«Η ομορφιά κι ο διάβολος είναι ένα και το αυτό» Robert Mapplethorpe.

Είχα καιρό να δω μία τόσο άρτια έκθεση στην Αθήνα. Μετά την απογοήτευση της έκθεσης New Religion του Damien Hirst στο Νέο Μουσείο Μπενάκη (παράθυρα με γρίλιες ανοιχτές ακριβώς απέναντι από τα έργα: το τέλειο σκηνικό για δραστηριότητες 9 1/2 Εβδομάδων αλλά σε καμία περίπτωση για να θαυμάσει κανείς τις μεταξοτυπίες του Άγγλου καλλιτέχνη), οι απαιτήσεις μου δεν ήταν μεγάλες. Κρατούσα μικρό καλάθι.

Jill Chapman και Ken Moody, 1983

Η πρώτη ατομική έκθεση του Robert Mapplethorpe στην Ελλάδα εγκαινιάστηκε στις αρχές του μήνα στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών. Το σύνολο των περίπου 100 έργων του διφορούμενου Νεοϋορκέζου φωτογράφου αποτελεί δάνειο του Ιδρύματος Robert Mapplethorpe και φιλοξενείται στο υπόγειο του κτιρίου.

Οι γυμνές φωτογραφίες αντρικών και γυναικείων μορφών, οι αγαλμάτινες καμπύλες τους, ο φωτοσκιάσεις, τα λουλούδια, οι πολυσήμαντες εικόνες του Mapplethorpe συνοδεύονται, εκτός από τις λεζάντες, από ένα και μοναδικό επιτοίχιο χρονολόγιο της σύντομης πλην όμως γεμάτης ζωής του. Σε αντίθεση με όσα μας έχουν συνηθίσει οι διάφορες εκθέσεις εδώ στην Ελλάδα, το κείμενο δεν κρύβει λόγια. Αντίθετα, κάνει πλήρη αναφορά στο ενδιαφέρον του Mapplethorpe για το σαδομαζοχισμό και το πώς αυτό τον ενέπνευσε, στις εμμονές και την αμφιφυλοφιλία του, και, βέβαια, στο τραγικό του τέλος από AIDS το 1989, μόλις στα 43 του χρόνια. Χάρηκα που τα είδα γραμμένα, που η Στέγη δεν τα έκρυψε με την επιμελή σεμνοτυφία που χαρακτηρίζει, για παράδειγμα, τα μέτρια και θλιβερά μετριοπαθή κείμενα του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης.

Οι φωτογραφίες τολμηρές, χωρούν πολλές ερμηνείες:

Τις καταπληκτικά στημένες εικόνες – σε λευκούς και μαύρους τοίχους, με σωστό φωτισμό – συνόδευαν, στην είσοδο της έκθεσης, δύο ολιγόλεπτα βίντεο σε σκηνοθεσία του Mapplethorpe. Στο πρώτο («Still Moving»), η πρώην ερωμένη, παντοτινή φίλη και μούσα του, Patti Smith, εκστασιάζεται ως άλλη τρόφιμος ψυχιατρείου με ψυχεδελική μουσική στο background. Στο δεύτερο βίντεο («Lady») η πρωταθλήτρια body building Lisa Lyon δείχνει τα πολλά της πρόσωπα σε εναλλασσόμενες γυμνές και ντυμένες σκηνές – ένα βίντεο με την αυθεντική αισθητική των 1980s. Απέναντι από τις δύο οθόνες, τα μάτια του Mapplethorpe σε μία από τις αυτοπροσωπογραφίες του.

Την επιμέλεια της πραγματικά αξιόλογης έκθεσης υπογράφει η Μαριλένα Β. Καρρά, υπεύθυνη του Τομέα Εικαστικών της Στέγης.

Φεύγοντας, οι ενστάσεις μας ήταν δύο:

  • Ο ανεξάρτητος χώρος προβολής των δύο ταινιών μεγάλου μήκους για τη ζωή και το έργο του Robert Mapplethorpe ίσα που χωρούσε 15 άτομα. Δύο ταινίες, η μία διάρκειας 59 και η άλλη 78 λεπτών, προβάλλονταν εναλλάξ. Δύσκολο να τις παρακολουθήσει κανείς (2 ώρες σε ένα μικρό θάλαμο, χωρίς καμία ενημέρωση για τις ώρες προβολών!), ιδιαίτερα εάν πρέπει να κάθεται στο πάτωμα. Εκτός κι αν έχεις ειδικό ενδιαφέρον για το Mapplethorpe, το πιθανότερο είναι να δοκιμάσεις να τις δεις, να κουραστείς και να προσπεράσεις.
  • Ο κατάλογος της έκθεσης αδικεί πολύ τη δουλειά που έγινε αντιστοίχως στην επιμέλειά της. Αισθητικά άρτιος μεν, με ελάχιστα και, κυρίως, εν πολλοίς αδιάφορα κείμενα (αν και το θέμα έχει περιθώριο για πολύ και γλαφυρότατο υλικό), στοιχίζει το ιλιγγιώδες, για το περιεχόμενό του, ποσό των 38 ευρώ. Με πίκρα θυμήθηκα τον σπουδαίο κατάλογο της έκθεσης των σκίτσων του Michelangelo στο Albertina της Βιέννης. 414 σελίδες γεμάτες εικόνα και κείμενο, στην τιμή των 29 ευρώ. Ξεφύλλισα τον κατάλογο του Mapplethorpe, τον άνοιξα, τον έκλεισα, τον ξανακοίταξα, βρήκα τα 38 ευρώ εξοργιστικά πολλά, τον άφησα κι έφυγα.

3 thoughts on “«Η ομορφιά κι ο διάβολος είναι ένα και το αυτό» Robert Mapplethorpe.

  1. Εξαιρετική παρουσίαση! Με έκανες να θέλω να τη δω κατά προτεραιότητα! (να περιμένω και την παρουσίασή σου της Biennale, που επισκέφθηκα και έχω την επιθυμία να ακουσω την εντύπωση κι άλλων επισκεπτών, εκτός από τη δική μου;)
    «τα μέτρια και θλιβερά μετριοπαθή κείμενα του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης». Τα σέβη μου! (και όχι μόνο του ΝΜΑ, αν με εννοείς…)

  2. έχω αγοράσει καταλόγους από Tate Modern, Royal Academy of Arts, κ.ά. με 20 λίρες (και για εκθέσεις πολύ μεγαλύτερες). Δεν ξέρω τι συμβαίνει με αυτό το θέμα των καταλόγων…

  3. Μεγάλη πληγή μου ξύνετε με τις τιμές των καταλόγων. Τις καλύτερες εκθέσεις τις ζωής μου τις είδα όταν ήμουν φοιτητής και δεν μπορούσα ποτέ να αγοράσω τον κατάλογο.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s