B όπως Bestseller

-Διάβασες το Corrections; Ή ακόμα το έχεις και κάθεται;

-Δεν μπορώ μωρέ.. Όλοι γι’ αυτό μιλάνε. Θα το αρχίσω όταν το ξεχάσουν.


Η παραπάνω συνομιλία έγινε προχτές μπροστά μου. Παρακολουθούσα αμίλητη.

Είναι πολύ ενδιαφέρουσα όλη αυτή η συζήτηση γύρω από τα λεγόμενα bestsellers, τα «ευπώλητα» βιβλία, κατά το ελληνικότερον. Το ενδιαφέρον βρίσκεται όχι μόνο στο ποια είναι πράγματι αυτά, εάν και κατά πόσον ένα βιβλίο μπορεί να αποτελέσει αιχμή του δόρατος σε μια καμπάνια μάρκετινγκ, αν τα βιβλία αυτά είναι μέτρια ή καλά. Το ενδιαφέρον βρίσκεται και στις δικές μας αντιδράσεις. Τα προτιμάμε; Μας ενοχλούν; Τα αποφεύγουμε;

Κρίνοντας από τη δική μου στάση, η αντίδρασή μου δεν ήταν ποτέ χλιαρή: είτε τα αποφεύγω όπως ο διάβολος το λιβάνι, είτε σπεύδω να τα αγοράσω/παραγγείλω/δανειστώ/αποκτήσω με οποιοδήποτε τρόπο. Ενδιάμεση στάση δεν υπάρχει. Το έργο το έχω δει πολλές φορές: από το κάθε ένα βιβλίο της σειράς Harry Potter, μέχρι, εσχάτως, το Corrections του Jonathan Franzen. Αντίστοιχα ανακάλυψα ότι, για παράδειγμα, η ευρεία κυκλοφορία των βιβλίων του Nick Horby με αποτρέπει από το να δοκιμάσω το Juliet, Naked. Κακώς.

Χαζεύοντας το αγγλικό Amazon έπεσα πάνω στο εξής ενδιαφέρον:

Με άλλα λόγια: το The Girl with the Dragon Tattoo βρίσκεται στα 100 bestsellers του αγγλικού Amazon τα τελευταία 2,4 χρόνια! Και όχι μόνο. Βρίσκεται στη 18η θέση και ανεβαίνει! Εννοείται, φυσικά, ότι αντίστοιχη επιτυχία γνωρίζουν, εκτός από το Κορίτσι με με Τατουάζ, και οι δύο συνέχειες του Millennium Trilogy του Σουηδού Stieg Larsson. Εντυπωσιακό.

Θυμάμαι ότι, το καλοκαίρι που μας πέρασε, σε μία βόλτα σε κάποια παραλία ενός μικρού νησιού, μέτρησα 7 άτομα, άντρες και γυναίκες, να διαβάζουν κάποιο από τα βιβλία της τριλογίας. Σε 4 διαφορετικές γλώσσες παρακαλώ.

Συμπτωματικά έχω διαβάσει ολόκληρη την τριλογία. Την έχω σχεδόν καταβροχθίσει με απόλαυση. Μπορώ να μιλάω για ώρες για τη δεσποινίδα Λίσμπεθ Σαλάντερ, σαν να ήταν καμιά παιδική μου φίλη. Ξέρω τι τρώει για πρωινό, σε ποιες γειτονιές της Στοκχόλμης συχνάζει, και άλλα πολλά. Ξεκίνησα το πρώτο βιβλίο όταν ακόμα κυκλοφορούσε μόνο με σκληρό εξώφυλλο στα αγγλικά, πολύ πριν μεταφραστεί στα ελληνικά. Το πρότεινα σε συγγενείς και φίλους, το έκανα δώρο, έκανα, με άλλα λόγια, τη μικρή διαφημιστική μου καμπάνια. Προφανώς δεν ήμουν η μόνη.

Κοιτάζοντας τη λίστα στο Amazon ανακουφίστηκα. Όχι για τίποτα άλλο, αλλά γιατί πρόλαβα να διαβάσω την τριλογία πριν γίνει παγκόσμιο εκδοτικό φαινόμενο. Γνωρίστηκα με τη Λίσμπεθ και το σουηδικό υπόκοσμο πριν μου προκαλέσει άγχος και δέος η επιτυχία της.

Αναρωτιέμαι πόσα άλλα βιβλία εκεί έξω αποφεύγω για τον ίδιο λόγο. Και τι χάνω. Όποιος ξέρει, ας μου πει.

