Περί των τιμών του βιβλίου, και πάλι

Λίγο πριν απογειωθεί το αεροπλάνο από τη Θεσσαλονίκη, έλαβα ένα μήνυμα από το Θανάση: «Ξέρεις ότι σήμερα σε ανέφερε το Βήμα; Για το περίφημο θέμα με την τιμή των βιβλίων.»

Θεσσαλονίκη, Πλ. Αριστοτέλους: Στο βάθος ο Όλυμπος.

Του απάντησα πως δεν είχα ιδέα. Αγόρασα την εφημερίδα από το μικρό κιόσκι της αίθουσας αναχωρήσεων. Στο οπισθόφυλλο του ενθέτου περί βιβλίων, ο Γιάννης Μπασκόζος, διευθυντής του περιοδικού Διαβάζω και συνεργάτης της εφημερίδας, αλλά, κυρίως, γνώστης του χώρου του βιβλίου, παραθέτει μία σύντομη επισκόπηση του διαλόγου ο οποίος ανέκυψε τόσο εδώ όσο και στο blog των εκδόσεων Ωκεανίδα, το οποίο παρακολουθώ.

Στο κείμενό του, το οποίο βρίσκεται εδώ, ο Μπασκόζος καταλήγει:

Ξέρω ότι ούτε οι βιβλιοπώλες ούτε οι εκδότες δέχονται ότι το βιβλίο είναι ακριβό στην Ελλάδα. Ελα όµως που οι αναγνώστες διαφωνούν. Μήπως τελικά η λύση βρίσκεται κάπου αλλού; Μήπως η όλη διάρθρωση του κλάδου (παραγωγή – διακίνηση – πώληση) είναι στρεβλά οργανωµένη, και µάλιστα µε νόρµες του παρελθόντος; Οι όποιες λύσεις πρέπει να στοχεύουν να προστατέψουν το βιβλίο αλλά και τον βιβλιόφιλο.

Δεν θα μπορούσα, βέβαια, να το πω καλύτερα.

Μία μέρα πριν διαβάσω το άρθρο του Μπασκόζου στο Βήμα, είχα βρεθεί σε μία παρέα όπου το θέμα της συζήτησης ήταν και πάλι τα βιβλία και οι τιμές τους – φαίνεται ότι η κουβέντα ανάβει λόγω των ημερών: Όλοι θέλουν να κάνουν δώρο βιβλία αλλά δεν μπορούν. Είναι πανάκριβα.

«Είχα διαβάσει το ποστάκι που έγραψες για το Kiki de Montparnasse«, μου είπε η Σοφία. «Πήρα το βιβλίο στα αγγλικά, έκανε 8 λίρες. Μετά είδα ότι η Πρωτοπορία το είχε 9,90 ευρώ και το πήρα και στα ελληνικά!» Μου φάνηκε παράξενο αλλά ωραίο.

«Να σε ρωτήσω κάτι;» μου είπε κάποιος άλλος, «Πώς γίνεται δηλαδή η προτεινόμενη τιμή του εκδότη για ένα βιβλίο όπως το Πτώμα να είναι 10.95 ευρώ; Το έχουν δουλέψει τρεις άνθρωποι, η εκτύπωση είναι έγχρωμη, το χαρτί καλό, πώς γίνεται; Και γιατί δεν γίνεται να κάνουν τόσο και τα μυθιστορήματα άλλων εκδόσεων;» Απάντησα πως δεν είχα ιδέα. «Δηλαδή, εντάξει, μου αρέσουν τα κόμιξ, αλλά γιατί να μην μπορώ να αγοράσω και κάτι άλλο με τις ίδιες χαμηλές τιμές;» Τον κοίταζα αμήχανη.

Η πραγματικότητα είναι ότι δεν γνωρίζω πώς κοστολογούνται τα βιβλία. Γιατί κάποια είναι φθηνότερα από άλλα, με ποια κριτήρια οι εκδότες αποφασίζουν τις τιμές τους, με ποια κριτήρια τα βιβλιοπωλεία αποφασίζουν ποια θα εντάξουν στις προσφορές τους.

Αυτές είναι οι ημέρες που σκέφτομαι τι δώρα θα κάνω στους συγγενείς και τους φίλους μου. Με κάθε ειλικρίνεια, θα προσπαθήσω πολύ να αποφύγω το Amazon, αλλά δεν ξέρω κατά πόσον θα τα καταφέρω.

17 thoughts on “Περί των τιμών του βιβλίου, και πάλι

  1. Είναι μια λύση το paperback. Πάντως μέχρι στιγμής, κανά-δυο φορές που το επιχείρησαν μεγάλοι εκδοτικοί δεν είχε μεγάλη ανταπόκριση. Ίσως, όμως, η κατάσταση να είναι πιο κατάλληλη τώρα.

