Readathon 3: «It was a wrong number that started it» (Το πρώτο κεφάλαιο, φυσικά)

«Φωνές», ο τίτλος του πρώτου κεφαλαίου της Φήμης, φωνές και αυτό που ακούει ο ήρωας. Φωνές αγνώστων μέσα από ένα κινητό τηλέφωνο – που απευθύνονται σε κάποιον άγνωστο, ή μήπως σε αυτόν τον ίδιο; Φωνές των δικών του ανθρώπων – που τον κάνουν να νιώθει ότι μιλάνε σε κάποιον άγνωστο. Φωνές μες στο κεφάλι του. Φωνές παντού.

Στο πρώτο κεφάλαιο της Φήμης, το οποίο αποτελεί αυτοτελές διήγημα, ο Ντάνιελ Κέλμαν ορίζει τον αφηγηματικό του ρυθμό και μας συστήνει, απροκάλυπτα σχεδόν, στις επιρροές του: Οι «Φωνές» ήταν για μένα ένας φόρος τιμής στη νουβέλα «City of Glass», η οποία αποτελεί το πρώτο μέρος της σπουδαίας Τριλογίας της Νέας Υόρκης του Πωλ Όστερ. Ακριβώς όπως και το «City of Glass», λοιπόν, οι «Φωνές» είναι ένα παιχνίδισμα ανάμεσα στη μεταμοντέρνα λογοτεχνία, το μετα-μυστήριο, το υπαρξιακό σχόλιο – είναι ξεκάθαρο ότι, ως εδώ τουλάχιστον, ο Κέλμαν περπατάει συγγραφικά στο δρόμο που άνοιξε ο Πωλ Όστερ.

Ο Γ. διαβάζει το βιβλίο στο iPad. Ζηλεύω λίγο.

Άρχισα τις Φωνές σήμερα το πρωί στις 6.30, διάβασα λίγο στο κρεβάτι, και τις τελείωσα στο λεωφορείο για το γραφείο.

Μου άρεσε η επανεξέταση ενός θέματος γνωστού («το τηλέφωνο χτυπάει – είμαι όμως εγώ αυτός που ζητάνε;»), η εισαγωγή της τεχνολογίας, μου άρεσε η ειρωνεία στην απόγνωση του τεχνικού ηλεκτρονικού υπολογιστών όταν συνειδητοποιεί ότι κάτι τον ξεπερνάει, οι πινελιές της μοναξιάς του ήρωα. Μου άρεσε η αυτοπεποίθηση που διέκρινα στη γραφή του Κέλμαν.

Δεν μου άρεσαν κάποια σημεία της μετάφρασης. Παραθέτω δύο:

  • Όμως ο Έμπλινγκ είχε μια γυναίκα, δύο παιδιά και μια χούφτα συναδέλφους (…)  – Μια χούφτα συναδέλφους; Γιατί όχι απλά μερικούς συναδέλφους; Μια χούφτα; Μόλις στην τέταρτη πρόταση του κειμένου σκόνταψα λίγο.
  • «Το ξέρεις ότι είναι τρέλα αυτό που πάμε να κάνουμε;» «Και ποιος ενδιαφέρεται;» ρώτησε ο Έμπλινγκ. – Κανείς δε λέει «Και ποιος ενδιαφέρεται;«. Κανείς. Στα ελληνικά, ο Έμπλινγκ είπε απλά, «Ε, και;»
Η Ε. το αγόρασε χτες.

Το πηλίκο είναι αρχικά θετικό. Θέλω να δω πού το πάει ο Κέλμαν. Εάν κάποιος διαβάζει το αγγλικό, από καθαρά διαστροφική περιέργεια, παρακαλώ να μου πει πώς μεταφράζει τις παραπάνω φράσεις ο Άγγλος μεταφραστής.

Εάν κάποιος ακόμη περιμένει το βιβλίο και τον τρώει η περιέργεια τι στο καλό γράφω εδώ τόση ώρα, ολόκληρο το πρώτο κεφάλαιο, οι «Φωνές», βρίσκονται εδώ: Φήμη-Φωνές.

Σχόλια;

Υ.Γ.: Ευχαριστώ τους Γ. και Ε. για τις φωτογραφίες, παρακαλώ για ακόμη περισσότερες!

26 thoughts on “Readathon 3: «It was a wrong number that started it» (Το πρώτο κεφάλαιο, φυσικά)

  1. Πάντως, κατά τη γνώμη μου πάντα, ο μεταφραστής από τα γερμανικά στα ελληνικά μάλλον ακολουθεί λέξη προς λέξη μετάφραση και όχι ελεύθερη απόδοση εννοιών.
    Για «…μια χούφτα συναδέλφους» ο συγγραφέας γράφει «und eine Handvoll Arbeitskollegen», όπου όντως Handvoll :χούφτα. Εάν έγραφε «und einige Arbeitskollegen», ίσως τότε να είχαμε «μερικούς συναδέλφους».

