«Θέλω να σε βιάσω διαδικτυακά με ένα πριόνι»: Περί γυναικείας ψηφιακής ευαισθησίας

Είναι Επίκουρη καθηγήτρια Ηλεκτρονικής Επικοινωνίας στο  Department of Information Studies, του University College London. Τα τελευταία χρόνια διατελεί υποδιευθύντρια του νεοσύστατου και πολλά υποσχόμενου Centre for Digital Humanities του UCL. Θα μπορούσα να γράψω μία ολόκληρη ανάρτηση για τη νεαρή κυρία Melissa Terras, τη δουλειά της στο χώρο των Digital Humanities, τα άρθρα της, τα όσα έχω ακούσει από παλιούς καθηγητές της αλλά και από νεότερους φοιτητές της. Θα μπορούσα να γράψω ότι η μοναδική ομιλία σε συνέδριο που έχω ζηλέψει ήταν η εναρκτήρια ομιλία της στο μεγάλο συνέδριο Digital Humanities 2010: έγκυος τότε με δίδυμα αγοράκια, ζήτησε να εκφωνήσει την ομιλία καθιστή. Το «Present, Not Voting: Digital Humanities in the Panopticon» ήταν για μένα πρότυπο εναρκτήριας ομιλίας. Εκτός όλων αυτών, η Melissa Terras είναι και blogger. Το blog της ανήκει σε εκείνα τα blog από τα οποία περνάω καθημερινά, κι όχι μόνο λόγω επαγγελματικού ενδιαφέροντος. Η Melissa Terras ενίοτε αναρτά κείμενα πολύ προσωπικά, όπως αυτό  – μετά από μία δύσκολη διπλή εγκυμοσύνη. Στην Ελλάδα κάτι τέτοιο θα ήταν ανήκουστο, ιδίως από μία καθηγήτρια πανεπιστημίου. Ποια Ελληνίδα πανεπιστημιακός θα έκανε ανάρτηση για τις δυσκολίες της εγκυμοσύνης της, για το ότι ίσως αναγκαστεί να χρησιμοποιήσει αναπηρική καρέκλα, για το ότι ίσα που καταφέρνει να αυτοεξυπηρετείται με τις πατερίτσες τις λόγω προβλήματος τη λεκάνη; «Στο διαδίκτυο, κανείς δεν ξέρει ότι είσαι ανάπηρος. Εκτός αν του το πεις. Ουπς!», γράφει χαριτολογώντας.

Για αυτούς και πολλούς άλλους λόγους η Melissa Terras είναι μία γυναίκα που θαυμάζω. Δεν έχει τύχει ποτέ να τη γνωρίσω από κοντά (τις ώρες που δε δουλεύει παίζει, λέει, με τα τρία αγοράκια της), αλλά είναι ευτυχώς ιδιαίτερα κοινωνική στα social media. Έτσι, την ακολουθώ στο twitter (@melissaterras). Χτες, λοιπόν, η καθηγήτρια, blogger και μαμά ανέβασε στο twitter το μοναδικό, κατά τη γνώμη της, αξιόλογο άρθρο σχετικά με τη συζήτηση που έχει ανοίξει για την παρενόχληση και τη λογοκρισία που υφίστανται οι γυναίκες blogger.

Το άρθρο αυτό, το οποίο ανέβηκε στην ιστοσελίδα της εφημερίδας Guardian, δεν είναι παρά μία ανακεφαλαίωση ενός διαλόγου που έχει ξεκινήσει εδώ και καιρό – η εφημερίδα ζήτησε από γυναίκες blogger να μοιραστούν τις εμπειρίες τους, να εξομολογηθούν εάν και πώς παρενοχλήθηκαν, εάν χρειάστηκε να αλλάξουν το περιεχόμενο των αναρτήσεών τους λόγω του φύλου τους.

Μου φάνηκε παράξενο. Τη σήμερον ημέρα μία κουβέντα για τη γυναικεία παρενόχληση, και μάλιστα στο διαδίκτυο; Κι όμως. Οι πολίτες του ίντερνετ, οι netizens (εκ του net και του citizens) συνομιλούν για τον ονλάιν φεμινισμό, την ελευθερία του γυναικείου ονλάιν λόγου. Σε ένα κείμενο στο επιτυχημένο της blog, η Αμερικανίδα συγγραφέας Sady Doyle υποστηρίζει υστερικά οργισμένα ότι αναγκάστηκε να αλλάξει τον τρόπο που γράφει, το ύφος της, το περιεχόμενό της, ακριβώς επειδή υπέστη σεξιστικές επιθέσεις ενάντια στη διαδικτυακή της φωνή. Πατριαρχικό περιβάλλον το ίντερνετ, λέει η Doyle. Και όταν τολμάς να παραπονεθείς, σε αποκαλούν ένα γκρινιάρικο κοριτσάκι που δεν αντέχει τις πιέσεις την ηλεκτρονικής κοινωνικοποίησης.

Μα, είναι δυνατόν;

«Δεν υπάρχει καμία διαφορά μεταξύ του να σου πει κάποιος Θέλω να σε βιάσω με ένα πριόνι και του να σου σχολιάσει διαδικτυακά Ελπίζω να σε βιάσει κάποιος με ένα πριόνι«, συνεχίζει ο χείμαρρος-Doyle. «Στην πρώτη περίπτωση νιώθεις ως γυναίκα τη φυσική σωματική απειλή. Στη δεύτερη περίπτωση το διπλοσκέφτεσαι πριν γράψεις την καινούργια σου ανάρτηση. Λες, βρε μήπως γράφω μαλακίες; Το λες, επειδή είσαι γυναίκα». Το αποτέλεσμα είναι το ίδιο, κατά τη Doyle: απειλείσαι. Και καταλήγει αναφωνώντας: «Όχι λοιπόν! Δε θα σκάσουμε!».

