Δύο φίλες. Ένα δωμάτιο.

Αν κανείς μου ζητούσε ποτέ να ονομάσω τις πέντε καλύτερες φίλες που είχα ποτέ, η Ηλιάνα θα ήταν σίγουρα ανάμεσα στις τρεις πρώτες.

Τη γνώρισα στο Λονδίνο, στα δύσκολα χρόνια που το διδακτορικό ήταν ένα μεγάλο σκοτεινό τούνελ: μέναμε στην ίδια εστία. Από την πρώτη μέρα που τη γνώρισα έγινε για μένα φίλη, προσωπική ψυχολόγος (είναι ο μόνος άνθρωπος που ξέρω που έχει 2 (!) διδακτορικούς τίτλους και τους δύο στην ψυχολογία), εξομολογήτρια. Σήμερα ζει στη Σιγκαπούρη και μου λείπει – Μου λείπει σχεδόν κάθε μέρα.

Προ καιρού μου είχε πει ότι διάβασε το Room της Emma Donoghue, ένα βιβλίο το οποίο ξεσήκωσε πλήθος αντιδράσεων λόγω τόσο του θέματός του (εμπνευσμένο από την αποτρόπαια υπόθεση Fritzl στην Αυστρία. Για όσους δε θυμούνται ή αγνοούν: πατέρας κρατούσε την κόρη του επί 24 χρόνια έγκλειστη, τη βίαζε ακατάπαυστα, κι απέκτησε μαζί της 7 παιδιά), όσο και λόγω του αφηγητή. Η Donoghue άφησε την αφήγηση της ιστορίας στα παιδικά χέρια του 5χρονου Jack, ο οποίος βρίσκεται φυλακισμένος με τη μητέρα του σε ένα δωμάτιο από τη μέρα που γεννήθηκε.

Από τη στιγμή που η Ηλιάνα επέμεινε να διαβάσω το βιβλίο ήξερα ότι δε θα μπορούσα να ξεφύγω. Συχνά-πυκνά λάμβανα mail από τη μακρινή Σιγκαπούρη στα οποία με ρωτούσε τι έγινε. Εγώ το απέφευγα επιμελώς – έχω ένα θέμα με τα bestseller, αλλά μάταια. Τον περασμένο Ιούλιο η Ηλιάνα μου χάρισε το βιβλίο. Συμφωνήσαμε να το διαβάσω και να κάνουμε μία κοινή ανάρτηση. Χτες μου έστειλε το κείμενό της:

Διάβασα το Room σε λίγα μόνο βράδια το Δεκέμβριο του 2010. Ήμουν στην Aθήνα για Xριστούγεννα και βρεθήκαμε δύο φορές με την Αγιάτη για καφέ. Μιλήσαμε (και) για το Room και θυμάμαι πως της είπα πως πρέπει να το διαβάσει γιατί η γλώσσα στο βιβλίο αυτό καταφέρνει με αξιοθαύμαστο τρόπο να δείξει τη ζωή και τη σκέψη ενός πεντάχρονου αγοριού σε ένα δωμάτιο τόσο ζωντανά.  Το θέμα έμεινε εκεί. Άλλα βιβλία πήραν σειρά για την Αγιάτη μέχρι που ήρθε πάλι το καλοκαίρι. Και ήρθαμε πάλι στην Ελλάδα. Η Αγιάτη μου είπε πως δεν είναι σίγουρη αν τελικά θα το διαβάσει. Ε αμάν πια, της είπα, αφού δεν γράφεις εσύ για αυτό, θα γράψω εγώ!

Αυτοπροσκλήθηκα στο μπλογκ δηλαδή – ήθελα να γίνω guest star.  Αλλά ήθελα να το διαβάσει και η Αγιάτη, δε μου έφτανε να το διαβάσω εγώ μόνο από τις δυο μας. Γιατί; Από τότε που έγινα μαμά, πριν περίπου δύο χρόνια, αυτές οι συζητήσεις που κάνουμε για τα βιβλία με την Αγιάτη με θρέφουν – μου θυμίζουν πως είμαι ακόμα (κάπου στο βάθος) αυτή που ήμουν, πως ακόμα λατρεύω τα βιβλία, πως ακόμα λαχταρώ να τα συζητήσω και πως τα βιβλία (και οι φίλες μου που τα αγαπούν) είναι ακόμα εδώ για μένα. Και έτσι το καλοκαίρι όταν βρεθήκαμε για ποτό ένα βράδυ πριν επιστρέψω στη Σιγκαπούρη της έδωσα το Room. Λίγες εβδομαδες αργότερα μου είπε πως το ξεκίνησε. Ένιωσα μια ικανοποίηση που την κατάφερα.

Γιατί είχα τέτοια εμμονή να το διαβάσεις δεν ξέρω.  Νομίζω ένας λόγος είναι το πόσο ταυτίστηκα και σκέφτηκα το Δωμάτιο σε σχέση με το ποιά είμαι τώρα, πώς ορίζω τον εαυτό μου – μαμά και κλινικός ψυχολόγος. Το Room θίγει την σχέση γονιού-παιδιού και ταυτόχρονα πολλά ψυχολογικά διλήμματα και γιαυτό μου έκανε εντύπωση. Το Room ειναι η ιστορία ενός πεντάχρονου αγοριού που ζεί μέσα σε ένα Δωμάτιο. Στην αρχή δεν ξέρουμε γιατί, αλλά από τις πρώτες κιόλας σελίδες πλανάται αδιόρατα μια αίσθηση πως κάτι προβληματικό, σκοτεινό και δύσκολο συμβαίνει. Το αγόρι, ο Jack, αφηγείται όλη την ιστορία του σε πρώτο πρόσωπο. Η μαμά του, “Ma” όπως την λέει, είναι αρχικά τουλάχιστον το μοναδικό πρόσωπο στην ζωή του. Ζουν κλειδωμένοι σε ένα μικροσκοπικό δωμάτιο με ένα μικρό φεγγίτη στο ταβάνι. Ο Jack δεν έχει ποτέ πάει πουθενά αλλού. Πουθενά. Ποτέ. Το Room είναι ο Κόσμος του και το πρώτο μέρος του βιβλίου είναι για τη ζωή του εκεί.

