«Ο Έρωτας είναι μία ποίηση εν δράσει»

Τις τελευταίες ημέρες έχω χάσει δύο φορές τη στάση του λεωφορείου για το γραφείο. Κατέβηκα δύο στάσεις αργότερα και περπάτησα πίσω μες στη ζέστη, νιώθοντας ότι έφτασα στον Παράδεισο και γύρισα.

Χρειάζομαι πάντα περίπου επτά σελίδες για να μεταφερθώ στον κόσμο του Λυσιέν, αλλά μόλις φτάσω εκεί το βρίσκω πάντα δύσκολο να επιστρέψω. Έπρεπε να περάσω τα τριάντα για να αξιωθώ να διαβάσω τις Χαμένες Ψευδαισθήσεις, αλλά δεν το μετανιώνω. Με συγκινεί η επιρροή που διαπιστώνω – ολομόναχη – να έχει ασκήσει ο Μπαλζάκ στον Τολστόι χωρίς να έχω μελετήσει ποτέ θεωρία της λογοτεχνίας. Με συγκινεί όταν, σελίδα τη σελίδα, κατανοώ τη συμβολή του Μπαλζάκ στο ύφος και το ρυθμό του μεγάλου Γιόζεφ Ροτ. Μπορεί να μην ανήκω σε εκείνους που διάβασαν Ντοστογιέφσκι και Μπαλζάκ στην εφηβεία τους, αλλά δεν πειράζει: Αυτές τις ημέρες, σε μία πιο ώριμη προσωπικά και αναγνωστικά, φάση της ζωής μου, αξιώνομαι να διαβάζω, να κατανοώ και να παραδίνομαι σε ένα από τα σπουδαιότερα κείμενα που έδωσε ποτέ η ευρωπαϊκή και διεθνής λογοτεχνία.

Οι Χαμένες Ψευδαισθήσεις είχαν όλα όσα χρειάζεται ένα βιβλίο για να με αποτρέψει: Γραμμένο στα μέσα του 19ου αιώνα, μετράει περίπου 800 σελίδες στην ελληνική μετάφραση, και διδάσκεται στα πανεπιστήμια. Κι όμως – τη στιγμή που αφήνεις τον Μπαλζάκ να σε πάρει από το χέρι, αφήνεσαι στις αναφορές του (από τη γοτθική λογοτεχνία που είχε ανθίσει μερικές δεκαετίες πριν την κυκλοφορία του πρώτου από τα τρία μέρη του βιβλίου, μέχρι το αρχαίο δράμα) και παραδίνεσαι στον κοινωνικο-πολιτικό σχολιασμό του, αυτόν που αγγίζει ακροθιγώς τα όρια της σάτιρας. Απόλαυση.

Κι αν η ανάγνωση ενός κορυφαίου βιβλίου σαν και τούτο, από αυτά που προκαλούν το δέος και το θαυμασμό των απανταχού αναγνωστών, χρειάζεται μετά ένα διάλειμμα – όπως η ανάγνωση βιβλίων «ελαφρών» και εύπεπτων, με τις Χαμένες Ψευδαισθήσεις δεν είναι καθόλου έτσι: Όσο πιο πολύ διαβάζω τόσο περισσότερη όρεξη έχω για διάβασμα. Τις τελευταίες ημέρες, εκτός από το να χάνω τη στάση του λεωφορείου, έχω αγοράσει άλλα 4 βιβλία για το καλοκαίρι. Το κείμενο του Μπαλζάκ μού δίνει μια ενέργεια μυστήρια. Παράξενο πράγμα η ανάγνωση.

Μου πέρασε από το μυαλό να προτείνω να διαβάσουμε όλοι μαζί αυτό το βιβλίο και να το σχολιάζουμε παράλληλα. Κατανοώ ότι είναι καλοκαίρι, ότι ίσως σε κάποιους φαντάζει απαιτητική η ανάγνωση ενός τέτοιου βιβλίου στην παραλία (το δικό μου αντίτυπο, δώρο φίλου, είναι πάντως γεμάτο με φύκια και άμμο), αλλά δεν είναι έτσι: Όσοι το ξεκινήσουν θα ανταμειφθούν με το παραπάνω.

