Σουηδικό διαμάντι

978-0-385-72267-4

Όταν κυκλοφόρησε, το 1905, ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων τόσο στην πατρίδα του όσο και στις γειτονικές σκανδιναβικές χώρες.

Ο Dr. Glas, κεντρικός ήρωας της νουβέλας του Σουηδού Hjalmar Söderberg, ταλαιπωρείται από ηθικά διλήμματα και βρίσκεται ενώπιον καθοριστικών υπαρξιακών αποφάσεων όταν μία νεαρή ασθενής του τού εξομολογείται πως υποφέρει από τη σεξουαλική επαφή με τον ηλικιωμένο ιερέα σύζυγό της και του ζητά να την απαλλάξει από εκείνον. Ο παθολόγος Dr. Glas νοιώθει τον κόσμο του να ταράζεται όταν συνειδητοποιεί ότι η όμορφη ασθενής έχει εναποθέσει την ευτυχία της στα χέρια του, και αποφασίζει, αντίθετα προς κάθε ηθικό, φιλοσοφικό και ανθρώπινο μέτρο, να κινηθεί όπως ορίζει το απολύτως προσωπικό του κριτήριο. 

6716381_f2b8a8d495_mΤην εσωτερική αυτή πορεία κόντρα στο νόμο, τόσο των ανθρώπων όσο και των θείων, καταγράφει με ανατομική ακρίβεια ο Hjalmar Söderberg – έτερος εθνικός συγγραφέας της Σουηδίας μαζί με τον Αύγουστο Στρίντμπεργκ, ενώ παράλληλα, με γραφή που κατά τόπους θυμίζει Τσέχωφ, αποδίδει τη ζωή στην Στοκχόλμη του 19ου αιώνα με ακρίβεια κλασικού ζωγράφου. Το Dr. Glas αποτελείται από τις ημερολογιακές καταχωρήσεις ενός ανθρώπου μόνου μπροστά στο θαύμα της ζωής και το σκότος του θανάτου, και ρίχνει χαραμάδες φωτός στις πιο μύχιες σκέψεις του ήρωα και τις πιο βαθιά κρυμμένες ηθικές δικαιολογήσεις που τον κυβερνούν.

Στις αρχές του 20ου αιώνα, ο Söderberg δεν διστάζει να πραγματευτεί ζητήματα, κάποια από τα οποία παραμένουν κρίσιμα για τη λογοτεχνία σήμερα, όπως η μοιχεία, η άμβλωση, οι διαφορές των δύο φύλων, η ευθανασία, η αυτοκτονία, ακόμη και η ευγονική. Αυτός υπήρξε και ο λόγος για τον οποίο το Dr. Glas θεωρήθηκε απρεπές για την εποχή του και για χρόνια παρέμεινε στην αφάνεια. Το 1963 κυκλοφόρησε η πρώτη μετάφραση του βιβλίου στην αγγλική γλώσσα, αλλά ο αγγλοσαξονικός κόσμος το γνώρισε πολύ πιο πρόσφατα, το 2002, όταν το βιβλίο κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Anchor με μία διθυραμβική εισαγωγή από τη σπουδαία Margaret Atwood:

Söderberg had read his Dostoevsky: he too is interested in the disgruntlements of underground men, and in charting impulse and rationalisation and motive, and in the fine line that runs between the violent thought and the criminal act. He’d read his ghost-ridden Ibsen and that master of bizarre obsession, Poe. He’d also read his Freud, and he knows how to make use of the semiconscious motif, the groundswells of the unspoken.

Doctor Glas is deeply unsettling, in the way certain dreams are – or, no coincidence, certain films by Bergman, who must have read it. The eerie blue northern nights of midsummer combined with an unexplained anxiety, the nameless Kirkegaardean dread that strikes Glas at the most ordinary of moments, the juxtaposition of pale spirituality with an almost comic vulgar sensuality – these are from the same cultural context.

strangecaseΤο 2002, η κυκλοφορία του Dr. Glas συνέπεσε με την κυκλοφορία ενός βιβλίου που βασίστηκε στο αριστούργημα του Söderberg και απέσπασε υποψηφιότητα για το πολυπόθητο βραβείο Man Booker. Το The Strange Case of Dr.Simmonds and Dr.Glas του 89χρονου τότε Dannie Abse μπορεί να μην κέρδισε το βραβείο, αλλά έδωσε νέα ώθηση στο πρωτότυπο κείμενο του Söderberg που το συντρόφευε και πάλι στα ράφια των βιβλιοπωλείων.

Τη επιτυχία του Dr. Glas, η οποία συνέπεσε βέβαια με το γενικότερο ρεύμα που απολαμβάνει η σκανδιναβική σχολή εσχάτως, ακολούθησε ο θρίαμβος της μεταφοράς του βιβλίου στο θεατρικό σανίδι από τον διάσημο Σουηδό ηθοποιό Krister Henriksson, γνωστό για την ενσάρκωση του επιθεωρητή Wallander την τηλεοπτική σειρά που βασίζεται στα βιβλία του δημοφιλούς Henning Mankell. Αφού κατέκτησε τη σκηνή του Εθνικού Θεάτρου της Σουηδίας, ο Dr. Glas βρίσκεται αυτόν τον καιρό στο Wyndham’s Theatre του Λονδίνου, έχοντας ήδη αποσπάσει θερμότατες κριτικές.

Dr-Glas

 

Το Dr. Glas, το οποίο δεν έχει ακόμη κυκλοφορήσει στα ελληνικά, είναι ένα εν πολλοίς άγνωστο κείμενο, ένα διαχρονικό διαμάντι μεγάλης φιλολογικής αξίας, μία πραγματεία για τα σημαντικότερα υπαρξιακά διλήμματα του ανθρώπου – είναι ένα αυθεντικό αριστούργημα.

 

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s