Το προφίλ του αναγνώστη (Ή, αλλιώς, ποια είμαι;)

Εχθές παρουσιάστηκαν στο Εθνικό Κέντρο Βιβλίου τα αποτελέσματα της Γ’ Πανελλήνιας Έρευνας Αναγνωστικής Συμπεριφοράς και Πολιτιστικών Πρακτικών.

Γενικά δεν υπήρχαν εκπλήξεις. Και, ως συνήθως σε έρευνες που χρησιμοποιούν ημι-δομημένες συνεντεύξεις (δηλαδή δομημένες συνεντεύξεις που περιλαμβάνουν ανοικτές ερωτήσεις), τα αποτελέσματα ερμηνεύονται κατά βούληση.

Βλέπω στο site του ΕΚΕΒΙ ότι, λέει, ο «ισχυρός πυρήνας των αναγνωστών» παραμένει ισχυρός. Αυτό σημαίνει, δηλαδή, ότι οι αναγνώστες που διάβασαν περισσότερα από 10 βιβλία κατά τους τελευταίους 12 μήνες «παρουσιάζει αξιοσημείωτη σταθερότητα, αντιπροσωπεύοντας το 8,1% των ερωτώμενων, έναντι του 8,6% το 2004 και 8,5% το 1999». Εγώ λέω ότι αυτό σημαίνει πως οι αναγνώστες μειώθηκαν. Λίγο, αλλά μειώθηκαν. Δεν είναι παράξενο, λίγο η κρίση, λίγο οι τιμές των βιβλίων, δε θέλει και πολύ. Επίσης, τι πάει να πει «περισσότερα από 10 βιβλία ετησίως»; 11; 40; 100; Όλοι στο ίδιο καζάνι βράζουν;

Πράγματι, το ποσοστό των «ασθενέστερων αναγνωστών» έχει αυξηθεί κατά περίπου 9% από την περασμένη αντίστοιχη έρευνα. Τούτο σημαίνει ότι οι άνθρωποι που διαβάζουν από 1 έως 9 βιβλία ετησίως είναι περισσότεροι. Είμαι πολύ αυστηρή, λυπάμαι, αλλά αυτό είναι θλιβερό. 1 έως 9; Ένα βιβλίο το χρόνο; Με ένα βιβλίο το χρόνο εμπίπτεις σε κατηγορία;

Ναι, εμπίπτεις. Δεν ανήκεις, βέβαια, στους 780.000 ανθρώπους που απαρτίζουν το σκληρό αναγνωστικό πυρήνα της χώρας (θου, Κύριε), αλλά κάτι είναι κι αυτό. Φαίνεται ότι στο ΕΚΕΒΙ επιμένουν βλέπουν το ποτήρι μισεγεμάτο (και καλά κάνουν, είναι χαλεποί οι καιροί που διανύουμε), γιατί, πράγματι, ο αριθμός των ανθρώπων που δε διαβάζουν καθόλου βιβλία μειώθηκε, αλλά παραμένει στο 40,7%. Θλίψη.

Και τώρα θα προσπαθήσω να εντάξω το εαυτό μου στο αναγνωστικό προφίλ, όπως επιχείρησε να το σκιαγραφήσει η εταιρεία που ανέλαβε την έρευνα για λογαριασμό του ΕΚΕΒΙ.

  • Είμαι γυναίκα, 25-34 ετών, ανύπαντρη
  • Είμαι κάτοχος δύο μεταπτυχιακών και ενός διδακτορικού τίτλου, με ένα γονιό ανώτατης εκπαίδευσης
  • Είμαι μισθωτή Ι.Τ.
  • Ζω σε αστικό κέντρο, δεν ψηφίζω, ανήκω στη μέση τάξη, εργάζομαι πάνω από 41-50 ώρες εβδομαδιαίως περίπου
  • Έχω πολύ καλή σχέση με τις νέες τεχνολογίες
  • Πηγαίνω κινηματογράφο, θέατρο λιγότερο, πηγαίνω σε μουσεία, εκθέσεις κτλ κτλ.
  • Δεν έχω τηλεόραση, όχι από άποψη, αλλά λόγω έλλειψης χώρου. Και την Κυριακή παρακολουθώ Dancing with the Stars μέσω διαδικτύου
  • Διαβάζω εφημερίδες ηλεκτρονικά και παρακολουθώ συστηματικά κάποια συγκεκριμένα blog
  • Τέλος, διαβάζω πάνω από 10 βιβλία το χρόνο. Συγκεκριμένα, διαβάζω 1,5 βιβλίο την εβδομάδα

Θεωρώ ότι η έλλειψη χρόνου είναι η πιο αστεία δικαιολογία που υπάρχει όσον αφορά την ανάγνωση. Ναι, δεν έχω παιδί για να ξέρω πώς είναι, αλλά όλα είναι θέμα διάθεσης. Εγώ διαβάζω πολύ στο λεωφορείο και έστω και 5 σελίδες πριν κοιμηθώ. Καλύτερα πες ότι δε γουστάρεις. Απλά μη λες «δεν έχω χρόνο για να διαβάσω έστω ένα βιβλίο το χρόνο».

