Τα νέα δεν είναι καλά

[Αναδημοσίευση από την εφημερίδα Καθημερινή, 17 Νοεμβρίου 2011]

Σε κρίση η αγορά βιβλίου

Σημαντική πτώση καταγράφουν οι πωλήσεις

Αυξάνει τις τελευταίες ώρες στην εκδοτική αγορά η ανησυχία για τη δυνατότητα πληρωμών ορισμένων βιβλιοπωλείων-αλυσίδων, που έχουν μετατραπεί σε θύματα της οικονομικής κρίσης, αντιμετωπίζοντας σημαντική πτώση των πωλήσεών τους.

Εκδότες και βιβλιοπώλες διαβεβαίωναν μέχρι τη στιγμή που γράφονταν αυτές οι γραμμές πως κανένα «κανόνι» δεν είχε σκάσει στην αγορά, συμπληρώνοντας ότι τα προβλήματα με τα βιβλιοπωλεία-αλυσίδες (όπως και γενικότερα με τα βιβλιοπωλεία) δεν είναι σημερινά.

Ασφαλώς, όσο περνά ο καιρός, οι συνθήκες δυσκολεύουν. Τα βιβλιοπωλεία ανταποκρίνονται συχνά μόνο κατά το ήμισυ στις υποχρεώσεις τους προς τους εκδότες, μεταθέτοντας συνεχώς τις ημερομηνίες αποπληρωμής, οι εκδότες αναγκάζονται να καθυστερήσουν την καταβολή των δικών τους οφειλών προς τρίτους και το κύκλωμα του βιβλίου υφίσταται όλο και πιο έντονους κλυδωνισμούς.

Παρά την αρχική πεποίθηση πως η κρίση δεν θα έπληττε ενδεχομένως το βιβλίο όσο άλλους κλάδους, εξαιτίας του ενημερωτικού και παιδαγωγικού του χαρακτήρα ως εμπορικού προϊόντος, οι ελπίδες άρχισαν ήδη από τα μέσα του 2009 να διαψεύδονται, ενώ η αγορά έχει στεγνώσει εδώ και ενάμιση χρόνο από χρήμα.

Η πτώση των πωλήσεων υπολογίζεται σήμερα από τους εκδότες, σε 30% με 40%, ενώ οι προοπτικές για ανάκαμψη παραμένουν άδηλες. Κάποια καλυτέρευση αναμένεται ενόψει της γιορτινής περιόδου, με τα ράφια των βιβλιοπωλείων να γεμίζουν καινούργιες εκδόσεις (ελληνική και ξένη λογοτεχνία, οικονομικές και ιστορικές μελέτες, αλλά και άλμπουμ, παιδικά και μαρτυρίες) και τους εκδότες να προσδοκούν κάποια ευνοϊκότερα αποτελέσματα για τις πρόσφατες επενδύσεις τους.

Ο εκδοτικός χώρος ανασυντάσσεται μπροστά στα πολλαπλασιαζόμενα προβλήματα, ανακατανέμοντας τους προγραμματισμένους του τίτλους και περιορίζοντας δραστικά την παραγωγή του (αν και κάποια συμβόλαια που υπογράφτηκαν σε ανέφελες ημέρες -κυρίως με οίκους του εξωτερικού- θα πρέπει να τηρηθούν). Ήδη, οι εκδοτικές περίοδοι τείνουν να συρρικνωθούν σε δύο ή (μετά βίας) τρεις τον χρόνο: νέα βιβλία πλέον κυκλοφορούν στις γιορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς, το Πάσχα, όπως και λίγο πριν από την έναρξη των καλοκαιρινών διακοπών.

Όπως λένε πρόσωπα της εκδοτικής αγοράς, ιδιαίτερο ρόλο για την κίνηση του βιβλίου έπαιξε κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου και η έντονη ρευστότητα της πολιτικής κατάστασης. Ακόμα και τα ελάχιστα δείγματα σταθεροποίησης, έφερναν κάποια δείγματα αναζωογόνησης στα χειμαζόμενα βιβλιοπωλεία, ενώ οποιαδήποτε αρνητική εξέλιξη έριχνε αυτομάτως κατακόρυφα των ενδιαφέρον.