5 thoughts on “B όπως Bestseller

  1. Μια φορά κι ένα καιρό, σε ένα μικρό χωριό της ελληνικής επαρχίας ζούσε ένας μοναχικός παππούς. Κάθε Κυριακή πρωί πήγαινε στο καφενείο, καθόταν σε ένα συγκεκριμένο τραπέζι, παράγγελνε το καφεδάκι του και διάβαζε την εφημερίδα του. Πάντα αγόραζε την λιτή έκδοση μίας συγκεκριμένης εφημερίδας. Δεν τον ενδιέφεραν βλέπετε τα DVD και τα «δώρα». Αυτή η ρουτίνα συνεχίζονταν για χρόνια ώσπου μία Κυριακή πρωί μπήκε στο καφενείο κρατώντας παραμάσχαλα μια άλλη εφημερίδα. Άρχισαν που λέτε οι παρέες να συζητούν αυτή την αλλαγή.
    Οι θεωρίες για το τι ώθησε τον παππού να αγοράσει άλλη εφημερίδα έδιναν κι έπαιρναν. Αφού δεν τον ενδιέφεραν οι «προσφορές», προς τι αυτή η αλλαγή πλεύσης; Τελικά, αφού δεν κατάφεραν να καταλήξουν σε ένα ικανοποιητικό συμπέρασμα, πήγαν και τον ρώτησαν. Και η απάντηση που πήραν ήταν πως όταν πήγε το πρωί στο περίπτερο να αγοράσει την εφημερίδα του, είδε πως είχε ήδη εξαντληθεί…

    Λοιπόν μερικές φορές τα πράγματα είναι πολύ απλά* εμείς είμαστε που τα περιπλέκουμε. Ένα ευπώλητο βιβλίο είναι απλά ένα ευπώλητο βιβλίο. Τελεία. Δεν χρειάζεται να είναι αριστούργημα και ούτε θα είναι απαραίτητα μέτριο. Είναι θέμα μάρκετινγκ. Βάζουνε οι εκδότες μία «ταμπέλα», είτε αυτή λέγεται «Bestseller», είτε «Βραβείο Νόμπελ» και αρχίζουμε όλοι εμείς να την ερμηνεύουμε κατά το δοκούν. Και όσο και να μην το θέλουμε, οι περισσότεροι από εμάς επηρεαζόμαστε από τέτοια τεχνάσματα. Και η μόνη αλήθεια είναι πως δεν μπορούμε και δεν πρέπει να κρίνουμε ένα βιβλίο από την απήχηση που έχει στον κόσμο. Η λογοτεχνία δεν είναι μαθηματικά για να κάνουμε αναγωγές του στιλ: «Αφού αυτό το βιβλίο το διαβάζει ο Χ κι ο Ψ που δεν έχουν ιδέα από κλασσικά αριστουργήματα, τότε δεν κάνει για εμένα». Η λογοτεχνία είναι απρόβλεπτη, αυτή είναι η ομορφιά της.

    Φυσικά δέσμιος όλων αυτών των «ταμπελών» είμαι κι εγώ. Βέβαια δεν με επηρεάζουν τόσο οι λίστες με τα ευπώλητα, όσο βιβλία που έχει τύχει να γίνουν γνωστές ταινίες και οι εκδότες βάζουν για εξώφυλλο τους ηθοποιούς που πρωταγωνίστησαν! Εκεί πιάνω τον εαυτό μου να σκέφτεται πως αυτή η έκδοση δεν απευθύνεται σε εμένα (τον εκλεκτικό, τρομάρα μου…), αλλά σε ένα άλλο κοινό, λιγότερο βιβλιόφιλο… Φυσικά η αξία του βιβλίου δεν αλλάζει, όμως πάντα (μα πάντα!) ένα τέτοιο εξώφυλλο με αποτρέπει από το να το αγοράσω… Πόσες φορές αλήθεια έχω αδικήσει ένα βιβλίο εξαιτίας μίας «ταμπέλας» που του έχουν βάλει κάποιοι άλλοι;

  2. Παλιότερα είχα κι εγώ αυτό το δισταγμό αλλά νομίζω ότι τουλάχιστον με τα βιβλία τον έχω ξεπεράσει (τον διατηρώ όμως με τις κινηματογραφικές ταινίες). Κοινώς, διαβάζω ό,τι θέλω όποτε θέλω. Είναι ένα μικρό δείγμα απελευθέρωσης.

    Για το Juliet, Naked διάβασε κι εδώ http://xtsanos.blogspot.com/2011/01/juliet-naked.html🙂

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s