Πρόσκληση σε δείπνο

Καλώς ορίσατε στο σαλόνι της κυρίας Ντυ Βιβιέ.

assouline-cover1Μπορείτε να απολαύσετε ένα απεριτίφ με μερικά ορεκτικά προτού περάσετε στον αυστηρά καθορισμένη θέση σας στην τραπεζαρία. Εκεί, ανάμεσα στους προσκεκλημένους της γαλλικής και διεθνούς κρεμ ντε λα κρεμ, θα απολαύσετε πολυτελείς γεύσεις και θα επιδείξετε την κοινωνική και οικονομική σας θέση – εάν είστε τυχερός, πιθανώς να συνάψετε και κάποια επωφελή συνεργασία. Άλλωστε, γι’ αυτό βρίσκεστε εκεί, έτσι δεν είναι;

Σε ένα τέτοιο δείπνο, ένα από τα πολλά που παραθέτει η κυρία Ντυ Βιβιέ στο αριστοκρατικό έβδομο διαμέρισμα της γαλλικής πρωτεύουσας, μας μεταφέρει με τους Προσκεκλημένους (εκδ. Πόλις, 2012) του ο Pierre Assouline. Όλα είναι σχεδιασμένα στην εντέλεια: οι καλεσμένοι, τα πιάτα, η διακόσμηση. Μόνο που, σε αυτό το δείπνο, κάτι πηγαίνει λάθος – οι παρευρισκόμενοι είναι 13. Δυσοίωνο. Ανάμεσά τους καλείται να καθίσει η νεαρή Σόνια, η μαροκινή υπηρέτρια της οικογένειας.

Με γραφή διεισδυτική και χιουμοριστική, ο Assouline συνομιλεί, μέσω των Προσκεκλημένων του, με τους αρνητές του Ολοκαυτώματος, τους ρατσιστές, τους ρεπουμπλικάνους, τους ομοφοβικούς, τους φιλάργυρους, τους κατ’ επιλογήν αστούς, ακόμη και με τη βρετανικότητα – τον αιώνιο αυτό αντίποδα της γαλλικής κουλτούρας. Δια στόματος της μουσουλμάνας Σόνιας, κατά κόσμον Ουμελκχεΐρ, ο Assouline ξεσκεπάζει την υποκρισία της κατ’ επίφασιν μεγαλοαστικής τάξης, παίζοντας κρυφτό με τις φοβίες, τις εμμονές και τις νευρώσεις της.

Με αφήγηση και θεματικές τόσο άχρονες που γίνονται διαχρονικές (η οικοδέσποινα έχει, βλέπετε, ζητήσει στους προσκεκλημένους της να αφήσουν τα κινητά τους τηλέφωνα σε ένα πολυτελές κουτί στην κρεββατοκάμαρα), ο Assouline δημιουργεί την κατάλληλη ατμόσφαιρα για ένα δείπνο όπου οι αλήθειες που θα ειπωθούν δεν είναι πάντα ευχάριστες…

Πολλοί άνθρωποι προσπάθησαν να διαφύγουν από τους Γερμανούς την περίοδο του πολέμου. Εκείνοι που πιάστηκαν δεν έτρεχαν αρκετά γρήγορα· τους εμπόδιζε το βάρος από τις βαλίτσες τους. Εκείνοι που διέφυγαν είχαν φροντίσει να τις ξεφορτωθούν (…) Όταν κάποιος αποφασίζει να φύγει, πρέπει να πάρει μαζί του μόνο τον εαυτό του

… αλλά είναι πάντα σωστές:

Κι όμως, από τον Πασκάλ και μετά ξέρουμε ότι η δυστυχία του ανθρώπου οφείλεται στο ότι δεν μπορεί να μένει ήσυχος στο δωμάτιό του. Δεν χρειάζεται καν βιβλιοθήκη, αφού όλες οι τραγωδίες μας περιλαμβάνονται ήδη στην Παλαιά Διαθήκη και όσες δεν υπάρχουν εκεί τις βρίσκουμε στον Σαίξπηρ. Δύο βιβλία θα αρκούσαν. Όμως τι θα ήταν ο άνθρωπος αν, κατά διαστήματα, δεν αντιπαρέθετε την ευφυΐα του στην ευφυΐα των άλλων; Ποτέ δεν έχει κάποιος δίκιο όταν είναι μόνος

Οι Προσκεκλημένοι θυμίζουν τις Χαμένες Ψευδαισθήσεις του Μπαλζάκ, και κάνουν μνεία – ευθέως ή μη – σε μερικά από τα διασημότερα κινηματογραφικά δείπνα: από το Festen και το Guess Who’s Coming to Dinner μέχρι τη Γιορτή της Μπαμπέτ ή τη Διακριτική Γοητεία της Μπουρζουαζίας.

Ο μαροκινής καταγωγής Γάλλος Pierre Assouline, ο οποίος προ ολίγων εβδομάδων συνομίλησε για το βιβλίο του με τον Ανταίο Χρυσοστομίδη στον Ιανό, εκθέτει τα βίτσια, τις προκαταλήψεις και τα όνειρα μιας ολόκληρης κοινωνικής τάξης, μίας χώρας, μίας θρησκείας, και γιατί όχι, μιας ηπείρου – της Ευρώπης – μέσα από ένα τυχαίο περιστατικό: Η Σόνια, καθισμένη ανάμεσα στην αφρόκρεμα της παρισινής κοινωνίας, δεν λειτουργεί παρά ως καθρέφτης της.

Διάβασα το βιβλίο έχοντας εντυπωσιαστεί από τα λόγια του Assouline στον Ιανό. Και χάρηκα, όχι μόνο γιατί οι Προσκεκλημένοι είναι ένα εξαιρετικό βιβλίο, αλλά και γιατί η μετάφραση της Ρίτας Κολαΐτη από τα γαλλικά είναι αναπάντεχα καλή.

Τέλος, διαβάζοντας, δεν έπαψα να σκέφτομαι ότι στο δικό μου το μυαλό, αν οι Προσκεκλημένοι ήταν ταινία, τότε θα την είχε σίγουρα σκηνοθετήσει ο Λουκίνο Βισκόντι.

 

Advertisements

2 thoughts on “Πρόσκληση σε δείπνο

  1. Παράθεμα: Χάγη | Don't Ever Read Me

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s