Δε θα σχολιάσω ότι ο Καζαντζάκης πάει χέρι-χέρι με τον Πάολο Κοέλιο και ο Παπαδιαμάντης με τη Λένα Μαντά στις αυθόρμητες απαντήσεις σχετικά με τους συγγραφείς που επηρέασαν τη ζωή των ερωτηθέντων. Περί ορέξεως κολοκυθόπιτα άλλωστε.

Και δε θέλω να γκρινιάζω άλλο. Θέλω να κλείσω με κάτι που μου άρεσε: πριν αποφασίσουν να διαβάσουν ένα βιβλίο, πολλοί ερωτηθέντες απάντησαν ότι ενημερώνονται από το internet. Στην τέταρτη θέση, μετά από φίλους και συγγενείς, επισκέψεις σε βιβλιοπωλεία και διαφημίσεις, είναι το internet.

Ένας καλός λόγος για να συνεχίσω αυτό το blog.

9 thoughts on “Το προφίλ του αναγνώστη (Ή, αλλιώς, ποια είμαι;)

  1. Συμφωνώ και εγώ στο ότι πρόκειται περί αστείας δικαιολογίας η έλλειψη χρόνου.. Δεν είναι πάντα κακό να βλέπεις το ποτήρι ως μισογεμάτο αλλά εξαρτάται..

  2. Η ταπεινή μου άποψη είναι πως πως δεν θα έπρεπε καν να υπάρχει η επιλογή «Έλλειψη χρόνου» στη συγκεκριμένη μελέτη. Κακά τα ψέματα, το βιβλίο δεν «απαιτεί» τίποτα περισσότερο από εμάς εκτός από διάθεση για ανάγνωση. Δηλαδή όσοι απάντησαν πως δεν έχουν χρόνο για να διαβάσουν ένα βιβλίο, να υποθέσω πως δεν παρακολουθούν καθόλου τηλεόραση για τον ίδιο ακριβώς λόγο; Ούτε εγώ έχω πολύ ελεύθερο χρόνο, όμως έχω επιλέξει συνειδητά το βιβλίο αντί της τηλεόρασης, για παράδειγμα. Θεωρώ πως έχει πολύ περισσότερα να μου προσφέρει. Πάντως, κι επειδή κατάγομαι από αγροτική περιοχή, η κατάσταση στην επαρχία είναι δραματική. Το ενδιαφέρον για τα βιβλία είναι μηδαμινό δυστυχώς. Ελπίζω η περιοχή μου να είναι η θλιβερή εξαίρεση, όμως πραγματικά δεν το πιστεύω, και το χειρότερο, δεν βλέπω να αλλάζει κάτι σύντομα…
    Επίσης νομίζω πως είναι άστοχη η ερώτηση: «Γενικά μιλώντας, τι σας ευχαριστεί να διαβάζετε περισσότερο, εφημερίδες, περιοδικά, ή βιβλία;» Είναι σαν να ρωτάνε, τι προτιμάτε, τσάι, μακαρονάδα, ή γιαουρτάκι;
    Τέλος πάντων αρκετά με την γκρίνια, πάω να διαβάσω Ηρόδοτο. Ο οποίος παρεμπιπτόντως είναι πραγματικά συναρπαστικός και χαίρομαι που τον ξεκίνησα, χάρη στις προτροπές αυτού του blog.

    1. Αυτό είναι ένα από τα πιο ευχάριστα σχόλια που μου έχουν κάνει ποτέ! Όχι για τη δραματική κατάσταση στην επαρχία προφανώς, αλλά λόγω Ηροδότου. Περιμένω εκτενείς εντυπώσεις!