Όσο για εμένα, είμαι στη σελίδα 150 (Εκδ. Εξάντας, μετάφραση Μπάμπης Λυκούδης), και θα γράφω για αυτό εδωμέσα πολύ συχνά. Όποιος θέλει, ακολουθεί -και σχολιάζει, βεβαίως.

3 thoughts on “«Ο Έρωτας είναι μία ποίηση εν δράσει»

  1. Tο έχω σε μια γαλλική έκδοση τσέπης του 1965, της μαμάς μου, ενώ έχω διαβάσει γαλλικά τον Μπαρμπα-Γκοριό και το Μοναστήρι της Πάρμας του Σταντάλ (στη δεκαετία των 20) , οι Χαμένες Ψευδαισθήσεις με τρόμαζαν και το άφηνα για λίγο αργότερα. Τώρα που κλείνω τα 40 (σε 2 μέρες ακριβώς), το σκέφτομαι. Το κείμενο σου μου έδωσε το κουράγιο🙂

  2. Σε μια παρεμφερή κατάσταση με ‘σενα βρίσκομαι κι εγώ απ’ την ημέρα που ξεκίνησα τις Χαμένες Ψευδαισθήσεις και ηλικιακά έφτασα αισίως στα 35 για να το διαβάσω και ως τώρα μάλλον απέφευγα το Μπαλζάκ χωρίς προφανή λόγο. Θες επειδή βρίσκομαι σε οικονομική δίαιτα και μέχρι να πληρωθώ για το μήνα δεν έχω φράγκο, θες επειδή το είχα υποσχεθεί έστω να του ρίξω μια ματιά αφού κάποτε το αγόρασα ενστικτωδώς, πάντως το ξεκίνησα πριν μερικές ημέρες και κυριολεκτικά το ρούφηξα και με ρούφηξε γιατί αν αφαιρέσεις τα σκηνικά τελικά τα χρόνια μαθητείας, όταν πλέον δεν υπάρχει κανένας πίσω μας να στέκει απειλητικός σε όσους κοιτώντας το συμφέρον τους δε θα κοιτάξουν το δικό μας και πρέπει εμείς να βρούμε τρόπο ο ίσκιος μας να πέφτει μπροστά και όχι πίσω και να κάνουμε μαθήματα τα λάθη και τις κακουχίες μας.

    Η μόνη μας διαφορά είναι πως δεν έπαθα σοκ με το βιβλίο, ένα χρόνο πριν μου προκάλεσε αυτό το σοκ το »αδερφό» μυθιστόρημα »Κόκκινο και Μαύρο» του Στεντάλ και αυτό ήθελα να σου γράψω, να στο προτείνω. Για ‘μενα είναι ένα βιβλίο μαθησιακό, είναι απ’ τα ελάχιστα βιβλία που δεν αρκέστηκα στην πρώτη ανάγνωση και πάντα ανακαλύπτω κάτι περισσότερο.

    Επίσης, αν θέλεις να μεταπηδήσεις απ’ τη λογοτεχνία στη φιλοσοφία, εάν διαβάσεις το »Ασήμαντο αιώνια επαινούν», όχι το ποίημα του Γκέλλερτ αλλά του Σοπενάουερ θα παρατηρήσεις ορισμένες πολύ ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις στα κεφάλαια που αφορούν τη δόξα και την τιμή και είναι ουσιαστικά σα να επέδρασε ο φιλόσοφος στο λογοτέχνη ή ο λογοτέχνης στο φιλόσοφο και προσφέρει μια άλλη ματιά που δεν αναιρεί ο ένας τον άλλο, αλλά εξηγεί πολλά για τον υπαινικτικό τρόπο του Μπαλζάκ. Άλλωστε ήταν σύγχρονοι, ανεξάρτητα του μένους που είχε ο Σοπενάουερ για τους Γάλλους, το οποίο επίσης έχει το ενδιαφέρον του, αλλά μάλλον παραβγήκα εκτός θέματος.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s