Habibi του Craig Thompson: Το graph novel ένα βήμα μπροστά

Δεν έχει το χιούμορ και τις απλές γραμμές του Joe Matt. Δεν έχει τη σχεδιαστική αλληγορία του Art Spiegelman. Δεν έχει το σύνθετο κυβιστικό σχέδιο του Chris Ware. Δεν έχει το αφαιρετικό μεταμοντέρνο στυλ του David Mazzucchelli. Και, βέβαια, δεν έχει τη συντομία και τη γραμμική αφήγηση του πρωτομάστορα του είδους Charles Schulz.

Το Habibi του Craig Thompson θα μπορούσε να είναι η μεγαλύτερη γραφιστική αποτυχία των τελευταίων ετών. Αντ’ αυτού, το πολυαναμενόμενο έπος του Thompson αποδείχθηκε ένα όργιο εικαστικής και λογοτεχνικής αφήγησης, ξεπερνώντας πάσα προσδοκία: το Habibi πήγε το είδος του εικονογραφημένου μυθιστορήματος ένα βήμα μπροστά.

Κεντρικός άξονας του καμβά του Thompson, μία σχέση. Σε μία απροσδιόριστη χώρα της Μέσης Ανατολής, η όμορφη Dondola παντρεύεται στα 9 της χρόνια, χάνει την παρθενιά της, μαθαίνει να γράφει, εκπορνεύεται στους νομάδες της ερήμου για ένα κομμάτι ψωμί, γίνεται η αγαπημένη ερωμένη του Σουλτάνου, φυλακίζεται και βασανίζεται στα μπουντρούμια του Παλατιού. To βιβλίο είναι η αφήγηση της μητρικής, της αδελφικής, και εν τέλει της μεγάλης ερωτικής αγάπης μεταξύ της Dondola και του Zam, ενός μικρού ορφανού αγοριού που η ηρωίδα είχε προλάβει να σώσει από το σκλαβοπάζαρο και που μεγάλωσε με τρυφερότητα μέχρι το σκληρό αποχωρισμό τους.

Το οπτικό αποτέλεσμα του Habibi είναι αριστουργηματικό. Κάθε σελίδα είναι μία γιορτή για τα μάτια, σχεδόν κάθε σκίτσο είναι υπερβατικό, φορτωμένο πολυσύνθετες μορφές, αραβική καλλιγραφία, αισθησιασμό, περίτεχνα κιλίμια, αχανείς ερήμους, βρωμερούς σκουπιδότοπους.  Τα καλλιγραφικά αραβικά γράμματα ξεγλυστρούν από τα πάνελ και σχηματίζουν μορφές, γυμνά κορμιά, ζώα, φυτά, πόλεις, προφήτες. Κάθε μία από τις 672 σελίδες του Habibi θα μπορούσε να εκτίθεται σε εικαστική έκθεση ως έργο τέχνης υψίστης αισθητικής. Χωρίς καμία υπερβολή.

Εξ’ ίσου πολυσύνθετη και φιλόδοξη είναι όμως και η αφήγηση του Craig Thompson. Με άξονα τη σχέση των δύο βασανισμένων παιδιών, ο Thompson αναπτύσσει το κοινό αφήγημα του Χριστιανισμού και του Ισλάμ – Βιβλικές και Χριστιανικές παραβολές αντιπαραβάλλονται με τις αντίστοιχες ιστορίες από το Κοράνι, η σεξουαλικότητα και η γονιμότητα έρχονται αντιμέτωπες με τον ευνουχισμό του σώματος και της ψυχής, η αδελφική αγάπη δίνει τη θέση της στον παράφορο έρωτα. Και όλα αυτά με γραφή αμιγώς λογοτεχνική.

Οκτώ χρόνια μετά το Blankets, ο Craig Thompson παρουσιάζει ένα βιβλίο που φιλοδοξεί να περάσει στο πάνθεον των κλασικών του είδους. Ακόμα κι αν έχεις τις ενστάσεις σου ως προς την έκταση, το βαρυφορτωμένο σχέδιο, τη σύνθετη ιστορία, ακόμη και τότε δεν μπορείς παρά να παραδεχτείς ότι το Habibi είναι μία σπουδαία ιστορία αγάπης ειπωμένη με έναν μοναδικό τρόπο.

Διάβασα το Habibi μέσα σε λίγες ώρες. Δε μου συμβαίνει συχνά, αλλά κάθε λίγες σελίδες σταματούσα: ένιωθα την ανάγκη να χαλαρώσουν τα μάτια και το μυαλό μου από όλο αυτό το φαντασμαγορικό ταξίδι.

Στα μικρά διαστήματα που άντεχα να τραβήξω τα μάτια μου από το βιβλίο, το μόνο που μπορούσα να σκεφτώ ήταν το πόσο θέλω να έρθει ο Craig Thompson στο επόμενο Comicdom. Για να τον δω από κοντά. Και για να μου υπογράψει το Habibi, το Blankets, το Good-bye Chunky Rice και το Carnet de Voyage. Όλα. Με αραβική καλλιγραφία.

8 thoughts on “Habibi του Craig Thompson: Το graph novel ένα βήμα μπροστά

  1. Το τέλειωσα χθες. Πολλές οι πληροφορίες σου για κάποιον που δεν το έχει διαβάσει, καλύτερα να το ξεκινήσει καθένας γυμνός. Κατά τα άλλα συμφωνώ, κάθε σελίδα, ακόμη και τα μοτίβα, είναι έργο τέχνης. Μακράν ανώτερο του, παιδικού μπροστά του, Blankets. Το πως δόμησε την ιστορία έχει ενδιαφέρον, ανάμεσα σε κάποια κομμάτια διακρίνονται σαφείς αφηγηματικές διαφορές, στο στυλ, ακόμη και στο σχέδιο (πχ στο κομμάτι με τον Νώε). Δε νομίζω ότι το έκανε συνειδητά, απλά του προέκυψε όσο εξελισσόταν και καταστάλαζε στο τι θέλει να είναι το βιβλίο του.

  2. γιατί νομίζω πως αν και το θαύμασες απεριόριστα, σε προσωπικό επίπεδο το blankets σε φόρτισε περισσότερο? ίσως απλά να είναι η ιδέα μου βέβαια

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s