    Πάντως όπως θα είδατε και στην ανάλυση του κόστους που έγινε στο blog της Ωκεανίδας, το βιβλίο ως αντικείμενο εκτύπωσης δεν κοστίζει πάρα-πάρα πολύ. Ο Άτλας Επαναστάτησε που είναι σχεδόν 600 σελίδες, είχε κόστος τυπογραφείου γύρω στο 1 €. Δεν πιστεύω δηλαδή ότι μπορεί να πέσει πάρα πολύ χαμηλότερα αυτή η τιμή.

    Το πρόβλημα ξεκινάει κατά τη γνώμη μου όταν αξιόλογα ελληνικά μυθιστορήματα που ο εκδότης τους γνωρίζει ότι θα έχουν απήχηση, φτάνουν στο βιβλιοπωλείο με τιμή 23,43 €. Και είναι και βιβλία που έχουν ως θέμα την κρίση.

  2. Ουσιαστικά το σχόλιο του κ. Μπασκόζου λέει ότι είναι θέμα σχεδιασμού της εφοδιαστικής αλυσίδας, κάτι το οποίο είναι γνωστό και εμφανές στους περισσότερους τομείς της οικονομικής δραστηριότητας στην Ελλάδα. Δυστυχώς σε παγκόσμιο επίπεδο τα ηλεκτρονικά βιβλιοπωλεία κερδίζουν hands down σε ό,τι αφορά τα οφέλη από τη διοίκηση της εφοδιαστικής αλυσίδας και δε γίνεται τίποτα. Τουλάχιστον, το ζήτημα που θα έπρεπε να μας απασχολεί είναι ποιο μέρος της διαφοράς στην τιμή οφείλεται στη δημιουργία υπερκερδών κατά τη διάρκεια της ροής ενός προϊόντος στην εφοδιαστική αλυσίδα, από τον προμηθευτή του χάρτινου πολτού μέχρι (κυρίως) τον retailer-βιβλιοπώλη. Το σχόλιο του κ. Πλιώτα ίσως δίνει ένα hint.

  3. Θα μπορούσε και στην Ελλάδα το βιβλίο να είναι τόσο φθηνό όσο και την Αγγλία ή την Αμερική αν μπορούσαν να υπάρχουν οι ίδιες πωλήσεις. Αυτό που επιβαρύνει το βιβλίο δεν είναι τα υπερκέρδη των εκδοτών και των βιβλιοπωλών, επειδή απλούστατα δεν υπάρχουν, αλλά οι πάγιες δαπάνες. Δηλαδή με απλά λόγια θέλω να πω πως αν ο επιμελητής χρεώσει € 2.000 σημαίνει € 1 στο κόστος του βιβλίου στις δύο χιλιάδες αντίτυπα, το οποίο γίνεται € 0,025 στις 80.000 αντίτυπα δηλαδή πολλαπλασιάζεται 40 φορές! Αυτό φτάνει για να κάνει φθηνό ένα βιβλίο.

  4. Η αιτία που είναι ακριβό το ελληνικό βιβλίο είναι η ίδια με την αιτία που είναι ακριβά όλα τα προϊόντα στην Ελλάδα: η αισχροκέρδεια. Γιατί κύριοι βιβλιοπώλες τα παλιά βιβλία (εκδόσεις 3 ή 4 χρόνων) να κάνουν ακόμα 20 ευρώ; Είναι δυνατόν τα αγγλικά βιβλία της σειράς a song of ice and fire να κάνουν 5 ευρώ στο amazon και 13 ευρώ στο public;

  5. Μου αρέσει που υποχωρούν τα συνθήματα και εμφανίζεται η λογική (Τερζόπουλος, Πλιώτας, xtsanos) με εξαιρέσεις (chriszah).

    Το μικρό τιράζ είναι ασφαλώς ένας σημαντικός παράγοντας που το κόστος είναι υψηλό. Είναι δε ο αποφασιστικός στην περίπτωση του paperback. Είναι σχεδόν απαγορευτικά τα τιράζ κάτω από 5.000 αντίτυπα. Και η σχέση ρίσκου/προσδοκώμενου κέρδους μεγάλη.

    Για την οργάνωση της εφοδιαστικής αλυσσίδας πρέπει να πω ότι στην Ελλάδα έχουμε σχεδόν μηδενικό χρόνο αναμονής του βιβλιοπωλείου. Οι περισσότεροι εκδότες ανταποκρίνονται στις παραγγελίες σε 24 ώρες, και συχνά αυθημερόν. Ίσως αυτό να προσθέττει κόστος στον εκδότη, όμως μειώνει δραματικά το κόστος στον βιβλιοπώλη.