Σύμφωνα, πάντως, με έμπειρους επαγγελματίες -που δραστηριοποιούνται πολλά χρόνια στην αγορά και είναι σε θέση να γνωρίζουν εκ των ένδον τη λειτουργία της- τα επόμενα χρόνια οι εκδοτικοί οίκοι θα πρέπει να αναπροσανατολιστούν ριζικά τόσο ως προς τον τρόπο παραγωγής όσο και ως προς τις επιλογές τους, αλλάζοντας άρδην τα πρότυπα επί τη βάσει των οποίων πορεύτηκαν την τελευταία δεκαπενταετία.

 

 

17 thoughts on “Τα νέα δεν είναι καλά

    1. Ένα βιβλίο την ημέρα ο Πατάκης, μόνος του.
      Συνολικά,τα τελευταία χρόνια, εκδίδονταν 9 με 10 χιλιάδες βιβλία κάθε χρόνο. Προφανώς για το 2011 θα υπάρχει σημαντική μείωση (ελπίζουμε).
      Στην Ελλάδα πράγματι τα περισσότερα που εκδίδονται είναι χαμηλής ποιότητας, κυρίως γιατί ανθούν οι αυτοεκδόσεις.
      Η μείωση στις πωλήσεις θα φέρει μερικά καλά και μερικά κακά.
      Πάντως, πιστεύω ότι συνολικά η αναγνωσιμότητα έχει αυξηθεί.

      1. Σχετικά με την αναγνωσιμότητα, το ΕΚΕΒΙ φαίνεται ικανοποιημένο, αλλά εγώ δεν είμαι και τόσο σίγουρη. Δες εδώ.
        Συμφωνώ μαζί σου πάντως, η μείωση στις πωλήσεις δε θα έχει μόνο κακά αποτελέσματα.

      1. Διαβάζοντας το παραπάνω άρθρο, σκεφτόμουν ακριβώς αυτό. Η τπώση στις πωλήσεις είναι σχετικά αναμενόμενη αν αναλογιστεί κανείς και τις τιμές των ελληνικών βιβλίων. ΟΚ, υπάρχουν πολλά που πρέπει να ληφθούν υπόψιν, της αύξησης του ΦΠΑ συμπεριλαμβανομένης, αλλά και πάλι θεωρώ πως τα ελληνικά βιβλιοπωλεία είναι ακριβά. Προσωπικά, αγοράζω αρκετά βιβλία (ακόμα) και όταν έχω την επιλογή προτιμώ να το κάνω από το amazon. Και όχι πάντα γιατί προτιμώ να διαβάσω ένα κείμενο στην πρωτότυπη γλώσσα. Το παράδειγμα του «Βlankets» βγάζει μάτι! Κατά τα άλλα, εύχομαι να ισχύσει αυτό που διαβάζω στα σχόλια για την αναλογία ποσότητας-ποιότητας.

  1. Δεν εμπιστεύομαι τις έρευνες και τα γκάλοπ, ίσως γιατί δεν ξέρω κανέναν που να συμμετείχε σε κάποια. Πιστεύω και εγώ πως η αναγνωσιμότητα έχει ανέβει και αυτό το στηρίζω όχι τόσο στο blog μου( αν και από εκεί βγαίνουν στοιχεία όμορφα) όσο από τους ανθρώπους που ξέρω. Νομίζω ότι οι πωλήσεις θα πέσουν επειδή οι μη αναγνώστες θα αποφύγουν να αγοράσουν ένα βιβλίο απλά για να το αγοράσουν (είναι σκληρό αυτό που λέω αλλά διαφωνεί κανείς πως ζουν ανάμεσά μας;). Ποιότητα Vs Ποσότητα.

  2. Ε, ναι, ήταν αναμενόμενο. Να σημειώσω, όμως, ότι η μικρότερη ποσότητα δε σημαίνει απαραίτητα και ποιότητα. Αν μη τι άλλο, το καλό βιβλίο θα βρεθεί είτε ανάμεσα σε καλά είτε ανάμεσα σε κακά βιβλία. Απλώς, με λιγότερα βιβλία, θα είναι πιο εύκολο να βρεθεί. Αν βρεθεί.

