Ο σουβλατζής

Το Σάββατο πήγαμε για σουβλάκια στην Αμβέρσα. Καινούριο μαγαζί, ο σουβλατζής κατέφτασε πριν δυό μήνες – το μαγαζί στην Καλλιθέα δεν πήγαινε καλά, τα μάζεψε και ήρθε στο Βέλγιο. Σουβλάκι αυθεντικό, όχι τα τουριστικά. Χαράς ευαγγέλια για μας.

Τελευταία φορά που ‘Ελληνες μετανάστευσαν στη Δύση για να εργαστούν σε εστιατόρια και εργοστάσια ήταν πριν σαράντα χρόνια. Γενιές που μεγάλωσαν στη Γερμανία, στο Βέλγιο, στην Αμερική, που παραθέριζαν τα καλοκαίρια στις πατρίδες, έφυγαν νεοι και γύρισαν πίσω συνταξιούχοι, γενιές που συνέχισαν έξω με λαμπρές σπουδές και διακρίσεις. Καζαντζίδης, ξενιτιά, ομογένεια. ‘Ενας πληθυσμός που έδεσε με δύο τόπους, που ζούσε και ζεί σε δύο φαντασιακές κοινότητες, ένας μεταναστευτικός κύκλος που έκλεισε. Και να που τώρα ξαναγύρισε ο τροχός.

Τι χωρίζει τον ‘Ελληνα σουβλατζή της Αμβέρσας απο τον Πακιστανό εργάτη που μαζεύει φράουλες στην Ηλεία; Από τον Αλβανό ιδιοκτήτη παντοπωλείου σε μια αθηναϊκή γειτονιά; Από τον Αφγανό ανειδίκευτο εργάτη στα Μεσόγεια; Τα εξής τέσσερα πολύ συγκεκριμένα πράγματα α) ως πολίτης της ΕΕ απολαμβάνει πλήρη ελευθερία μετακίνησης και εργασίας και πλήρη προστασία των δικαιωμάτων του σε όλα τα κράτη-μέλη, συνεπώς μπορεί να μεταναστεύσει και να βγάλει το μεροκάματο του σε άλλη Ευρωπαϊκή χώρα με ασφάλεια β) δεν απειλήθηκε η ζωή του στη χώρα του (αντίθετα με τον Αφγανό) και η οικονομική κατάσταση από την οποία ξεφεύγει δεν τολμά να συγκριθεί με την αθλιότητα στις πατρίδες των άλλων γ) δεν βρίσκεται στην ίδια απόγνωση, αυτή που σε αναγκάζει να πέσεις στη θάλασσα για να περάσεις απέναντι δ) δεν αντιμετωπίζει αντιδράσεις ξενοφοβίας και ρατσισμού γιατί (ακόμα) η χώρα του στα μάτια της κοινωνίας υποδοχής φαντάζει ισότιμη.

Κατά τα άλλα, ο σουβλατζής της Αμβέρσας νιώθει την ίδια μοναξιά με τον Πακιστανό εργάτη στην Ηλεία, γιατί δεν μιλάει τη γλώσσα και δεν ξέρει πόσο μέλλον έχει σε αυτή τη χώρα. Κρέμεται από το κινητό του για να μιλήσει με τους δικούς του. Διαβάζει τις εφημερίδες της χώρας του και τα λέει με τους φίλους του στο ιντερνετ. Κάνει παρέα με τους ομοεθνείς του, βασίζεται σε γνωστούς και φίλους για να κάνει την αρχή. Ιδρώνει, βάζει λεφτά στην άκρη. Και περιμένει. Τα σχόλια γύρω από τη χώρα του σκληραίνουν κάθε μέρα, τον στενοχωρούν, και αν μαζευτούν δέκα σουβλατζήδες ίσως οι γείτονες να αρχίσουν να βλέπουν τους Ελληνες λίγο πιο αρνητικά. Θα σκύψει το κεφάλι, θα σφίξει τα δόντια και θα συνεχίσει τη ζωή του. Και αν η κόρη του μεγαλώσει εδώ, θα πασχίσει και θα χωρέσει στην τοπική κοινωνία, ένα παιδί ανάμεσα σε όλα τα άλλα. Οπως και η κόρη του Πακιστανού εργάτη, που πολύ πιθανόν να σπουδάσει ιατρική στην Αθήνα.