  2. Η αγγλική μετάφραση το αποδίδει ως ….and a handful of aquaintances…. για την πρώτη περίπτωση. Στο δεύτερο σημείο μεταφράζει ……Who’s to care?….

    ΥΓ. Διαβάζω το βιβλίο αγορασμένο από το amazon.com για το kindle. Πρόκειται για έκδοση από την Pantheon Books σε μετάφραση από τα Γερμανικά από την Carol Brown Janeway.

  3. Νομίζω ότι καλώς κάνατε και σκοντάψατε στην έκφραση ῾χούφτα+γενική’, καθώς μοιάζει να λειτουργεί ως τρίτο και έσχατο μέλος μια κλιμάκωσης από το 1 (μια γυναίκα) στο 2 (δυο παιδιά) και μετά αντί του αναμενόμενου 3 στη φράση μια χούφτα (=λίγοι συνάδελφοι) που ξενίζει και λίγο την αναγνώστρια εν προκειμένω και παράλληλα επιτείνει την αίσθηση του στενού ευρύτερου περιβάλλοντος. Και αυτό σε ένα κεφάλαιο που έχει έντονη την αριθμητική ένταση. Όσον αφορά τώρα τη νομιμότητα της αλλαγής από την ενεργητική στη μέση διάθεση του ρήματος ενδιαφέρω, θεωρώ ότι είναι μια δόκιμη και πετυχημένη μεταφραστική άδεια, αν και ευτυχώς στην λογοτεχνία ισχύει ο νόμος περί ορέξεως του αναγνώστη. Καλή αρχή.

  4. Διάβασα το πρώτο κεφάλαιο με ένα διαρκές χαμόγελο, καθώς όταν πήρα το πρώτο μου κινητό τηλέφωνο πριν από 10 και πλέον χρόνια, η πρώτη κλήση ήταν από κάποιον που ζητούσε όχι εμένα αλλά τον Σ. Για πάνω από ένα χρόνο μετά, εξακολουθούσαν και ζητούσαν τον Σ. διάφοροι, πολλές φορές και οι ίδιοι που δεν έκαναν τον κόπο να διορθώσουν το λάθος τηλέφωνο. Δούλευα επίσης σαν τεχνικός ηλεκτρονικών υπολογιστών τότε…

    Μου άρεσε η κοφτή γραφή και το λιτό ύφος. Μια μέρα μετά, έχω την αίσθηση ότι διάβασα την ιστορία από κόμικ και μάλιστα ασπρόμαυρο. Τώρα που το ξανασκέφτομαι, θα του πήγαινε τέλεια.

  5. Δεν έχω δει την αγγλική μετάφραση, ούτε και το γερμανικό πρωτότυπο, όμως το «μια χούφτα συναδέλφους»μου άρεσε. Δείχνει πόσο μόνος είναι ο ήρωας.Το «μερικούς συναδέλφους» θα ήταν απλά αριθμητικό, ενώ το «μια χούφτα» είναι και λίγο μίζερο. Επίσης στην φράση που λες, «και ποιος ενδιαφέρεται» νομίζω ότι αφήνει σαν υπονοούμενο το «ποιος ενδιαφέρεται (να μάθει)».Ο ήρωας προσπαθεί να ψαρέψει το συνομιλητή του για να εκμαιεύσει πληροφορίες για τον Ραλφ, οπότε πιστεύω ότι ταιριάζει περισσότερο αυτή η φράση παρά το «ε και;» γιατί ο ήρωας δεν είναι καθόλου τέτοιος τύπος, που να μην το νοιάζει ή που να το παίξει χαλαρός.Το πρώτο κεφάλαιο μου άρεσε.Η κορύφωση της έντασης του Έιμπλινγκ που από ένα τυχαίο γεγονός καταλαβαίνει πόσο χάλια είναι η ζωή του, η διοχέτευση όλης αυτής της έντασης στο σεξ με τη γυναίκα που τον έχει συνηθίσει, ιδιαίτερα το πως τελειώνει το κεφάλαιο, ότι τελικά τόσες αλλαγές συντελέστηκαν μέσα του αλλά όλοι τον έχουνε για μίζερο μοναχικό ανθρωπάκι.Ποιος ξέρει;ίσως την επόμενη φορά που αγοράσω κινητό ή υπολογιστή που θα χαλάσει αμέσως να σκεφτώ ότι το έκανε ένας απογοητευμένος Έιμπλινγκ για να αλλάξει τη ρότα της ζωής μου (γιατί μπορεί και το δικό του χαλασμένο κινητό να ήταν αποτέλεσμα μιας αντίστοιχης πράξης κάποιου άλλου «Έιμπλινγκ»).

  6. η γοητεια του να νιωθεις οτι ζεις την ζωη καποιου αλλου και μαλιστα εν αγνοια του…ερεθιστικο σαν συσπασεις τραχηλου..να φερνεις το χαος διχως τυψεις (ποιος θα με τιμωρησει;παραμενω ενας παντοδυναμος κανενας!) μεσα απο ενα άλογο,συνεχές πραττειν και στην αισθηση εξουσιας,που σου προσδιδει,τελικα να εθιζεσαι.

