηλές οικογενειακές του γνωριμίες – ανάμεσα στους μέντορές του ανήκουν προσωπικότητες όπως ο Ισπανός νομπελίστας Vicente Aleixandre. Ο Marías, ο οποίος σήμερα ζει σε ένα διαμέρισμα ακριβώς απέναντι από το δημαρχείο της Μαδρίτης, αρθρογραφεί στην El País και αυτοπροσδιορίζεται ως ακραίος φιλελεύθερος, αρνούμενος συστηματικά κάθε σχέση με την ισπανική κυβέρνηση.

Το Καρδιά Τόσο Άσπρη αποτελεί ένα αμάλγαμα των περισσότερων θεματικών που απασχολούν τον Marías: της αγγλοσαξονικής λογοτεχνικής παράδοσης, των ζητημάτων σχέσεων και ταυτότητας, και, βέβαια της γλώσσας και των δυνατοτήτων της, της γλώσσας ως φορέα μνήμης. Ο Marías, ο οποίος στο πρωτότυπο κείμενο επιδίδεται σε λεξιπλασία (πλάθει κι επαναλαμβάνει, για παράδειγμα, τη λέξη desamor, δηλαδή ξεαγαπώ), επιλέγει για ήρωα-αφηγητή έναν διερμηνέα. Η γλώσσα, με άλλα λόγια, δεν γίνεται μόνο μέσο αλλά αντικείμενο της μυθοπλασίας, ένας από τους πρωταγωνιστές του μύθου. Ο ίδιος ο Marías, άλλωστε, έχει δηλώσει επανειλημμένα πως η εμπειρία του από τη μετάφραση του Tristram Shandy του Laurence Sterne από τα αγγλικά στα ισπανικά αποτέλεσε την καλύτερη δυνατή άσκηση για τη συγγραφή.

Η γραφή του Marías διέπεται από πάθος, σεξουαλική ένταση, από απελπισία και αναζήτηση. Το Καρδιά Τόσο Άσπρη, το οποίο κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Σέλας σε μετάφραση Έφης Γιαννοπούλου, δίκαια τιμήθηκε με το λογοτεχνικό βραβείο IMPAC και το Βραβείο Κριτικών της Ισπανίας, αποσπώντας διθυραμβικές κριτικές από πάμπολλους βιβλιοκριτικούς.

Για μένα, το βιβλίο αυτό είναι ένας συνδυασμός του λογοτεχνικού ταμπεραμέντου του Gabriel García Márquez και της πολύπλοκης ενδοσκόπησης του Paul Auster. Πρόκειται για ένα βιβλίο γοητευτικό και απαιτητικό συνάμα, ένα από τα λίγα τόσο ιδιαίτερα κείμενα της ισπανόφωνης λογοτεχνίας.

Με περίπου δέκα χρόνια καθυστέρηση, σε ευχαριστώ για το δώρο αυτό.

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s