  3. ΟΙ βιβλιόφιλοι δεν θα σταματήσουν να αγοράζουν, εκτός αν όλη η χώρα φτάσει σε επίπεδο εξαθλίωσης. Γενικά η αγορά έίναι πεσμένη, αντίστοιχα όμως έχουν ρίξει και το κόστος παραγωγής οι εκδότες. Τόσοι και τόσοι απλήρωτοι, και άλλο τόσοι με μείωση μισθού. Τα βιβλιοπωλεία ανήκουν στους ευνοημένους κλάδους λιανικής πώλησης, όπως τα σουπερμάρκετ. Μια μπλούζα δεν θα την πάρεις την σήμερον ημέρα, αλλά ενας βιβλιόφιλος θα προτιμήσει ένα βιβλίο από μια μπλούζα. Και έπειτα θα πάρει κάτι να φάει.
    Γενικά το παραμύθι της πτώσης είναι παλιό. Τόσο, όσο και το ότι οι συγγραφείς «πλουτίζουν» από τις πωλήσεις των βιβλίων τους. Αραγε που πάνε τα έσοδα από ένα βιβλίο; Σε μια γενικευμένη κρίση ο εκδότης – όπως και κάθε επιχείρηση- έχει την υποχρέωση να συμμορφώσει το επίπεδο πώλησης και το εσωτερικό του κόστος. Για την ώρα διαμορφώνουν το εσωτερικό κόστος μόνο. Φυσικά και θα μπορούσαν να γίνουν πολλά να ανέβει ο κλάδος, αλλά στην Ελλάδα το κράτος είναι (και ήταν ανέκαθεν) απών. Η λογοτεχνία πρέπει να ξεκινάει από το σχολείο, έτσι ώστε να μην παράγουμε μόνο αναγνώστες αλλά και απαιτικούς βιβλιόφιλους. Τα υπόλοιπα είναι «αρπαχτή», άθλημα ιδιαίτερα προσφιλές στην Ελληνική πραγματικότητα.

  4. Συμφωνώ με τον Narrator. Κάποια στιγμή οι εκδόσεις στην Ελλάδα ήταν αντιστρόφως ανάλογες του αναγνωστικού κοινού – ιδίως των ελληνικών βιβλίων που θεωρητικά δεν έχουν έξοδα που έχουν τα ξενόγλωσσα (δικαιώματα, μεταφραστές, επιμελητές, κλπ), με αποτέλεσμα να έχει βγάλει βιβλίο ο κάθε πικραμένος.

    Ίσως λοιπόν να βγει και κάτι καλό και να προσέχουν πλέον τι κυκλοφορούν.

  5. κι επιτελους ας σταματησουν να πολτοποιουν τα βιβλια λιγο καιρο μετα την εκδοση τους επειδη θεωρουν οτι ειναι πιο συμφερον γι αυτους.

      1. δες εδω το αρθρο της μιχαλοπουλου http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_civ_9_18/03/2007_219589
        κι εδω : http://archive.enet.gr/online/online_text/c=113,dt=25.03.2006,id=72875448
        γενικα ειναι μια συνηθης τακτικη στην ελλαδα. γι αυτο πες οτι βρισκεις ενα -ξενο συνηθως- συγγραφεα και σου αρεσε και ψαξεις να βρεις αλλα βιβλια του μεταφρασμενα παλιοτερα, δεν τα βρισκεις ποτε. εχουν πολτοποιηθει. κι εκεινο που μ εκνευριζει ειναι οτι αναγκαζεσαι να αγορασεις μαζικα οτι σ αρεσει με το φοβο οτι δε θα τα προλαβεις και θα χαθουν. και το γαμωτο ειναι οτι αφου κανουν τον κυκλο τους δεν τα πουλανε σε μια χαμηλη τιμη να τ αγορασουν και καποιοι που τα θελουν αλλα δεν αντεχουν τα 20+ ευρω του καθε βιβλιου. ηταν εξαιρετικη η κινηση που εκανε το μεταιχμιο σ αυτο το θεμα αλλα το σταματησε. βεβαια το πιο σοκαριστικο ηταν αυτο: http://peri-planomenos.blogspot.com/2011/07/blog-post_28.html#axzz1eBGQZ5EO

  6. αναπάνητο ερώτημα.γιατί οι ελληνικές εκδόσεις πρέπει να έχουν πάντα την καλύτερη ποιότητα χαρτιού, όταν το ανακυκλωμένο είναι πιο οικολογικό-οικονομικό-ελαφρύ (πλεονέκτημα όταν διαβάζεις ξαπλωμένος).πρέπει απαραιτήτως να κληροδοτηθεί η κάθε ανοησία (που κυριαρχεί στην αγορά) και στα δισέγγονα?

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s