  3. Θεωρώ ότι οι περισσότεροι που πήραν μέρος στην έρευνα είπαν ψέμματα. Το ποσοστό των ανθρώπων που διαβάζουν πάνω από 10 βιβλία τον χρόνο (όντως πολύ αυθαίρετο και ασαφές αυτό «10») δεν υπερβαίνει το 4% και το 90% είναι γυναίκες. Αντίθετα είναι πάρα πολλοί αυτοί που διαβάζουν 1-2 βιβλία τον χρόνο συνήθως από κάποιες προσφορές εβδομαδιαίων εντύπων. Γενικώς είναι κοινή παραδοχή ότι οι άνθρωποι που συμμετέχουν σε τέτοιου είδους ερωτηματολόγια που αφορούν πνευματικά προϊόντα τείνουν να επιλέγουν ως απάντηση κάτι που θεωρούν ότι θα τους δείξει (άραγε στα μάτια ποιών;Ίσως του ίδιου τους του εαυτού) «ποιοτικότερους» και advanced. Γι’αυτό σε αντίστοιχες έρευνες περί μουσικής αγαπημένος συνθέτης βγαίνει ο Μπετόβεν – όπως για βιβλίο βγαίνει αγαπημένος συγγραφέας ο Ντοστογιέφσκι και οι περισσότεροι δεν έχουν ολοκληρώσει κανένα βιβλίο του.
    Μπορεί να ακούγομαι απαισιόδοξος αλλά επειδή συγχρωτίζομαι κυρίως με ανθρώπους που διαβάζουν το πολύ 6 βιβλία τον χρόνο (δυστυχώς ή ευτυχώς), η άποψή μου είναι ότι οι έλληνες δεν αγαπούν καθόλου το διάβασμα, το βιβλίο γενικώς, ενώ είναι από τους ελάχιστους λαούς που εκφράζονται τόσο υποτιμητικά για κάποιον που διαβάζει.
    Συγγνώμη για το μακροσκελές του σχολίου.

    1. Σας ευχαριστώ για το σχόλιο!
      Πώς εξηγείτε απαντήσεις σχετικά με τον Κοέλιο και τη Λένα Μαντ,α ή τη Χρύσα Δημουλίδου σχετικά με τους συγγραφείς που επηρέασαν τη ζωή των αναγνωστών; Δε θέλω να είναι επικριτική, όμως αν ισχύει αυτό που λέτε (τείνουν να επιλέγουν ως απάντηση κάτι που θεωρούν ότι θα τους δείξει “ποιοτικότερους” και advanced), αυτές οι απαντήσεις δε θα υπήρχαν.

      1. Μα δεν λένε ΟΛΟΙ ψέμματα. Υπάρχει ένα πολύ μεγάλο ποσοστό που λέει αλήθεια και αναφέρει αυτους που νιώθει ότι τον επηρεάζουν. Υποθέτω (γιατί δεν έλαβα μέρος στην έρευνα-ούτε γνωρίζω κάποιον που έλαβε) θα είχαν το δικαίωμα να δώσουν πολλά ονόματα σε κάθε απάντηση. Διαβάζεις Μαντά (που δεν κοροϊδεύει κανέναν,είναι αυτό που είναι και τέρμα) και ρίχνεις έναν Ντοστό, «μη μας πούνε και αμόρφωτες(ους)..Και ξέρετε κάτι; Νομίζω ότι το εννοούν κυριολεκτικά – υπάρχει κόσμος «εκεί έξω» που πιστεύει ότι ο Βραζιλιάνος του άλλαξε τη ζωή!

  4. Αν και η διακιολογία «δεν έχω χρόνο» για μένα δεν υφίσταται – δουλεύω κοντά 50 ώρες την εβδομάδα, έχω ένα μωρό ενός έτους, είμαι νοικοκυρά, δούλα και κυρά, αλλά διαβάζω περίπου 4 βιβλία το μήνα- δεν εξοργίζομαι με αυτούς που δε διαβάζουν. Δε με ενοχλεί, γιατί θεωρώ το βιβλίο ψυχαγωγία και κανείς δεν επιβάλλει στον άλλο τον τρόπο που θα τέρπει την ψυχούλα του. Από την άλλη, ούτε το τσουβάλιασμα μου αρέσει, είτε μας αρέσει, είτε όχι δεν έχει σημασία ο αριθμός των βιβλίων που διαβάζεις, αλλά ποιά βιβλία διαβάζεις. Για μένα είναι τόσο απόλυτο. Οπότε η έρευνα του ΕΚΕΒΙ μου λέει πολύ λίγα πράγματα ( ή μάλλον κάτι μου λέει η επιλογή της κας Μαντά ως συγγραφέως που επηρέασε τη ζωή τους αλλά ας μην το συζητήσουμε τώρα). Αυτό που θα ήθελα θα ήταν περισσότερους ανθρώπους κοντινούς μου να διαβάζουν για να μοιράζομαι το πάθος μου. Δεν έχω κανένα και με θλίβει. Σε τόσο προσωπικό επίπεδο.

    1. Κατερίνα, η θλίψη είναι ένα επίπεδο, ο προβληματισμός άλλο, τουλάχιστον για μένα. Συμφωνώ, όμως. Το διάβασμα είναι ψυχαγωγία. Και η ψυχαγωγία έχει τις ώρες της. Για μένα ένα βιβλίο μπορεί να είναι το ίδιο χαλαρωτικό όσο μία κακή τηλεοπτική εκπομπή. Δεν ντρέπομαι να το πω. Δεν είναι ή το ένα ή το άλλο. Απλά δεν πρέπει να είναι μόνο το ένα, όποιο κι αν είναι αυτό΄.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s