    @Πτώμα: το βιβλίο είναι μόλις 48 σελίδες! Φυσικά και έχει χαμηλή τιμή.

    @Μπασκόζος: «Μήπως η όλη διάρθρωση του κλάδου (παραγωγή – διακίνηση – πώληση) είναι στρεβλά οργανωµένη, και µάλιστα µε νόρµες του παρελθόντος;» Θα μπορούσατε να γίνετε πιό συγκεκριμένος; Φυσικά ισχυρίζομαι το αντίθετο. Θεωρώ ότι οι περισσότερες εκδοτικές επιχειρήσεις εμφανίζουν ένα σεβαστό βαθμό οργάνωσης. Βιβλία μεταφράζονται και εκδίδονται με αξιοθαύμαστη ταχύτητα και διανέμονται εξίσου γρήγορα. Τα δε βιβλιοπωλεία μας δεν έχουν να ζηλέψουν τίποτα από την Εσπερία. Τι ακριβώς είναι στεβλό; Φυσικά όλοι επιδεχόμαστε βελτίωσης, οπότε περιμένω προτάσεις!

    Δεν είδα πουθενά μνεία των ραφιών stock με σημαντικά χαμηλές τιμές. Ξέρω ότι πολλοί εκδότες συμμετέχουν. Εδώ χωρεί το «λίγα ψίχουλα αγάπης σου γυρεύω».

  6. Αγαπητή ωκαενίδα, σε ευχαριστώ πολύ τα για το χαρακτηρισμό, αλλά τα ψίχουλα αγάπης που γυρεύεις δυστυχώς τελείωσαν. Όταν θα βρεις μια πειστική απάντηση γιατί τα βιβλία στην Ελλάδα είναι πιο ακριβά τότε μπορεί και να συγχωρέσω. Και επειδή μου αρέσει να μιλάω με αριθμούς γιατί το What I Talk About When I Talk About Running έχει 7 ευρώ στην αλλοδαπή και 15 (!) στην Ελλάδα; Για όλα φταίει το τιράζ; Και για να μην παρεξηγηθώ μια τιμή στα 10 ευρώ θα το δικαιολογούσα απόλυτα μια και οι αγορές είναι διαφορετικές. Αλλά επ ουδενί την διπλάσια τιμή.
    Υ.Γ. Σε διάφορες συζητήσεις που έχω συμμετάσχει το τελευταίο καιρό σχεδόν πάντα οι εκπρόσωποι ενός επιχειρηματικού κλάδου υποστηρίζουν ότι ο κλάδος τους δουλεύει ανταγωνιστικά και δεν υπάρχουν στρεβλώσεις. Ε, τότε κύριοι πως φτάσαμε ως εδώ;

  7. @Αργύρης Καστανιώτης
    Εγώ το ξέρω αυτό. Και δεν χρειάζεται να φτάσουμε στην Μαλαισία (ωραίο άρθρο έτσι και αλλιώς). Κοίτα τι γίνεται στο χριστουγεννιάτικο μπαζάρ του Βήμα ΦΜ. . Απλά τα πράγματα…

  8. Το ότι Το ΒΗΜΑ, Χριστουγεννιάτικα, εκποιεί το στοκ των βιβλίων που είχε στην αποθήκη του δεν καταλαβαίνω τι σχέση έχει με αυτά που λέμε.

    Γενικώς τα πράγματα όντως απλά είναι.

  9. «Το Νησί» της Χίσλοπ σε ελληνικό online βιβλιοπωλείο (Παπασωτηρίου) και μάλιστα σε προσφορά: €17,42

    «Το Νησί» της Χίσλοπ στα Ολλανδικά (ανάλογου μεγέθους αγορά με την ελληνική) σε Ολλανδικό online βιβλιοπωλείο (Athenaeum) χωρίς προσφορά: €12,50.
    (http://www.athenaeum.nl/shop/details/Het+eiland/9789022556481)

    Οι μεταφραστές δεν πληρώνονται καλύτερα στην Ελλάδα. Τα νοίκια δεν είναι ψηλότερα. Οι μισθοί των υπαλλήλων βιβλιοπωλείου δεν είναι μικρότεροι. Το χαρτί κοστίζει το ίδιο. Ισως ο ΦΠΑ να είναι κάπως ψηλότερος εδώ.