  7. Μ’αρεσε πολύ το πρώτο κεφάλαιο. Η γράφη όντως είναι πολύ καλή. Βέβαια θα μ’άρεσε ο Ειμπλινκ να ερχόταν σε κάποια ρήξη στη ζωή του ή να έμπαινε για λίγο στη θέση του Ραλφ αλλά και έτσι καλό είναι. Έχω ήδη διαβάσει και το δεύτερο κεφάλαιο και πάει πολύ καλά. Περισσότερα όμως από την Αγάθη…

    Μας αφιερώνω την παρακάτω φωτογραφία:

  8. παιδιά τι να πω,διάβασα το 1ο κεφ αλλά δεν έχω να σχολιάσω κάτι ιδιαίτερα.
    προς το παρρόν αδιάφορο.
    επιφυλάσσομαι για όταν θα έχω μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα στη συνέχεια.

  9. Αν η μικρή δόση τεχνοσκεπτικισμού που περιέχει η 1η ιστορία συνεχίζεται και παρακάτω, θα με κάνει να θεωρήσω πως έπαιξε το ρόλο της στην αγάπη του Φράνζεν για τον Κέλμαν ( #pestenamefate βεβαίως 🙂

  10. Θεωρώ ότι η παράγραφος που αναφέρεται στην σημαντικότητα των μηχανών είναι ένα ειρωνικό σχόλειο για το συγκεκριμένο διήγημα. Όπου υπάρχει η λέξη μηχανή θα μπορούσε να αντικατασταθεί από την λέξη άνθρωπος. Ο Εμπλινγκ αντιμετώπισε τη ζωή του ως εξάρτημα και τη δουλεια του ως ζωή με απότέλεσμα να φτάσει στο σημείο να ζηλέψει τη ζώη ένος τρίτου.

  11. Το City of Glass σκέφτηκα κι εγώ όταν πήρα στα χέρια μου το βιβλίο και διάβασα την πρώτη πρόταση από το οπισθόφυλλό του.

    Το πρώτο κεφάλαιο είναι μικρό και το διάβασα πολύ γρήγορα. Μου άρεσε η λιτή γραφή και το πώς ο Κέλμαν προδίδει στοιχεία της ζωής και του χαρακτήρα του ήρωά του χωρίς να τα περιγράφει με κάθε λεπτομέρεια. Η ιστορία του Έμπλινγκ μου φάνηκε να αναδίδει μια πικρή ειρωνεία που μου άρεσε, με αποκορύφωμα την τελευταία φράση που του λέει ο συνάδελφος του.

    Θετική πρώτη εντύπωση από το βιβλίο, να δούμε και παρακάτω!

  12. Μόλις τελείωσα το πρώτο κεφάλαιο, (ναι, ναι είμαι καθυστερημένη, το ξέρω) και μου άρεσε η λιτότητά του, σε τόσο λίγες λέξεις καταφέρνει να πει ο,τι πρέπει για τον ήρωα για να τον κατανοήσουμε και να ταυτιστούμε. Γοητευτικό και το θέμα, μια ματιά σε μια ξένη ζωή που πάντα θα μοιάζει πιο συναρπαστική από τη δική μας. Και πως αυτό που αλλάζει εντός μας, δεν αλλάζει κατ’ ανάγκη και έξω.

    Υ.Γ. Δεν με ενόχλησε η μετάφραση, πράγμα σπάνιο για Γερμανικό βιβλίο που κατά κανόνα μεταφράζουν κατά λέξη και δεν καταλαβαίνεις τίποτα.

  13. Γεια χαρά,
    αν και το κείμενο έχει να κάνει άμεσα με το ίντερνετ και τις νέες τεχνολογίες, η δική μου σχέση με το facebook είναι ψυχρή. Μόλις σήμερα και μάλλον από σύμπτωση βρήκα ένα μήνυμα του Δημήτρη Αγγελάκη με τις παρατηρήσεις του.
    Μάλλον συμφωνώ και με τις δύο προτάσεις του: το «μερικούς/κάμποσους συναδέλφους» θα ήταν μάλλον καλύτερο από το «μια χούφτα». Και σίγουρα καλύτερο θα ήταν το «και εμάς τι μας νοιάζει/ε,και/και λοιπόν» Το ότι είναι κοντά στην πρωτότυπη διατύπωση δεν λέει τίποτε, μάλλον μειονέκτημα είναι. Αλλά κάθε κείμενο μπορεί να αλλάξει και να βελτιωθεί, και άλλωστε, ακόμα και το «καλημέρα» μπορείς να το μεταφέρεις με περισσότερους τρόπους από όσους φαντάζεσαι.
    Ευχαριστώ για τις προσεκτικές παρατηρήσες
    Κώστας Κοσμάς

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s