Φέρνει ο καιρός γυρίσματα, η μισαλλοδοξία και υπερφίαλη αλαζονεία κάποιων ‘υπερπατριωτών’, που ενόψει εκλογών έχουν κυρήξει πόλεμο στη μετανάστευση, φαντάζει ανιστόρητη και αφελής. Οι κραυγές μίσους, τα εθνικιστικά γρυλλίσματα, η ξεδιάντροπη αντιμετώπιση ανθρώπων ως μίασμα δεν θίγουν μόνο τους αλλοδαπούς εργάτες, αλλά εμάς τους ίδιους. Ο σουβλατζής μπορεί να είναι ο θείος, ξάδερφος και ανιψιός του καθενός. Θέλουμε να ξέρουμε οτι είναι καλά, οτι ζει την οικογένεια του και οτι θα έχει ένα καλύτερο μέλλον. Το ίδιο εύχονται οι οικογένειες όλων των μεταναστών και των προσφύγων. Στο χέρι μας είναι. Χρωστάμε μια ανθρώπινη πολιτική ασύλου και μετανάστευσης βασισμένη στο δίκαιο, στην ηθική και στην ιστορία. Αν μη τι άλλο, από αξιοπρέπεια προς τους ίδιους μας τους εαυτούς.

Το κείμενο είναι γραμμένο από την Ασπασία Παπαδοπούλου για το Protagon και κανείς μπορεί να το δει εδώ.

Η Ασπασία, που είναι κυρίως καλή φίλη, είναι από τους λίγους ανθρώπους που γνωρίζουν το μεταναστευτικό τόσο καλά: σήμερα ζει στις Βρυξέλλες και εργάζεται ως ερευνήτρια στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες (ECRE). Για την Ασπασία μπορεί κανείς να διαβάσει εδώ. Για το βιβλίο της Transit Migration: The Missing Link Between Emigration and Settlement (Migration, Minorities and Citizenship) μπορεί κανείς να βρει πληροφορίες εδώ.

3 thoughts on “Ο σουβλατζής

  1. Μια άλλη ματιά για την μετανάστευση και την πολυπολιτισμικότητα εκτός των ακαδημαϊκών, από την ποίηση της Δήμητρας Σιδέρη (1923-1998), ποίηση αληθινή, απλή, βγαλμένη από τη ζωή.

    Πέθανα στις 23 Αυγούστου του 1955 στην Ελλάδα.
    Γεννήθηκα τρεις μέρες αργότερα, στις 26 Αυγούστου του 1955 στην Ολλανδία,
    σε ηλικία 32 χρονών.
    Το Μεγάλο ερωτηματικό
    περιμένει μιαν απάντηση,
    δε μπορείς να ξεφύγεις,
    πρέπει να απαντήσεις.
    Το μέλλον των παιδιών σου,
    το μέλλον των παιδιών
    όλης της ανθρωπότητας
    εξαρτάται
    από τη δική σου
    σωστή απάντηση.
    Εκεί
    οι ωραίες ακρογιαλιές,
    η μυρωδιά των λουλουδιών,
    η φιλοξενία, το φως.
    Από εκεί εμείς,
    από εκεί
    εμείς, εδώ.

    Σωπαίνω
    μια πληγή μέσα μου στάζει αίμα
    γελάω, πειράζω,
    φτιάχνω το σπίτι μου,
    κάνω όνειρα,
    σωπαίνω.

    Συγχώρα με που δε σου έδωσα να καταλάβεις
    τι εννοούσα εκείνο το βράδυ
    που σου μιλούσα για την αλήθεια και την ομορφιά της.
    Με κοίταζες τότε με τόση σοβαρότητα
    που γέμισε λαχτάρα
    κι απαντοχή η ψυχή μου.

    Τακ-τακ τα φύλλα
    πέφτουν απ’ το δέντρο
    στο τέλος
    έμεινε γυμνό
    και κατάμονο.

    Βγάζω τα ρούχα που θα φορέσω,
    βάζω αντιδρωτικό στις μασχάλες,
    ντύνομαι.
    Βάζω την κρέμα στο πρόσωπό μου,
    χτενίζομαι
    και ραντίζομαι με κολόνια.

    Ως εκεί ήτανε
    μη ρωτάς το γιατί
    εκεί θα μείνεις
    και θα εξαφανιστείς,
    εκεί στην άκρη
    του δρόμου του μεγάλου.

    Κάθε μέρα σκέφτομαι
    το μεγάλο δρόμο
    τον ατέλειωτο δρόμο.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s