«Είσαι το μαχαίρι με το οποίο εξερευνώ τον εαυτό μου»

Εδώ στην Πράγα είναι παντού: Στις καφετέριες, στα ξενοδοχεία, στα βιβλιοπωλεία, παντού. Ο Φραντς Κάφκα είναι η μασκότ της πόλης. Θυμίζει λίγο τον Κεμάλ στην Κωνσταντινούπολη: κάποτε είδα κάποιον να τυλίγει κεμπάπ με χαρτιά διακοσμημένα με το έγχρωμο πορτραίτο του. Χτες ήπια καφέ και το πρόσωπο του Κάφκα στόλιζε το σακουλάκι της ζάχαρης. Για τα φλιτζάνια, τα μολύβια και τους σελιδοδείκτες ούτε λόγος. 

Δεν το κρίνω. Αντιθέτως, είναι πολύ ενδιαφέρον το πώς ένας συγγραφέας, διάσημος για τους υπαρξιακούς εφιάλτες και τα αδιέξοδα, έγινε σύμβολο μιας τέτοιας πόλης.

Διάβασα τα Γράμματα στη Μιλένα τελείως τυχαία: το βιβλίο βρισκόταν στο ράφι της βιβλιοθήκης των γονιών μιας φίλης και το πήρα σχεδόν κατά λάθος ένα μεσημέρι που με φιλοξενούσαν για καλοκαιρινές διακοπές. Το διάβασα σε δύο μέρες. Τα Γράμματα στη Μιλένα δεν είναι παρά η ερωτική αλληλογραφία του Κάφκα με τη Μιλένα Γιεσένσκα, μία παντρεμένη γυναίκα, εξαιρετικά ταλαντούχα αρθρογράφο, δραστήρια κομμουνίστρια, έρμαιο των παθών της, μορφινομανή και πανέμορφη. 

Τα γράμματα ξεχειλίζουν ευγένεια: όλα ξεκινούν με το «Αγαπητή κυρία Μιλένα». Ασυνήθιστο για ερωτική αλληλογραφία. Και μάλιστα όχι απλά ερωτική. Ερωτική και απεγνωσμένη. Ο Κάφκα, ευγενής, εσωστρεφής και ντροπαλός, αφηγείται συνοπτικά στη Μιλένα την καθημερινότητά του, αναλύει χωρίς περιστολές τη σχέση του με την την αλληλογραφία ως μέσο επικοινωνίας και έκφρασης («Όλη η δυστυχία της ζωής μου πηγάζει από τα γράμματα»). Παράλληλα, κι εδώ είναι που βρίσκεται η ομορφιά του βιβλίου, ο Κάφκα εξομολογείται διαρκώς τον έρωτά του («Αγαπώ ολόκληρο τον κόσμο και αυτό περιλαμβάνει και τον αριστερό σου ώμο, κι αυτός είναι ο λόγος που θέλω να τον φιλάω, ειδικά όταν έχεις την καλοσύνη να τραβήξεις λίγο την μπλούζα σου»), και, βέβαια, συχνά κατρακυλάει στις γνωστές υπαρξιακές του ανησυχίες («Τα φαντάσματα δεν θα πεινάσουν, αλλά εμείς θα χαθούμε»). 

Αυτές τις μέρες στην Πράγα σκέφτομαι συχνά το βιβλίο. Είναι αλήθεια ότι, παρά τα κοπάδια των τουριστών που κατακλύζουν καθημερινά τη γέφυρα του Καρόλου, παρά τον ήλιο που πρασινίζει τους λόφους ολόγυρα, η πόλη παραμένει παράξενα σκοτεινή και ρομαντική: από όλα τα βιβλία του Κάφκα, τα Γράμματα στη Μιλένα είναι αυτό που μοιάζει περισσότερο στην πόλη. 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s