«Jerusalem, the most intense place I have ever set foot in»

Ο Ian McEwan με τον Ισραηλινό πρόεδρο, Σιμόν Πέρεζ.

Την περασμένη εβδομάδα έγραψα για το LifO αυτό εδώ το κείμενο, το οποίο αναφερόταν στον αγαπημένο μου Άγγλο συγγραφέα: τον Ian McEwan.

Αν και, κατά βάση, νομίζω πως μπορώ να γράφω για τον McEwan σελίδες επί σελίδων, για το πόσο καταπληκτικός συγγραφέας θεωρώ ότι είναι, για το πόσο με έχουν εντυπωσιάσει όσες συνεντεύξεις του έχω διαβάσει, πόσο εκτιμώ τη «βρετανικότητά» του, πριν γράψω το άρθρο έψαξα λίγο για τα νέα του.

Έμαθα, λοιπόν, με έκπληξη, ότι τον τελευταίο καιρό ο McEwan βρίσκεται στο επίκεντρο των συζητήσεων στην Αγγλία καθότι αποφάσισε να παραστεί και να αποδεχτεί το βραβείο της Ιερουσαλήμ για τη Λογοτεχνία. Φιλοπαλαιστίνιοι Βρετανοί συγγραφείς ξεσηκώθηκαν, δημοσίευσαν επιστολές, συγκέντρωσαν υπογραφές, εκείνος ανένδοτος. Επέμενε να υποστηρίζει ότι για αυτόν το βραβείο δεν αποτελεί εργαλείο προπαγάνδας, ότι η λογοτεχνία και η τέχνη εν γένει έχει τρόπους να πετυχαίνει περισσότερα από την πολιτική, και, φυσικά, ότι ιδεολογικά αντιτίθεται στην τρομοκρατία, τόσο την Ισραηλινή όσο και της Χαμάς.

Απόλυτος, σκέφτηκα. Είναι και λεπτό το ζήτημα, θα πάει εκεί, θα βγάλει και φωτογραφίες με τους ισχυρούς άντρες του Ισραήλ, δεν έδινα και άδικο σε όσους του επιτέθηκαν.

Βέβαια, αυτό είναι ένα βραβείο που έχουν αποδεχτεί και κρατήσει στα ταλαντούχα τους χέρια πολλοί διάσημοι κύριοι: ο Haruki Murakami, ο Milan Kundera, ο Mario Vargas Lliosa. Γιατί όχι ο McEwan;

Γιατί ο καιρός είναι δύσκολος και ευαίσθητος; Αλλά και πότε δεν ήταν;

Ο McEwan πήγε, λοιπόν, προχτές στο Ισραήλ. Στη βράβευσή του παρευρέθηκαν πλήθος επιφανών προσωπικοτήτων του Ισραήλ, πολιτικές και μη, όπως ο πρόεδρος της χώρας, Σιμόν Πέρεζ.

Ο McEwan πήρε το λόγο και, αφού χαιρέτησε τους Ισραηλινούς και Παλαιστινίους κατοίκους της υπέροχης πόλης της Ιερουσαλήμ, άρχισε να μιλάει για το μηδενισμό της Χαμάς: «Η Χαμάς έχει αγκαλιάσει το μηδενισμό των βομβιστών αυτοκτονίας, των πυραύλων που πυροδοτούνται τυφλά στις πόλεις, καθώς και το μηδενισμό μιας πολιτικής εξάλειψης απέναντι στο Ισραήλ». Δεν σταμάτησε, όμως, εκεί: «Μηδενισμός είναι όμως και η δημιουργία στρατοπέδων στην Λωρίδα της Γάζας. Ο μηδενισμός αυτός είναι που έχει εξαπολύσει ένα τσουνάμι από σκυρόδεμα στα κατεχόμενα εδάφη».

