“Does nobody understand?” *

Το αγόρασα το 1999, μετά από ένα ταξίδι στο Δουβλίνο. Είχα περπατήσει στα πολύχρωμα σοκάκια του Temple Bar, είχα θαυμάσει το πόσο διαφορετική γεύση έχει εκεί η βαρελίσια Guinness, είχα χαζέψει το μελαγχολικό Liffey πάνω από τη γέφυρα Mellows, έβγαλα φωτογραφία στο άγαλμα της ζουμερής Molly Malone στην πολύβουη Grafton Street, περπάτησα στο κιτρινοπράσινο γρασίδι του κάστρου προσπαθώντας να προφέρω σωστά το όνομά του: Caisleán Bhaile Átha Cliath. Δεν τα κατάφερα. Επέστρεψα στο Λονδίνο τρεις μέρες αργότερα με ανάμεικτα συναισθήματα. Δεν ξέρω εάν θέλω να ξαναπάω.

Αγόρασα τον Οδυσσέα του Τζέιμς Τζόυς την ημέρα που γύρισα. Στο πρωτότυπο. Εδώ και 12 χρόνια βρίσκεται στο ράφι μου. Δεν τον άνοιξα ποτέ. Όποτε κοιτάζω το βιβλίο κάνω πάντα την ίδια σκέψη: ο λόγος που το είχα αγοράσει δεν ήταν για να το διαβάσω. Ήθελα απλά να το έχω, σαν ενθύμιο από το ταξίδι, σα μάρτυρα ότι πήγα. Δεν είχα κανένα σκοπό, καμία επιθυμία να το διαβάσω. Τότε.

Έκτοτε, κατά διαστήματα γνώριζα ανθρώπους που το είχαν τολμήσει. Κάποτε, μάλιστα, γοητεύτηκα ιδιαιτέρως από κάποιον επειδή είχε διαβάσει τον Οδυσσέα στα αγγλικά, τα ελληνικά και τα γερμανικά. Τον αγαπούσε. Μας θυμάμαι να περιδιαβαίνουμε τα second-hand βιβλιοπωλεία του Λονδίνου για να βρούμε μία συγκεκριμένη βιογραφία του Τζόυς που έψαχνε – κι εγώ δεν ήθελα να τελειώσει η βόλτα. Να μην το βρούμε, για να συνεχίσει να μου μιλάει για τη γλώσσα του Τζόυς, το «επεισόδιο» της γέννας, για τον Leopold Bloom. Κι εγώ να τον ακούω.

Πολύ αργότερα, όταν εξηγούσα σε ένα φίλο το πόσο θέλω μεν να διαβάσω τον Οδυσσέα, αλλά ότι το δέος μου, δε, με εμποδίζει, εκείνος μου είπε να μην το διαβάσω γραμμικά. Να διαβάσω τα 18 επεισόδια με τυχαία σειρά, να αφεθώ στο κείμενο. Εκείνος έτσι το έκανε, μου είπε. Κάποιος άλλος με συμβούλευσε να αρχίσω από τους Δουβλινέζους. «Το έχω διαβάσει», του είπα. Δεν είχε κάποια άλλη συμβουλή να μου προσφέρει.

Τον τελευταίο καιρό το σκέφτομαι συνέχεια. Ίσως ωρίμασα, ίσως κάτι άλλο μου γέννησε την επιθυμία: θέλω να διαβάσω τον Οδυσσέα. Πολύ. Κι όσο μου πάρει. Κάποιος μου πρότεινε να αγοράσω βοήθημα. Εχθές κάποιος άλλος μου είπε ότι τον διάβασε σε ένα μακρύ κι έντονο ταξίδι στο Μεξικό – μέσα σε 4 μήνες πρόλαβε να διαβάσει τον Οδυσσέα, να μάθει λίγα ισπανικά και να ερωτευτεί παράφορα. Μου είπε να μη φοβάμαι, να το αρχίσω, δε θα με δυσκολέψει τόσο. Υποπτεύομαι ότι υπερέβαλε. Νομίζω μου έχει αδυναμία και ήθελε απλά να με ενθαρρύνει.

