«Ένας Samuel Beckett με δομή γεννητικών οργάνων»

Οι σχέσεις μου με τα έργα ορισμένων συγγραφέων ποικίλλουν: μερικές φορές ο έρωτας είναι κεραυνοβόλος. Παραλύει. Στην τελευταία σελίδα μετράω την ώρα που θα αρχίσω ένα άλλο του βιβλίο. Ή δεν τη διαβάζω για να μην τελειώσει. Σε άλλες περιπτώσεις η σχέση χτίζεται σταδιακά. Και πριν το καταλάβεις η αγάπη είναι μεγάλη και ο θαυμασμός ακλόνητος.

Ο Ian McEwan ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Νομίζω πως η σχέση μου με τα έργα του, ακόμα και με τα πιο αδύναμα, είναι τόσο ιδιαίτερη που κανείς ποτέ δεν πρόκειται να την απειλήσει. Σκέφτομαι ότι, όπως όλες οι σχέσεις, έτσι κι αυτή, έδειξε τη δύναμή της όταν δοκιμάστηκε: όταν έπεσε στα χέρια μου ένα πιο αδύναμο βιβλίο του, και μάλιστα σε μέτρια ελληνική μετάφραση. Δεν ξέρω εάν ήταν ότι το εξώφυλλο έγραφε το όνομά του (όχι, δεν αστειεύομαι), ή αν ότι ανάμεσα στις άστοχες ελληνικές λέξεις και την αμήχανη αφήγηση τον αναγνώρισα και τον άφησα πάλι να με παρασύρει. Η σχέση δοκιμάστηκε, αλλά δεν προδόθηκε στο ελάχιστο.

Δεν προδόθηκε, διότι είχαν προηγηθεί στιγμές πολύ μεγάλες, πριν καν την κορύφωση του πάθους που, βέβαια, ήρθε με τη σπουδαία Εξιλέωση. Εξηγούμαι: Η Εξιλέωση είναι το μεγαλύτερο έργο του McEwan. Αν μπορούσα θα το χάριζα σε όλους τους συγγενείς και φίλους. Θα το χάριζα και στους περαστικούς στο δρόμο. Αλλά ο δεσμός ήταν άρρηκτος ήδη από πριν. Και ξέρω ότι η σχέση είναι σοβαρή ακριβώς γι’ αυτό.  Γιατί εγώ δεν αγάπησα τα έργα του McEwan μετά το magnum opus του, αλλά μέσα από μία σύντομη αλλά συγκλονιστική νουβέλα.

Το The Comfort of Strangers γράφτηκε το 1981 και είναι ένα από από τα πρώτα έργα του McEwan, ένα προσχέδιο μετέπειτα βιβλίων του και μία σοβαρή άσκηση σε φόρμες και θέματα που εξερευνά σε μεγαλύτερο βάθος αργότερα.

Η Mary και ο Colin βρίσκονται σε μία πόλη του ευρωπαϊκού νότου – πιθανώς τη Βενετία – για διακοπές. Και για να αναθερμάνουν ένα πάθος που δεν είναι πλέον τόσο ασίγαστο όσο το θυμούνται («Η οικειότητά τους, όπως και οι πολλές τους βαλίτσες, ήταν θέμα διαρκούς ανησυχίας»). Σε μία ατμόσφαιρα ερωτικής προσδοκίας, ζέστης και ασυνήθιστης υγρασίας, ένα βράδυ σε ένα μπαρ γνωρίζουν τον Robert, έναν ντόπιο που δεν αργεί να τους προσκαλέσει στο σπίτι του. Εκεί γνωρίζουν την Καναδή ανάπηρη γυναίκα του Robert, την πλήρως υποταγμένη Caroline. Και τότε τα δύο ζευγάρια ξεκινούν μία εσωτερική κι εξωτερική εξερεύνηση της σεξουαλικής υποταγής, της πλήρους υποδούλωσης, της σκοτεινής παράδοσης σε γενετήσιες ορμές που κανείς τους δεν ήξερε ότι έκρυβε, μία εξερεύνηση των ορίων του σεξ και του θανάτου. Και όπως είπαν και οι κριτικοί, ο Θάνατος στη Βενετία του Τόμας Μαν ήταν καλύτερος, αλλά δυστυχώς δεν είχε σαδομαζοχισμό.

