Ανταπόκριση από το μέτωπο: 1ο Φεστιβάλ Νέων Λογοτεχνών – Comics και Λογοτεχνία

«Από την πρώτη στιγμή που έλαβα το μέιλ-πρόσκληση του Γιάννη Παλαβού για το 1ο Φεστιβάλ Νέων Λογοτεχνών –με επισυναπτόμενη Μαλβίνα Κάραλη, πάντα– είχα πολλή χαρά και αγωνία για το πώς θα τα πάει. Ήμουν λίγο μαμά που στέλνει το παιδί της πρώτη μέρα στο σχολείο. Με την απουσία της Αγιάτης δε –που με είχε χρίσει και πολεμική ανταποκρίτρια–  ένιωθα μία παραπάνω ευθύνη.

Το παιδί μου, λοιπόν, αρίστευσε στα γραπτά, αλλά έπιασε τη βάση στα προφορικά. Δεν του ταίριαζε ο Μαραθώνιος Ανάγνωσης, αλλά αυτό το ξέραμε από την αρχή και δε με ανησυχεί καθόλου. Εξάλλου, το εξαιρετικό Αστείο, που θα κυκλοφορήσει τον προσεχή Φλεβάρη, και από το οποίο «δραπέτευσαν» οι Γέροι Άνθρωποι που διάβασε ο Γιάννης στο φεστιβάλ, έχει γραφτεί για να διαβαστεί από μέσα μας, όχι φωναχτά.

Μετά το Μαραθώνιο, σειρά είχε η συζήτηση «Comics και λογοτεχνία». Μαζί το Γιάννη Παλαβό αυτή τη φορά, ήταν η Βασιλεία Βαξεβάνη, που είναι συντάκτρια στο comicdom.gr και αφηγήτρια, και ο Πέτρος Χριστούλιας με τον Τόμεκ, γνωστοί δημιουργοί στον ελληνικό χώρο των κόμιξ. Το συντονισμό ανέλαβε η Λήδα Τσενέ, υπεύθυνη δημοσίων σχέσεων του Comicdom.

Πολλά θέματα σχολιάστηκαν τις δύο περίπου ώρες της συζήτησης, με καίριο εκείνο της ανεπαρκούς προβολής των ελληνικών comics.
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή.

Η σχέση των comics με την λογοτεχνία δεν είναι αντικρουόμενη όπως κάποιοι πιστεύουν, αλλά υποστηρικτική και αλληλεξαρτώμενη. Αυτό έδειξε και η κατάθεση των εμπειριών των ομιλητών με πρώτο τον Πέτρο Χριστούλια να μας λέει το σκεπτικό του όταν του ανατέθηκε να μετατρέψει σε στριπάκια το κεφάλαιο ενός βιβλίου. Περιέγραφε τον τρόπο με τον οποίο τον βοήθησαν οι λέξεις να σχεδιάσει, τι κράτησε και τι άφησε. Η Βασιλεία Βαξεβάνη από την άλλη, χρησιμοποιεί αντίθετη πορεία στις αφηγήσεις της. Φτιάχνει στο μυαλό της τις εικόνες που καλείται να αφηγηθεί, και τις περιγράφει στη συνέχεια.

Δυστυχώς, όμως, η ελλειπής στήριξη των Ελλήνων δημιουργών έχει ως αποτέλεσμα το «καπέλωμα» των comics από τη λογοτεχνία. Ο χώρος που τους αναλογεί στα βιβλιοπωλεία είναι ελάχιστος, κι αυτό μόνο στα κεντρικά, και όπως πολύ σωστά ανέφερε ο Γιάννης Παλαβός, η τοποθέτησή τους στο ράφι είναι εντελώς λανθασμένη, αφού συνήθως τα συναντάμε κάτω από την ταμπέλα «Comics – Χιούμορ». Η Λήδα Τσενέ πρότεινε την τοποθέτησή τους κατά θεματική ενότητα, όπως γίνεται και με τα λογοτεχνικά βιβλία, άλλωστε, και με βρίσκει απόλυτα σύμφωνη. Γιατί κάποιος που ψάχνει ένα αστυνομικό μυθιστόρημα πχ., να μην έχει και την επιλογή ενός graphic novel δίπλα;

Από το κοινό ακούσαμε και την απορία για το πώς γίνεται το Logicomix να απέκτησε τόσο μεγάλο κοινό, και οι ομιλητές απάντησαν σχεδόν ομόφωνα ότι το όνομα του Απόστολου Δοξιάδη πίσω απ’ το όλο project, έπαιξε αρκετά σημαντικό ρόλο. Όχι πως δεν πρόκειται για μια άρτια δουλειά, αφού όπως μας είπε ο Τόμεκ που είχε παρακολουθήσει από κοντά τη διαδικασία παραγωγής, συζητάμε για προδιαγραφές και budget ταινίας.