Στο δια ταύτα: Έχω σκοπό ως το καλοκαίρι να έχω διαβάσει ολόκληρο το βιβλίο, από την αρχή ως το τέλος. Θα κάνω ό,τι μπορώ για να μην το αφήσω να με τρομάξει, να μην το φοβηθώ. Όποιος διαβάζει αυτή την ανάρτηση κι έχει οποιαδήποτε συμβουλή να μου δώσει, τον παρακαλώ θερμά να το κάνει. Ό,τι έχετε ευχαρίστηση.

Υ.Γ.: Μπορεί το Δουβλίνο να μην με εντυπωσίασε, αλλά υπάρχει ένα παραδοσιακό Ιρλανδικό τραγούδι που μου αρέσει πολύ. Το έχουν πει οι Dubliners, ο Van Morrison, και πολλοί άλλοι. Αν και οι στίχοι μάλλον ταιριάζουν περισσότερο σε ανδρική φωνή, εμένα αυτή η εκτέλεση με συγκινεί περισσότερο:

* Ο τίτλος της ανάρτησης προέρχεται από τα τελευταία λόγια του Τζόυς, λίγο πριν πεθάνει στη Ζυρίχη το 1941.

11 thoughts on ““Does nobody understand?” *

  1. Αγαπητή Αγιάτη,

    Μπορεί να μην σε έχω γνωρίσει, αλλά κατά έναν αλλόκοτο τρόπο νομίζω ότι σε γνωρίζω. Εξαιτίας σου. Και εξαιτίας μου. Πάντοτε, ήμουν καλός στη διαίσθηση: ίσως το δεξιό ημισφαίριο του εγκεφάλου μου να είναι υπερπλαστικό. Ίσως πάλι να είναι τυχαίο.
    Σημασία έχει ότι τις προάλλες έκλεισα το εισιτήριό μου για μια θεατρική παράσταση στο Λονδίνο και σκέφτηκα να σου το πω. Παρότι δεν σε γνωρίζω.
    Είσαι δίγλωσση, δυνατή αναγνώστρια, συναισθηματικά νοήμων. Οπωσδήποτε, δεν θα έχεις πρόβλημα με το κείμενο. Είναι απλώς πυκνό και δαιδαλώδες. Ε, και;
    Όπως κάθε πολυπρόσωπο μυθιστόρημα, είναι μια πρόκληση για το μνημονικό σου. Και την επιμονή σου. Και τις εμμονές σου.
    Η μοναδική μου συμβουλή θα ήταν αυτή: παίδεψε τη μνήμη σου όσο λιγότερο γίνεται: διάβασέ το χωρίς διακοπές.
    Στο μουσείο του Τζόυς πήγες; Στη μικρή βιβλιοθήκη του ισογείου, πωλούνται τα μοναδικά αντίτυπα διδακτορικών εργασιών πάνω στον Τζόυς. Αληθινά ενδιαφέρον.

    ΥΓ. Προτιμώ το Πορτραίτο του Καλλιτέχνη.😉

    1. Στο Μουσείο δεν πήγα. Λίγα πράγματα έκανα, κυρίως βόλτες. Είναι από τις λίγες πόλεις που καθόλου δε θα με πειράξει να μην ξαναδώ.
      Λονδίνο πάλι ε; Τι να πω εκτός από το ότι ζηλεύω. Τι θα δεις λοιπόν;

  2. The Tempest, Ralph Fiennes. Δεν κατάφερα να αντισταθώ. Τον θαυμάζω.
    Εσύ ζηλεύεις κι εγώ θα ζητιανεύω. Από 31 Αυγούστου κι έπειτα, θα είμαι σε ένα αεροπλάνο. Θα διαφεύγω και θα πτωχεύω μέρα με τη μέρα. Everything has a price, what can you do…
    Πού μπορώ να σου δώσω το μέιλ μου, για να τα λέμε κι από εκεί;

  3. συμβουλές δεν έχω γιατί το «παλεύω» εδώ και δέκα χρόνια και ακόμη δεν το έχω καταφέρει.

    ωστόσο, ΠΡΕΠΕΙ να το ανοίξεις γιατί η εισαγωγή του μεταφραστή (αν έχεις την ελληνική έκδοση) είναι από τα συγκλονιστικότερα κείμενα που έχω διαβάσει ποτέ! την έχω διαβάσει τουλάχιστον 5-10 φορές και ακόμη δεν την έχω βαρεθεί…

    καλή ανάγνωση!