Αν και το βιβλίο πραγματεύεται μάλλον προκλητικά θέματα με μάλλον προκλητική γραφή, οι κριτικές που έλαβε ήταν διθυραμβικές: Ο John Leonard των New York Times έγραψε «Δεν υπάρχει αναγνώστης που θα αρχίσει το βιβλίο και δε θα καταφέρει να το τελειώσει. Εδώ έχουμε τη δουλειά ενός μαύρου μάγου. O McEwan είναι ένας Samuel Beckett με δομή γεννητικών οργάνων». Και πόσο δίκιο έχει.

Ο Ian McEwan είναι ένας μεγάλος συγγραφέας.  Είναι ο άνθρωπος που στη μία σελίδα περιγράφει ένα φλιτζάνι τσάι earl grey και στην ακριβώς επόμενη μία ακραία σεξουαλική διαστροφή.  Kι όλα αυτά χωρίς να αλλάξει ύφος, χωρίς να αλλοιώσει στο παραμικρό την τόσο βρετανική γραφή του. Αυτό, νομίζω, είναι που τον κάνει τόσο ξεχωριστό για μένα.

Το The Comfort of Strangers έγινε ταινία το 1990, με εξαιρετικό cast: Christopher Walken, Miranda Richardson, Rupert Everett, και η αγαπημένη μου Helen Mirren. Το σενάριο υπέγραψε, μαζί με τον McEwan, ο Harold Pinter. Ενδιαφέρον, αν μη τι άλλο:

 

 

14 thoughts on “«Ένας Samuel Beckett με δομή γεννητικών οργάνων»

  1. Μπερδεύτηκα λίγο. Στην αρχή νόμιζα ότι το «αδύναμο βιβλίο» ήταν το The Comfort of Strangers. Τώρα για να κάνω και την έξυπνη, νομίζω πως καταλαβαίνω ποιο εννοείς…

    Έχεις διαβάσει το A Child In Time;

    1. Έχω διαβάσει άπαντα τα έργα του. Το πιο αδύναμο (το οποίο, να σημειώσω, είναι δυνατότερο από πολλά δυνατά έργα άλλων συγγραφέων) απλά ήταν πιο πειραματικό. Και δεν είχε διαστροφή. Βασικό για τον McEwan – είναι το δυνατό του χαρτί.

  2. Δεν μπορώ να το παίξω μυστήρια με την καμία… πάει το image!

    Το «A Child In Time» το λάτρεψα. Το αγαπημένο μου μικρό του. Για πιο αδύναμο θεωρώ το «Μαύρα Σκυλιά». Et tu?

    1. Ενδιαφέρον, κυρίως γιατί το Saturday είναι από τα πλέον αμφιλεγόμενα ως προς τη δυναμική του. Δεν είναι από τα καλύτερά του. Αυτό δείχνει ακριβώς πόσο σπουδαίος είναι. Και χαίρομαι που σου άρεσε τόσο.
      Εγώ είμαι με τον Εξιλέωση. Είναι ένα αριστούργημα αρχιτεκτονικά, και από τα λίγα βιβλία που ο βασικός χαρακτήρας είναι πραγματικά διφορούμενος. Τον έχεις δει, φαντάζομαι, πώς χαμογελάει πονηρά στις φωτογραφίες. Ε, όταν τελείωσα την Εξιλέωση ήμουν σίγουρη ότι έτσι χαμογελούσε διαρκώς όσο την έγραφε.🙂

      1. Δεν είναι από τα καλύτερά του.
        Ξέρεις πως διαφωνούμε σε τόσα πολλά αλλά υπάρχουν άλλα τόσα στα οποία τα βρίσκουμε απόλυτα. Η πιο πάνω φράση όμως είναι αιτία διαζυγίου😛

  3. Μου αρέσει που όταν μιλάς για ένα βιβλίο κάνεις (σχεδόν) πάντα αναφορά στην κινηματογραφική του μεταφορά, εάν αυτή έχει γίνει.
    Θα ήθελα να προσθέσω για την Εξιλέωση ότι γυρίστηκε σε ταινία το 2007:
    http://www.imdb.com/title/tt0783233/
    και διαφημίστηκε αρκετά λόγω της πρωταγωνίστριας (Keira Knightley).

    Η ταινία μου άφησε θετικές εντυπώσεις. Δεν είναι όμως από αυτές που σε καθηλώνουν, όπως φαντάζομαι μπορεί να κάνει (δεν το έχω διαβάσει) το αντιστοίχο βιβλίο.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s