Κάτι που πραγματικά δεν είχα σκεφτεί, και μου έδωσαν τροφή για προβληματισμό οι δημιουργοί, είναι η παντελής απουσία ελληνικών παιδικών comics. Έχουμε συνηθίσει όλοι στα Μίκυ Μάους και τα κλασσικά εικονογραφημένα που υπάρχουν παντού, με αποτέλεσμα αν δε βρισκόμαστε μέσα στο χώρο, να μην αντιλαμβανόμαστε το κενό αυτό. Ο Τόμεκ, μάλιστα, δήλωσε ότι έχει σκοπό να ασχοληθεί άμεσα με τη δημιουργία παιδικού comic. Όπως εκείνος, που όπως είπε δεν είναι φίλος της λογοτεχνίας, προτιμούσε από μικρός τα comics, πιστεύει ότι και τα μικρά παιδιά πρέπει να έχουν αυτήν την επιλογή.

Αναφέρθηκαν φυσικά και γνωστές αγαπημένες μας δουλειές όπως το ΚΡΑΚ του Τάσου Μαραγκού, το Δεν Είναι Αυτό Που Νομίζεις του Τάσου Ζαφειριάδη και του Λουκά Τσουκνίδα ή το Πτώμα, του Τάσου Ζαφειριάδη και του Γιάννη Παλαβού, ως παραδείγματα προς μίμηση, και αφού αποφάνθηκε το πάνελ ότι ο Τάσος Ζαφειριάδης είναι η κοινή συνισταμένη τους, αλλά και ένας καταπληκτικός τύπος συνάμα, καληνυχτιστήκαμε!

Σίγουρα ξεχνάω πολλά, το ζουμί, όμως, παραμένει ένα: έχουμε μια πάρα πολύ καλή ελληνική σκηνή comics και δυστυχώς δεν την στηρίζουμε όπως της πρέπει. Σε αυτό εδώ το blog έχουν γίνει πάμπολλα posts  για Έλληνες δημιουργούς, αλλά και για το εξαιρετικό http://theveryclosedcircle.blogspot.com/ και ελπίζω να έχουν την απήχηση που τους αρμόζει, τουλάχιστον διαδικτυακά για αρχή.

Από το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης για το Don’t Ever Read Me, Θόδωρος Ανδρεάδης-Συγγελάκης.«

3 thoughts on “Ανταπόκριση από το μέτωπο: 1ο Φεστιβάλ Νέων Λογοτεχνών – Comics και Λογοτεχνία

  1. Για αποφυγή παρεξηγήσεων, δεν είπα ότι δεν είμαι φίλος της λογοτεχνίας (το αντίθετο μάλιστα), απλά από μικρός είχα πρόβλημα συγκέντρωσης πάνω σε γραπτό κείμενο και αυτό έκανε την ανάγνωση ενός βιβλίου πολύ κουραστικό για μένα. Πιστεύω ότι πολλοί άνθρωποι βρίσκονται στην ίδια θέση και σε αυτές τις περιπτώσεις θεωρώ ότι πρέπει να αναλάβει τον ρόλο του το κόμικς. Να οπτικοποιήσει δηλαδή ένα λογοτεχνικό κείμενο ή να δημιουργήσει εξ αρχής ένα καλογραμμένο κόμικς και να σου προσφέρει μία ποιότητα ανάγνωσης εφάμιλλης ενός βιβλίου. Και επειδή το κόμικς δεν είναι μόνο εικόνα, αλλά και κείμενο, στην συζήτηση ανέφερα και την απόφασή μου να γραφτώ σ’ ένα εργαστήρι γραφής, ακριβώς για να βελτιώσω το σενάριο στις ιστορίες μου.

  2. «Από το κοινό ακούσαμε και την απορία για το πώς γίνεται το Logicomix να απέκτησε τόσο μεγάλο κοινό, και οι ομιλητές απάντησαν σχεδόν ομόφωνα ότι το όνομα του Απόστολου Δοξιάδη πίσω απ’ το όλο project, έπαιξε αρκετά σημαντικό ρόλο. Όχι πως δεν πρόκειται για μια άρτια δουλειά, αφού όπως μας είπε ο Τόμεκ που είχε παρακολουθήσει από κοντά τη διαδικασία παραγωγής, συζητάμε για προδιαγραφές και budget ταινίας.»

    Η συγκεκριμένη ερώτηση ήταν λίγο διαφορετική, αλλά πάνω στο διάλογο το θέμα ξέφυγε.
    Το Logicomix έτυχε μεγάλης προώθησης/διαφήμησης και είχε αξιοσημείωτη απήχηση στο Ελληνικό κοινό. Αυτό ήταν μια ένδειξη ότι οι αναγνώστες στην Ελλάδα είναι ανοιχτοί στα comics αρκεί τα τελευταία να έχουν μια στοιχειώδη στήριξη από τους εκδοτικούς οίκους.

    Γιατί οι εκδότες και τα βιβλιοπωλεία δεν εμπιστεύονται/επενδύουν στους ταλαντούχους Έλληνες δημιουργούς ?

    Υ.Γ. Ήταν απόλαυση να παρακολουθείς την παρακολουθείς τη συζήτηση μαζί με την πολεμική ανταποκρίτρια!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s