  4. Καλησπέρα Τόλμησα και εγώ να διαβάσω τον Οδυσσέα (στα ελληνικά) και εάν θυμάμαι καλά είχα το θράσος να το κάνω διαβάζοντας παράλληλα Proust. Ειλικρινά δεν ξέρω, εάν πραγματικά υπάρχει ο ιδανικός αναγνώστης αυτού του «πολυπρισματικου» κειμένου, ο οποιος μπορεί να συλλάβει στο πρωτότυπο από τα λογοπαίγνια, μέχρι την ζωή στο Δουβλίνο, τους παραλληλισμούς με το Ομηρικό κείμενο κλπ. Το πιθανότερο είναι να είμαστε όλοι ελλειμματικοί προς το κείμενο. Νομίζω, πάντως, ότι δεν μετάνοιωσα. Όπως γράφω πολλές φορες η συνείδηση και η κατανόηση της επίδρασης ενός κειμένου θέλουν χρόνο
    http://bit.ly/ox69w7

    1. Ευχαριστώ πολύ για το σχόλιο και για το link – σημείωσα και το βοήθημα που σου επισημαίνει μία αναγνώστρια και θα το κοιτάξω.
      Μία μικρή και μάλλον άσχετη παρατήρηση: διαφωνούμε κάθετα προς το Penelopiad της Atwood – δε μου άρεσε καθόλου!🙂

      1. Χα χα ειλικρινά με μπέρδεψες! Όχι τόσο γιατί έψαχνα να βρω στην ανάρτηση μου -χωρίς να το βρω τελικά- εάν μου άρεσε η όχι το Penelopiad, όσο γιατί δεν θυμόμουν την εντύπωση που μου άφησε το συγκεκριμένο βιβλίο! Σε κάθε περίπτωση η σειρά των Mύθων μου φαίνεται ενδιαφέρουσα και απορώ πως δεν έχει ασχοληθεί και κάποιος Έλληνας συγγραφέας με την επανεπεξεργασία ενός κλασσικού η ενός σύγχρονου μύθου.

  5. Καλημέρα
    Ανακάλυψα πρόσφατα το blog και ακόμα βολτάρω στα προηγούμενα
    Αγόρασα τον Οδυσσέα το 1981 στα Αγγλικά. Διάβαζα τότε τα κείμενα της Μαντώς Αραβαντινού στον Ηριδανό και είχα μείνει έκθαμβος.Διάβασα πρώτα τους Δουβλινέζους και μετά το Πορτραίτο που μπορείς να το δεις και σαν είσοδο στον Οδυσσέα.Το 1990 μου έκαναν δώρο την μετάφραση του Καψάσκη και αναθάρρησα ότι θα μπορούσα να ξεκινήσω.Μετά από καμμιά δεκαριά απόπειρες τελικά το τέλειωσα το 2008 ,από τον Μάϊο ως τον Αύγουστο, μαγεμένος μεν αλλά και μπερδεμένος.

    Το τοπίο άρχισε να ξεδιαλύνει όταν διάβασα , το 2010, την βιογραφία του Τζόυς από τον Έλμαν.Για μένα από εκεί πρέπει να ξεκινήσεις.Βλέπεις ο τύπος, ως επί το πλείστον, αυτοβιογραφείται χωρίς όμως να βάζει επεξηγήσεις σε εισαγωγικά, κάτι που κάνει ο Έλμαν για λογαριασμό του .Επίσης πρέπει να δεις και το βιβλίο του Στιουαρτ Τζίλμπερτ που είναι ας πούμε ένα authorized λυσάρι (Ο Τζόυς συμμετείχε στην δημιουργία του)

    Ξέρω πως ενδεχομένως να ακούγονται αποθαρρυντικά όλα αυτά , αλλά το κέρδος θα είναι πολύ μεγάλο, αν θες όχι μόνο να αισθανθείς αλλά και να καταλάβεις.Και τέλος ναι μεν έχει γίνει καλή δουλειά στην μετάφραση αλλά όλη η μουσική του είναι στο πρωτότυπο

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s