«Δεν μου αρέσει το παγωτό σοκολάτα. Δεν μου αρέσει τίποτα. Τίποτα.»

Μία φιλόλογος παραδίδει μαθήματα δημιουργικής γραφής στο κέντρο φιλοξενίας ανηλίκων προσφύγων Λέσβου. Μεγαλειώδης ανθρωπισμός; Ή, μήπως, απλή γραφικότητα;

Η Εύη Λαμπροπούλου, καθηγήτρια αγγλικής φιλολογίας, συγγραφέας και ψυχή του εναλλακτικού αυτού εργαστηρίου δημιουργικής γραφής, αναφέρει στο blog της:

Σε τι ωφελεί η λογοτεχνία τους μετανάστες που αφίκνυνται στην χώρα δίχως παπούτσια ή διαβατήρια; Η λογοτεχνία σώζει. Πιστεύω στην θεραπευτική επίδρασή της σ’ εκείνους που χρειάζονται θαύματα. Όταν άρχισα να υπνωτίζομαι από την διδασκαλία της ξερής αλφαβήτας αγγλικών σε διαρκώς εναλλασσόμενους μετανάστες που έφευγαν πριν φτάσουν στον past tense, την εμπλούτισα με λογοτεχνία – κατά έναν Steve Jobs τρόπο, τύπου ‘συνδύασε αυτά που αγαπάς’. Έτσι ξεκίνησε το Εργαστήρι Δημιουργικής Γραφής «Heart, not shoes»: με παιδιά που έγραφαν στα αγγλικά και διψούσαν για εξέλιξη. Θέματα αναδύονταν αυθόρμητα, λέξεις γράφονταν αυτόματα. Οι άνθρωποι δίχως παπούτσια δεν χρειάζονται παπούτσια – τα παπούτσια, καθώς και ένα πιάτο φαΐ, είναι εύκολο να βρεθούν. Χρειάζονται κάτι στο οποίο να ελπίσουν∙ να δείξουν ότι δεν είναι επικίνδυνοι αλλόθρησκοι ψωμόλυσσες βάρβαροι. Να γράψουν στην απομακρυσμένη μητέρα τους που τους λείπει∙ και στον κόσμο. Και ο κόσμος χρειάζεται να τους διαβάσει. Και να αντιληφθεί την ομοιότητα. Και να τους αγαπήσει.

Δεν είχα ιδέα γι’ αυτή την πρωτοβουλία, μέχρι που μία φίλη μου έστειλε ένα απόσπασμα από μία σχετική αντιπαράθεση σε ένα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Τα επιχειρήματα διίσταντο.

Κάποιοι υποστήριζαν ότι τα προσφυγόπουλα δε θα ωφεληθούν σε τίποτα από το εργαστήριο, ότι οι προτεραιότητες και οι ανάγκες τους είναι κατά βάση βιοτικές. Άλλοι, πάλι, θεωρούσαν ότι τα εργαστήριο δημιουργικής γραφής είναι μία δραστηριότητα ούτως ή άλλως ανόητη.

Κάποιοι άλλοι το έβλεπαν αλλιώς – η πνευματική καλλιέργεια δεν είναι μόνο για όσους έχουν ψωμί να φάνε. Είναι δικαίωμα και ανάγκη όλων, πεινασμένων και χορτάτων. Η καλλιτεχνική έκφραση είναι ιαματική για όλους, πολλώ δε μάλλον για τα παιδιά αυτά.

Το έργο της Olga Walters, "See the Light Down Under", από την έκθεση "Quilted Journeys: Immigration Stories by Australian Artists" (Museum of Craft & Folk Art, Σαν Φρανσίσκο, 2003)

Η αντιπαράθεση αυτή προέκυψε λόγω της υποψηφιότητας του εργαστηρίου της Εύης Λαμπροπούλου στο TEDxAthens Challenge. Οι καιροί είναι χαλεποί για όλους μας – ουδέν αληθέστερον τούτου – και, συνεπώς, ακόμη χαλεπότεροι για τον Μοχάμεντ, τον Αζίζ, τον Μεχντί και τον Μουστάμπα. Ναι, πεινάνε, ναι, το μέλλον τους κολυμπάει στην αβεβαιότητα, αλλά ναι, τους αρέσει να γράφουν ποίηση:

Δεν μου αρέσει το φαγητό
Το ποτό
Το παγωτό κρέμα
Οι τηγανητές πατάτες
Δεν μου αρέσουν
Τα κορίτσια
Οι άντρες φίλοι
-ε, ίσως λιγάκι.
Δεν μου αρέσει το παγωτό σοκολάτα
Δεν μου αρέσει τίποτα. Τίποτα.

[Απόσπασμα από το ποίημα «Ούτε οι Πατάτες» του Αλί Μοχαμεντί, όπως το δημοσιεύει εδώ η Εύη Λαμπροπούλου]

Αναρωτιέμαι ακόμα, είναι άραγε γραφική αυτή η πρωτοβουλία; Περιττή; Επιφανειακή; Προσφέρει, τελικά, ή όχι κάτι ουσιαστικό; Τα συμπεράσματα δικά σας.

Υ.Γ.: Μυστήριοι συνειρμοί. Διαβάζοντας γύρω από αυτή την πρωτοβουλία της Εύης Λαμπροπούλου, ήρθε στο μυαλό μου ένα τραγούδι:

6 thoughts on “«Δεν μου αρέσει το παγωτό σοκολάτα. Δεν μου αρέσει τίποτα. Τίποτα.»

