Το αιώνιο σκοτάδι ενός σύνθετου μυαλού

Ο Engleby είναι έξυπνος στα όρια της διάνοιας, σχετικά αντικοινωνικός, του αρέσει η ροκ μουσική, οι άγνωστες μάρκες τσιγάρων, είναι ικανός να κάνει βαθύτατες κοινωνικές και πολιτικές αναλύσεις, κλέβει τις τσέπες από τα πανωφόρια των συμμαθητών του για να αγοράσει αλκοόλ, δεν κάνει σεξ ποτέ, σπουδάζει στο Cambridge, λατρεύει την αδελφή του, και μας διηγείται τη ζωή του, από τα παιδικά του χρόνια, το σχολείο, το πανεπιστήμιο, μέχρι και τη δημοσιογραφική του σταδιοδρομία.

Δηλαδή με κάποια κενά μνήμης. Με κάποιες παραλλαγές. Με μερικές μικρές αναλήθειες. Όπως, για παράδειγμα, τι απέγινε η Jennifer, η όμορφη συμφοιτήτριά του, εκείνο το βράδυ μετά το πάρτυ. Γιατί εξαφανίστηκε. Αν ζει. Αν αυτός έχει σχέση με το χαμό της. Αν, ας πούμε, την έθαψε στο πάτωμα του δωματίου του. Ή αν όντως δε γνωρίζει τίποτα.

Το Engleby του Sebastian Faulks είναι ένα από τα βιβλία εκείνα τα οποία, διαβάζοντάς τα, δεν γνωρίζεις μέχρι την τελευταία γραμμή αν όσα εξιστορεί ο ήρωας (στο δύσκολο αλλά τόσο συναρπαστικό α’ πρόσωπο) συνέβησαν πραγματικά. Ή αν επίτηδες σε καθοδηγεί λάθος. Αν τα ψέμματα του είναι θεμελιώδη ή αθώα. Τίποτα. Ο Engleby είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αναξιόπιστου αφηγητή. Ή μήπως όχι;

Ο Βρετανός δημοσιογράφος και συγγραφέας Sebastian Faulks έγινε γνωστός με το (κατά πολλούς) αριστούργημα Birdsong, και, πριν περάσει στο είδος της αναξιόπιστης αφήγησης / ψυχογραφίας ενός διαταραγμένου μυαλού, ήταν ήδη γνωστός και έξω από τα αγγλικά σύνορα. Το Engleby δεν είναι παρά η ιστορία ενός σκοτεινού μυαλού κατά την ταραχώδη δεκαετία του 1970 κι έπειτα, μια τοιχογραφία της βρετανικής κοινωνίας, μια αποτύπωση των σκοτεινών πτυχών της ζωής ενός εκ των κορυφαίων πανεπιστημίων του κόσμου.

Με γλώσσα που θυμίζει Ian MacEwan με ανταύγειες του συμβόλου, πλέον, της εφηβικής απόκλισης, Holden Caulfield, το Engleby είναι ένα βιβλίο απλά απολαυστικό.

Έχω επισκεφθεί το Cambridge πάρα πολλές φορές. Ήταν κάτι στην ατμόσφαιρα της πόλης που με έκανε πάντα να σκέφτομαι ότι, πίσω από αυτούς τους περίτεχνους πέτρινους τοίχους των επιβλητικών κολλεγίων, σίγουρα κρύβονταν πολλές παρεκκλίσεις. Διάβασα το Engleby πολλά χρόνια μετά, στη βαλκανική Αθήνα. Η αφήγηση του Faulkes/Engleby, τα λόγια του «‘Αλλου» που όλοι προσπαθούμε να κρύψουμε μέσα μας (αλλά δεν το καταφέρνουμε πάντα), ζωντάνεψαν στο μυαλό μου το Cambridge της φαντασίας μου. Τόσο διαταραγμένα όσο και ρεαλιστικά. Πολύ ρεαλιστικά. Όταν ο Engleby γίνεται δημοσιογράφος, και πριν αποφασίσει να μας αποκαλύψει το πραγματικό (;) του πρόσωπο, παίρνει συνεντεύξεις από το δήμαρχο του Λονδίνου, Ken Livingstone, καλύπτει τις εξεγέρσεις στο Brixton και συναντά την επίσης αμφιλεγόμενη κυρία Thatcher. Τόσο ρεαλιστικά.

Ο φανταστικός ήρωας Engleby συναντά πραγματικά πρόσωπα, διηγείται φανταστικά περιστατικά μέσα από το πρίσμα της δικής του πραγματικότητας, είναι εκνευριστικά αλαζονικός, ειρωνικός, λιγομίλητος, πιθανώς πάσχει από σύνδρομο σχοζοειδούς προσωπικότητας, πιθανώς και όχι, εξομολογείται, εξαπατεί.

Δεν ξέρω αν ήταν η διαταραχή, η ευφυΐα, η απάτη, το ψέμα, αν ήταν η Αγγλία, η ομίχλη, ο έρωτας και το έγκλημά του, αυτό που ξέρω είναι ότι το Engleby ήταν ένα συναρπαστικό βιβλίο. Και ο ίδιος ο Mike Engleby σκοτεινός πλην όμως γοητευτικότατος, όπως άλλωστε θα περίμενε κανείς από τύπους σαν κι αυτόν.

One thought on “Το αιώνιο σκοτάδι ενός σύνθετου μυαλού

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s