Οι πρώτες 80 σελίδες για μένα ήταν το πιο ζωντανό κομμάτι του βιβλίου. Είχα κολλήσει – πως είναι δυνατόν, σκεφτόμουν; Είναι ΟΛΗ μέρα, ΚΑΘΕ μέρα σε ένα μικροσκοπικό δωμάτιο. Πώς αντέχουν; Πώς είναι ακόμα ανθρωποι; Και πώς μπορεί το Room να με συνεπαίρνει έτσι με την επαναλαμβανόμενη, βαρετή, μικρή, κλειστοφοβικά περιοριστική καθημερινότητα του;

Αυτό που νομιζώ πως κάνει το βιβλίο αυτό ξεχωριστό είναι η χρήση της γλώσσας και η φωνή/οπτική του Τζακ. Ο Τζακ δεν γνωρίζει καμία άλλη πραγματικότητα εκτός από το δωμάτιο – έχουν τηλεόραση αλλά η μαμα του του έχει πει πως ό,τι βλέπει στην τηλεόραση δεν είναι αληθινό. Αλλά και είναι. Ο Τζακ δεν έχει φιλους, αλλα και έχει. Το Τραπέζι (όχι το τραπέζι), το Ποντικάκι. Όλα τα καθημερινά αντικείμενα με Κεφαλαία – είναι Οντότητες και αληθινά όντα για τον Τζακ. Είναι όλα τόσο απλά και τόσο περίπλοκα στο Room. Μετά γίνονται πολλά, εξίσου συναρπαστικά, κάποια τα περιμένουμε, κάποια όχι. Η “Μa” μεγαλώνει, διδάσκει, παίζει, προσπαθεί να εξηγήσει, λυγίζει, αποσύρεται στον εαυτό της (πώς μπορείς να μην είσαι εκεί όταν όλα είναι σε ένα δωμάτιο;), αποσύρεται απο τον Τζακ, επανέρχεται, ωριμάζει. Υπερβαίνει τον εαυτό της σαν ανθρωπος και σαν γονιός για να βρει διέξοδο. Αλλά η διέξοδος φέρνει μαζί της καινούργιες διαδρομές και νέα αδιέξοδα. Αν εγώ ήμουν η Ma και η μικρούλα μου ο Τζακ τί θα έκανα; Αν η Μa και ο Τζακ ζητούσαν να τους προσφέρω υποστήριξη, τί θα τους έλεγα; Τι θα έκανα;  Και εσύ, αγαπημένη μου φιλενάδα, τί σκέφτηκες για όλα αυτά;

Σκέφτηκα ότι το βιβλίο έχει ρυθμό, ότι η Emma Donoghue έπιασε μία ιδέα μακάβρια και της έδωσε φρεσκάδα, ότι ήταν πρωτότυπο. Σκέφτηκα ότι η γλώσσα της Donoghue μέσω του Jack ήταν άσκηση αφήγησης και τελικά ίσως θα της άξιζε το βραβείο Man Booker, το οποίο της έκλεψε μέσα από τα χέρια ο Howard Jacobson με την Περίπτωση Φίνκλερ. Σκέφτομαι, επίσης, ότι έκανες καλά κι επέμεινες να το διαβάσω, και ότι τελικά σχεδόν πάντα έχεις δίκιο. Και αυτό με κάνει να μου λείπεις ακόμη περισσότερο.

Υ.Γ.: Αυτό που έγραψες, το «Πώς μπορείς να μην είσαι εκεί όταν όλα είναι σε ένα δωμάτιο;», θέλω πολύ να το συζητήσουμε από κοντά. 

 

 

 

 

4 thoughts on “Δύο φίλες. Ένα δωμάτιο.

  1. Το πρώτο μέρος του βιβλίου συγκλονιστικό… Το δεύτερο (μετά την έξοδο στον κόσμο), για να είμαι ειλικρινής, με απογοήτευσε κάπως …. Στα αγγλικά πάντως η γλώσσα του βιβλίου θα ήταν σίγουρα πολύ πιο δυνατή….Εγώ το διάβασα δυστυχώς στην ελληνική μετάφραση που πάντα χάνεις κάτι…

  2. Από αυτά που διάβασα σχετικά με το πρώτο μέρος μου θύμισε αρκετά την «Πολιτεία» του Πλάτωνα, μιας και την διδάσκομαι φέτος στην κατεύθυνση. Μπορώ να πω πως μου κέντρισε το ενδιαφέρον το όλο story, περιμένω το καλοκαίρι που θα έχω ελεύθερο χρόνο για να το διαβάσω. Α, και πολλά συγχαρητήρια για το blog σου, έχω μάθει πολλά και ενδιαφέροντα πράγματα μέχρι στιγμής. Keep going!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s