Μάλιστα. Ομολογώ πως ποτέ δε μου πέρασε από το μυαλό ότι κάποιος με παρενοχλεί λόγω του blog. Δεν ένοιωσα ποτέ τη φωνή μου να απειλείται επειδή είμαι γυναίκα. Δεν ευχήθηκα ποτέ να το είχα κρύψει – απεναντίας, το πρώτο διάστημα που κανείς από τους λίγους που με διάβαζαν δεν ήξερε ποια είμαι, ένοιωθα ότι κρύβω κάτι βασικό. Ήθελα αυτοί που με διαβάζουν να ξέρουν ότι είμαι γυναίκα.

Δε θεώρησα ποτέ παρενόχληση τα ελάχιστα πιο τολμηρά σχόλια που έλαβα. Δεν έχω φοβηθεί ποτέ. Είμαι τυχερή; Είμαι άραγε ανόητη; Είναι το γεγονός ότι αυτό είναι κατά βάση ένα blog για βιβλία και με σέβονται; Ότι οι ελληνόφωνοι που μπορούν να το διαβάσουν είναι πολύ λιγότεροι από όσους διαβάζουν τα μεγάλα γυναικεία αμερικανικά blog; Ότι οι ελληνόφωνοι κύριοι είναι πολύ ευγενικοί netizens; Βρε μπας και είμαι βαθιά νυχτωμένη; Ιδέα δεν έχω.

Το χτεσινό άρθρο της Guardian (γραμμένο από γυναίκα) είναι, πράγματι, το πλέον ψύχραιμο κείμενο πάνω σε ένα καυτό θέμα που έως σήμερα αγνοούσα. Και χαίρομαι που το βρήκα μέσω της Melissa Terras, που είναι λίγο πιο μεγάλη από μένα, επιτυχημένη, που εργάζεται σοβαρά (και όχι κατ’ ευφημισμόν) στο χώρο της ψηφιακής επικοινωνίας και των Νέων Μέσων, που δε διστάζει και δε φοβάται να γράψει στο blog της για τις αϋπνίες της μητρότητας και για τη διακόσμηση του γραφείου της την ίδια ώρα που ετοιμάζει μία ανακοίνωση για κάποιο από τα σημαντικότερα συνέδρια στον κόσμο. Στο οποίο, παρεμπιπτόντως, θα διαπρέψει.

Advertisements

12 thoughts on “«Θέλω να σε βιάσω διαδικτυακά με ένα πριόνι»: Περί γυναικείας ψηφιακής ευαισθησίας

  1. Χμμμμ… Διαδικτυακούς «βιασμούς» πάντως κι εμείς οι αρσενικοί τους τρώμε. Αν δε με πιστεύεις ρίξε μια ματιά στα κόμμεντς που κατά καιρούς μου αφήνουν κάτι ζώα… Σου στέλνω και λινκς ενδεικτικά…

  2. Ομολογώ πως δεν μου έχει συμβεί, τουλάχιστον όχι λόγω του φύλου μου. Στα τρία χρόνια μου ως blogger έλαβα απειλητικά comments και e-mails μονάχα λόγω των κριτικών μου, το οτι είμαι γυναίκα θεωρώ πως δεν έχει καμία σχέση.

  3. Νομίζω η Doyle αναφέρεται σε απειλητικά μέηλ, τα οποία, με τη χρήση σεξιστικών απειλών προσπαθούν να κατευθύνουν το περιεχόμενο των αναρτήσεων μίας μπλόγκερ. («Αν ξαναγράψεις καλό για τον Φράνζεν θα σε σφάξω στο γόνατο μαλακισμένη». Αυτό).

  4. Τέλειο αυτό με τον Φράνζεν. Έχω δει πολύ παθιασμένες συζητήσεις -έως και βρισίδια- να ξεκινούν με αφορμή τον Φράνζεν! H Doyle όμως έχει ένα μπλογκ φεμινιστικού και πολιτικού περιεχομένου: η φωνή της δεν απειλείται επειδή είναι γυναίκα. Απειλείται επειδή λέει πράγματα δυσάρεστα. Το ότι ανήκει σε μια από τις θεωρούμενες ευπαθείς ομάδες (και δυστυχώς το αν ανήκεις σε μια από αυτές δεν κρίνεται μόνο από το μορφωτικό σου επίπεδο και την προσωπικότητά σου, αλλά δυστυχώς και από το φύλο σου, το σεξουαλικό σου προσανατολισμό, την εθνότητά σου και άλλα πράγματα εξίσου παράλογα) απλά το κάνει πιο πιθανό κάποιοι να θεωρούν ότι μπορούν να την κάνουν να σκάσει με απειλές. Ή ότι μπορούν απλά να ξεσπάσουν το θυμό τους πανω της, έτσι, για να ξεδώσουν.

  5. Απειλητικά mail έχω λάβει δυο ειδών. Πρώτα για κάποιες κριτικές μου για έλληνες συγγραφείς κι ήταν του τύπου «Δεν θα δεις ποτέ τίποτε δικό σου τυπωμένο, αν συνεχίσεις να αμαυρώνεις το έργο του τάδε» και δεύτερον από κάποιους «πυροβολημένους» Χριστιανούς για κάποιες αναρτήσεις σε σχέση με την αθεία. Ομολογώ πως να με βιάσουν δεν προσφέρθηκαν…..

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s