  1. Einai katapliktiki protovoulia, kai mpravo tis. Oi prosfyges einai ego kai esy, einai to paidi pou etyxe na megalosei se alli xora kai vrethike se athlies katastaseis kai athlies synthikes.Epeidi itan atyxos mexri tora kai de tou xamogelase i zoi, de simainei tipota. Emeis eimaste apla oi tyxeroi giati etyxe na gennithoume stin eykoli meria tou planiti. Fantasou avrio na gyrisoun ta pano kato, na prepei na fygeis aron aron, me oti meso, me ta podia, kolympontas, me ena sapiokaravo, na mi xereis pou einai oi dikoi sou, i na xereis alla na mi mporeis na tous deis gia ta epomena deka xronia, na mi xereis ti mera ximeronei, an exeis na fas, an exeis mellon, tipota. Oloi oi anthropoi exoun tis idies anagkes ekfrasis, diexodou, dimiourgias, empneysis. Kai idiaitera opoios pernaei dyskola, exei akoma megalyteri anagki gia ena xoro-xrono psyxikis ekfrasis kai anakoufisis, gia mia tainia, ena vivlio, mia synaylia, ena party, enan agona basket, kati na xefygei to myalo ligo. Asxoloumai me metanastes kai prosfyges pano apo deka xronia. Epixeirimata peri vasikon anagkon kai mono – edo den exoun fagito, i logotexnia tous eleipe – ta akouo verese. its called racism.

  2. Δεν καταλαβαίνω γιατί η λογοτεχνία θα τους εμποδίσει να αντιμετωπίσουν τις βιοτικές τους ανάγκες -μάλλον δύναμη θα τους δώσει να ανταποκριθούν στις δυσκολίες. Όσο για το αν ως δραστηριότητα το εργαστήριο είναι άτοπο, έχω την αίσθηση ότι ένας άνθρωπος που περνάει τόσο δύσκολα, δεν κάθεται να ασχοληθεί με κάτι αν δεν του προσφέρει πράγματα που έχει ανάγκη (γιατί να το κάνει; από ευγένεια ή από μιμητισμό; δεν έχει χρόνο για τέτοια). Γι’ αυτό την ψήφισα την Εύη, κι ας συμμετέχω κι εγώ στο TEDx.

  3. Αγαπητή Στελούνα και Ασπασία
    Χθες υπερασπίστηκα στην ΕΡΑ το δικαίωμα του ανθρώπου στη φιλοσοφική σκέψη και στην καλλιτεχνική δημιουργία. Να παράγει τέχνη. Μόνο τα φυτά ή τα ζώα αρκούνται στο φαι. Οπως έλεγαν οι μαθητές μου, ένα πιάτο φαί βρίκσεις παντού!
    δεν βλέπω τιποτα γραφικό σ αυτο που έγινε. Βλέπω αντιθέτως εναν τροπο να αντιληφθουμε οτι οι ανθρωποι αυτοί ειναι σαν κι εμάς, και οχι μη άνθρωποι. Ας μην είμαστε τοσο εξωφρενικά σνομπ

      1. Μα φυσικά! Το ξέρω aspasia kai σ’ ευχαριστω για το σχολιο. Βασικα ηθελα να εκφράσω χαρα για την συμφωνία μας, με σενα και τη Stelluna, κριμα αν βγήκε αλλιώς απο κεκτημένη μαχητικότητα! Σας φιλώ σταυρωτά.
        ‘Αγαπητή DON’T EVER READ ME. Το να ασχολείσαι με τους μεταναστες ειναι κουραστικό και μη -χιπ. Δεν ειμαι πωρωμένη οπως οι Μητερες Τερεζες, αλλα τους γνωρισα – και καταλαβα. Αρα, δε μπορω πια να μη μιλήσω γι’ αυτους. Οπως έμαθα στην τάξη, έχουμε να ωφεληθούμε απο την αναγνωση των κειμενων τους, απο την θέαση τελικά του εαυτού μας μέσα απο τα μάτια τους, εμεις οι εγωκεντρικοί νάρκισσοι του δυτικού πολιτισμού.
        Δημοσιεύτηκε αυτό σχετικά προχθες. http://birdsontheroad.blogspot.com/2012/01/blog-post.html και αυτο http://www.enfo.gr/index.php?page=article&article=956
        «πώς ηταν μετά το τέλος του εργαστηρίου; «Συνέχισαν τον δρόμο τους με αγωνία και ανασφάλεια, όπως και πριν. Όσο πάντως ήταν στην αίθουσα, τυλιγμένοι στη γλυκιά κουβέρτα της λογοτεχνίας, ήταν για λίγο ήρεμοι. Θέλω να ελπίζω ότι πήραν μαζί τους θετικές εικόνες ενδυνάμωσης, λίγο αυτοσεβασμό. Και τη σκέψη ότι αν θέλεις κάτι να το ξεφορτωθείς, μπορείς να το γράψεις. Αν θέλεις κάτι να το πεις, και πάλι μπορείς να το γράψεις. Και ο κόσμος μπορεί να το ακούσει. Και να βάλει τα γέλια. Ή τα κλάματα.»

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s