Στη Φωλιά του Κούκου

Συνήθως γράφω για βιβλία που έχω διαβάσει. Αυτή είναι η πρώτη φορά που είμαι τόσο εντυπωσιασμένη με ένα βιβλίο που δεν έχω πιάσει ποτέ στα χέρια μου, που θέλω οπωσδήποτε να γράψω γι’ αυτό.

Ήδη από το 19ο αιώνα και μέχρι τη δεκαετία του 1970, οι υπεύθυνοι του ψυχιατρικού νοσοκομείου του Oregon State αποθήκευαν τα αποτεφρωμένα λείψανα των ασθενών, τους οποίους κανείς ποτέ δεν αναζήτησε, σε μεταλλικά κουτιά. Τα κουτιά αυτά, περίπου 3.500 στον αριθμό, ανακαλύφθηκαν σε έναν από τους χώρους του νοσοκομείου, ο οποίος, με την πάροδο του χρόνου, είχε πλημμυρίσει επανειλημμένα. Η έκθεση στην υγρασία προκάλεσε επάλληλες χημικές αντιδράσεις μεταξύ του χαλκού και των ανθρώπινων λειψάνων.

Ο David Maisel, φωτογράφος που ειδικεύεται στην αποτύπωση της σχέσης του φυσικού τοπίου με την ανθρώπινη παρέμβαση, εντυπωσιάστηκε τόσο από την τραγικότητα της ιστορίας αυτής, και των πολλών διαφορετικών ιστοριών που κρύβει κάθε ένα απο αυτά τα μικρά χάλκινα κουτιά, όσο και από τη φυσική ομορφιά αυτής της παράξενης χημικής ισορροπίας.

Θέλοντας να δείξει ότι η φύση μπορεί να είναι είναι όμορφη ακόμα και υπό τις πλέον απρόσμενες συνθήκες, φωτογράφισε τα μεταλλικά κουτιά με τα ανθρώπινα λείψανα με τέτοιο τρόπο, ώστε κανείς μένει εντυπωσιασμένος από το βαθύ γαλάζιο, το έντονο πράσινο και το λαμπρό λευκό.

Κοιτάζοντας τις φωτογραφίες πέρασαν από το μυαλό μου δεκάδες σκέψεις. Κάθε κουτί περιέχει ό,τι έχει απομείνει από έναν ψυχικά άρρωστο άνθρωπο, έναν ασθενή τον οποίο κανείς δεν αναζήτησε μετά το θάνατό του, για τον οποίο πιθανώς κανείς δεν ενδιαφέρθηκε ποτέ ακόμη κι όταν ζούσε. Η σκόνη που απέμεινε από αυτόν έγινε ο καταλύτης για το σχηματισμό παράξενων χρωματικά εικόνων που θυμίζουν αεροφωτογραφίες διαφόρων τοπίων της γης. Είναι ανατριχιαστικό, υπέροχο και τελείως σουρρεαλιστικό.

Το Library of Dust, το βιβλίο στο οποίο ο David Maisel εξέδωσε τις φωτογραφίες των ευρημάτων του ψυχιατρικού νοσοκομείου του Oregon State, χαρακτηρίστηκε από τους New York Times ως ένας πυρετώδης διαλογισμός πάνω στη μνήμη, την απώλεια, και τα παράξενα εκείνα μνημεία μέσω των οποίων μερικές φορές ανακαλύπτουμε το παρελθόν. Όπως έχει πει ο ίδιος ο φωτογράφος, μία από τις φορές που επισκέφθηκε το νοσοκομείο, ένας ασθενής με μπλε στολή στεκόταν στο κατώφλι της πόρτας χωρίς να τολμά να μπει μέσα στο χώρο όπου φυλάσσονταν τα χάλκινα κουτιά. Ρίχνοντας κλεφτές ματιές μια στο φωτογράφο και μια στο δωμάτιο, ο ασθενής ψιθύριζε τις λέξεις «Η βιβλιοθήκη της σκόνης». Κανείς δεν τον ρώτησε για ποιο λόγο.

Δεν με εντυπωσίασε μόνο η ιδέα του ότι αυτή η φωτογραφική συλλογή είναι ένα μνημόσυνο σε ανθρώπους που πέρασαν και έφυγαν χωρίς να αφήσουν, μέχρι σήμερα, τίποτε για να τους θυμόμαστε. Δεν με εντυπωσίασε μόνο ότι το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα ενός τόσο μακάβριου θέματος είναι τόσο όμορφο. Δεν ήταν μόνο ότι μια τέτοια ιδέα και μια τέτοια δουλειά είναι, κατά τη γνώμη μου, ένα εξαιρετικό παράδειγμα εννοιολογικής τέχνης.

Ήταν και το ότι το 1975, στο ίδιο ψυχιατρικό νοσοκομείο, και καθώς σε κάποια χάλκινα κουτιά κάποιας απομακρυσμένης αποθήκης φυλάσσονταν μερικά από τα λείψανα που χρόνια αργότερα θα φωτογράφιζε ο Maisel, στο ίδιο, λοιπόν, αυτό νοσοκομείο, γυρίστηκε και η Φωλιά του Κούκου.

4 thoughts on “Στη Φωλιά του Κούκου

  1. Καθώς διάβαζα το άρθρο και χάζευα τις φωτογραφίες, όλα αυτά μου έμοιαζαν παράξενα οικεία. Μου θύμιζαν κάτι αλλά δεν μπορούσα να προσδιορίσω τι. Τελικά το ανακάλυψα. Έχω την αίσθηση πως το βιβλίο, αυτή η τραγική ιστορία, το ίδιο το άρθρο τούτο, ξεπήδησαν από τα πιο μελαγχολικά και σκοτεινά album των Cure. Τι παράξενους και απρόσμενους συνειρμούς κάνει καμιά φορά ο εγκέφαλός μας!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s