    Το ελληνικό βιβλίο κοστίζει 1/3 παραπάνω. Κάποιος λοιπόν εκμεταλλεύεται ποιος ξέρει ποιά ακαμψία της αγοράς και βγάζει λεφτά που δεν έπρεπε να βγάζει.

    Εν τω μεταξύ τα ελληνικά βιβλία τυπώνονται με γράμματα για …αόματους, ώστε να κάνουν μπούγιο και να δικαιολογούν τις αλμυρές τιμές…. Ελα όμως που ένα ελληνικό βιβλίο των 20 ευρώ το ξεπετάς σε 1-2 μέρες ενώ ένα αντίστοιχο αγγλικό «σε βάζει» δύο βδομάδες…

    Εγώ απεργώ παντελώς από το ελληνικό βιβλίο. Ούτε η ποιότητα είναι υψηλή (οι δε μεταφράσεις υποφέρουν), ούτε οι τιμές καλές….

  10. Λοιπόν, θέλω να βάλω ένα ακόμα λιθαράκι. Είμαι σίγουρος ότι για τον καθένα από εμάς υπάρχει διαφορετικό όριο, το οποίο πρέπει να ξεπεραστεί ώστε ένα βιβλίο να θεωρηθεί ακριβό.
    Είναι τα 5 ευρώ; Τα 10, 12, 15, 18 ή 20;

    Πάντα βέβαια η τιμή είναι σε συνάρτηση και με το περιεχόμενο. Για παράδειγμα οι συγκλονιστικές Ευμενίδες του Jonathan Littel (εκδ. Λιβάνης, μτφ. Άγγελου Φιλιππάτου, σχεδόν χίλιες πυκνογραμμένες σελίδες, 22,93 € στην Πρωτοπορία), είμαι σίγουρος ότι είναι ένα βιβλίο που δεν κάλυψε ποτέ τα έξοδά του. Επίσης, πιστεύω ότι άξιζε στο δεκαπλάσιο τα χρήματα που έδωσα για να το αποκτήσω.
    Την ίδια στιγμή υπάρχουν άλλα που δεν δικαιολογούν καθόλου την τιμή τους.

    Αλλά όπως ανέφερα ξανά, υπάρχουν πολλά αξιόλογα ελληνικά βιβλία που είναι είναι σε καλή τιμή.

    Μερικές προτάσεις:
    Θυμάμαι, Βασιλική Πέτσα (εκδ. Πόλις, 9 €)
    Το τανγκό των Χριστουγέννων, Γιάννης Ξανθούλης (εκδ. Καστανιώτη, 11,5 €)
    Το ραντεβού της Θεσσαλονίκης, Νικολά Βερντάν (εκδ. Χαραμάδα, 10,8 €)
    Τα τέσσερα χρώματα του καλοκαιριού, Τεύκρος Μιχαηλίδης (εκδ. Πόλις, 12,6 €)
    Για την αγάπη της γεωμετρίας, Σώτη Τριανταφύλλου (εκδ. Πατάκη, 13,5 €)
    Καιρός σκεπτικός, Ιωάννα Καρυστιάνη (εκδ. Καστανιώτη, 11,5 €)
    Ηδονή στον κρόταφο, Ζυράννα Ζατέλη (εκδ. Καστανιώτη, 9,59 €)
    Η τέχνη του να έχεις πάντα δίκιο, Άρθουρ Σοπενάουερ (εκδ. Πατάκη, 8,1 €)
    Χτυποκάρδια στο κρανίο, Έλενα Ακρίτα (εκδ. Καστανιώτη, 9,59 €)
    Οι αλεπούδες του Γκόσπορτ, Μένης Κουμανταρέας (εκδ. Κέδρος, 11,7 €)
    Κάιν, Ζοζέ Σαραμάγκου (εκδ. Καστανιώτη, 9,59 €)
    Νίτσε 99 μαθήματα καθημερινής φιλοσοφίας, Άλλαν Πέρσυ (εκδ. Πατάκη, 11,25 €)
    Ο ερωτευμένος Πολωνός, Μάρω Βαμβουνάκη (εκδ. Ψυχογιός, 12,6 €)
    Νότια των συνόρων, δυτικά του ήλιου, Χαρούκι Μουρακάμι (εκδ. Ωκεανίδα, 12,72 €)
    Ο θόλος, Στέφεν Κινγκ (εκδ. Bell, 12,6 €)

    Και πέρα από αυτά, πάντα μπορείτε να πετύχετε και καλές προσφορές:
    1984, Τζωρτζ Όργουελ (εκδ. Κάκτος, 10,9 €)
    Νορβηγικό δάσος, Χαρούκι Μουρακάμι (εκδ. Ωκεανίδα, 11,9 €)

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s