Ο McEwan αναφέρθηκε και «στις συνεχείς εξώσεις και τις αμείλικτες εξαγορές παλαιστινιακών κατοικιών στην ανατολική Ιερουσαλήμ, στη διαδικασία του δικαιώματος επιστροφής εδαφών και κατοικιών που χορηγείται στους Εβραίους αλλά όχι στους Άραβες, στα παιδιά Παλαιστινίων κι Εβραίων που θα κληρονομήσουν τη σύγκρουση και θα το βρουν ακόμα πιο δύσκολο να την επιλύσουν από όσο είναι τώρα».

Μπροστά σε ένα κοινό που τον άκουγε αμίλητο (και, εικάζω, μουδιασμένο), ο McEwan μίλησε για τις αντιδράσεις που αντιμετώπισε όταν αποφάσισε να παραλάβει το βραβείο, και αφού ζήτησε να τεθεί τέρμα στους εποικισμούς και τις καταπατήσεις παλαιστινιακών εδαφών, είπε ότι «Η Ιερουσαλήμ είναι το εντονότερο ταξίδι που έχει κάνει ποτέ».

«Το μυθιστόρημα είναι το καλύτερο και πλέον ευαίσθητο μέσο που διαθέτουμε για την εξερεύνηση της ελευθερίας του ατόμου, και τέτοιου είδους εξερευνήσεις συχνά απεικονίζουν τι συμβαίνει όταν η ελευθερία αυτή καταπατάται. Το αντίθετο του μηδενισμού είναι η δημιουργικότητα».

Ο McEwan δώρισε το χρηματικό ποσό των 10.000 δολαρίων που συνόδευε το βραβείο του στην ειρηνευτική οργάνωση Combatants for Peace, η οποία απαρτίζεται από πρώην ισραηλινούς στρατιώτες και παλαιστινίους μαχητές.

Η εν λόγω απονομή έγινε χτες, και ο σημερινός Guardian την αναφέρει χωρίς όμως να κάνει κανένα σχόλιο επ’ αυτής.

Δεν ξέρω αν είναι η αδυναμία που έχω στον McEwan, δεν ξέρω τελικά αν συμφωνώ ή διαφωνώ, αλλά σίγουρα εντυπωσιάστηκα. Επειδή είμαι καταρχήν θετικά διακείμενη τόσο προς την αποδοχή όσο και προς τις θέσεις του και την έκφρασή τους, παρακαλώ όποιος έχει μια εντονότερη γνώμη να την μοιραστεί μαζί μου.

Ευχαριστώ.

3 thoughts on “«Jerusalem, the most intense place I have ever set foot in»

  1. Πιστεύω πως σωστά έπραξε και πήγε. Του δόθηκε η δυνατότητα, μέσω αυτής της βράβευσης, να εκφράσει τις σκέψεις του -τις σκέψεις πολλών από εμάς- για τα όσα τραγικά συμβαίνουν σ’ εκείνον τον τόπο και δεν την άφησε να πάει χαμένη.
    Νομίζω πως μία απλή άρνηση θα είχε πολύ μικρότερο αντίκτυπο. Αναμφίβολα ήταν μία γενναία απόφαση, αφού ουσιαστικά με την κίνησή του αυτή έδινε την δυνατότητα σε διάφορους καλοθελητές να αμφισβητήσουν τα κίνητρά του και να πλήξουν την εικόνα του. Όμως ευτυχώς ορισμένοι άνθρωποι προτιμούν να έχουν ήσυχη την συνείδησή τους ακόμα κι όταν το διακύβευμα είναι η ίδια τους η εικόνα. Αυτός πρέπει να είναι ο ρόλος των πνευματικών ηγετών.
    ΥΓ. Εξαιρετικός ήταν επίσης και ο λόγος του Murakami κατά την αποδοχή του συγκεκριμένου βραβείου.

    1. ευτυχώς ορισμένοι άνθρωποι προτιμούν να έχουν ήσυχη την συνείδησή τους ακόμα κι όταν το διακύβευμα είναι η ίδια τους η εικόνα. Αυτός πρέπει να είναι ο ρόλος των πνευματικών ηγετών

      έτσι είναι και ευχαριστώ.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s