Design και Παπαδιαμάντης γίνεται;

Ελάτε, παραδεχτείτε το.

Τα εξώφυλλα των ελληνικών εκδόσεων είναι συνήθως –το λιγότερο – βαρετά. Κάποια είναι και κακόγουστα. Στην καλύτερη περίπτωση είναι απλώς αδιάφορα.

Για κάποιο, δε, μυστήριο σε μένα λόγο, όσο πιο κλασικό και σπουδαίο είναι το βιβλίο (π.χ. Καζαντζάκης, Παπαδιαμάντης κτλ κτλ), τόσο πιο βαρετό το εξώφυλλο. Λες και οι εκδοτικοί οίκοι και οι πραγματικά σοβαροί και μορφωμένοι φιλόλογοι θεωρούν ότι λίγο χρώμα στο εξώφυλλο θα υποτιμήσει την αξία του Καπετάν Μιχάλη και της Φόνισσας. Λες και μια όμορφη και ενδιαφέρουσα εμφάνιση τέτοιων βιβλίων θα είναι μακράν υποδεέστερη του μεγαλοπρεπούς περιεχομένου τους. Προφανώς οι αρμόδιοι θεωρούν ότι τα βιβλία αυτού του τύπου, τα φυσικά αντικείμενα, όχι το περιεχόμενο, είναι κειμήλια, και τα κακά εξώφυλλα κάνουν καλύτερο σετάκι με τη σκόνη που τα περιμένει για να τα σκεπάσει με το πέρασμα του χρόνου. Τι να πω.

Φυσικά, η κακογουστιά και η έλλειψη φαντασίας χαρακτηρίζει και πιο μοντέρνα βιβλία, ελληνικά ή μεταφράσεις ξένων. Συμφωνώ, το περιτύλιγμα δεν κάνει το περιεχόμενο, αλλά ας μην κρυβόμαστε. Όπως ένα ωραίο περιτύλιγμα σε ένα δώρο, όπως ένα ωραίο φόρεμα σε ένα κορίτσι, έτσι κι εκεί. Μια έξυπνη και καλοφτιαγμένη ιδέα στο εξώφυλλο μπορεί να αλλάξει ολόκληρη την αναγνωστική εμπειρία. Και, τελικά, το βιβλίο είναι ένα προϊόν, μια συλλογική δουλειά ιδιαίτερα τσουχτερή οικονομικά στη χώρα μας. Αξίζει και σε αυτό και σε εμάς λίγη περισσότερη φροντίδα.

Πρόσφατα διάβαζα για μία έκθεση εξωφύλλων των (ιστορικών πια) εκδόσεων Penguin. Κι αν κανείς σκέφτεται ότι οι Άγγλοι μωρέ ασχολούνται με αυτά, λεφτά έχουν, μικρή και πτωχή χώρα είμαστε εμείς, δεν τα ξέρουμε αυτά, ενημερώνω ότι και η Ιρλανδία είναι μικροσκοπική κι εσχάτως έχει και τα κακά της τα χάλια οικονομικά, κι όμως. Ένα μικρό βιβλιοπωλείο του Δουβλίνου ανέλαβε μία παρόμοια έκθεση εξωφύλλων ιρλανδικών παρακαλώ βιβλίων πέρσι και φαίνεται υπέροχη.

Τα όμορφα βιβλία ομορφαίνουν την αναγνωστική εμπειρία, τα ράφια μας, τα βιβλιοπωλεία, και αποτελούν τιμή στον συγγραφέα. Τελεία και παύλα.

Παρακάτω παραθέτω κάποια πραγματικά φανταστικά εξώφυλλα που βρήκα στο διαδίκτυο. Μερικά θεωρώ ότι είναι πραγματικά έργα τέχνης.

Υ.Γ.: Το post αυτό είναι αφιερωμένο στη φίλη μου τη Β. που μου είπε να αρχίσω το The Book Of Illusions: «Κάτι με τραβάει σε αυτό το εξώφυλλο… (Ναι, τα εξώφυλλα είναι το δικό μου χούι!)»

10 thoughts on “Design και Παπαδιαμάντης γίνεται;

  1. Χμ… Το αγγλικό εξώφυλλο του The Thousand Autumns of Jacob de Zoet είναι, κατά τη γνώμη μου, σαφώς ανώτερο από το αμερικάνικο που διαλέγεις, το οποίο πρέπει να πω μου προκάλεσε έναν πόνο στα μάτια (γούστα είναι αυτά). Το εξώφυλλο του Extremely Loud… είναι από τα αγαπημένα μου (γενικά αγαπάω πολύ τα εξώφυλλα του gray318, μερικά ακόμα εδώ). Πολύ αγαπημένη μου έκδοση ως προς το σχεδιασμό (και ως προς το περιεχόμενο) είναι η τρίτομη του 2666. Α, και μου αρέσουν πολύ τα βιβλία του Murakami όπως τα εκδίδει ο Vintage, που έχει κάνει και όμορφες νέες εκδόσεις για τον Bolaño.

    Όσο για το βιβλίο της July, είχα μπει στον πειρασμό να το ψάξω σε όλα τα χρώματα που είχαν κυκλοφορήσει! Ομοιοπαθούσα, μάλλον.😉

  2. Έχεις δίκιο για τα εξώφυλλα. Ειδικά, πολλοί από τους «κλασικούς» μας υποφέρουν. Ευτυχώς, τουλάχιστον για τον Καζαντζάκη στον οποίο αναφέρθηκες, προγραμματίζεται των βιβλίων του.

    Αλλά, και γενικότερα, δυστυχώς, ελάχιστοι έλληνες εκδότες φροντίζουν τα εξώφυλλά τους.

  3. Αυτός ο μύθος πάντως ότι η δημιουργικότητα χρειάζεται λεφτά ή υποδομές με θυμώνει πολύ. Όχι ότι δεν πρέπει να υπάρχουν οι συνθήκες αυτές, αλλά η δημιουργικότητα έχει τον τρόπο να ξεφυτρώνει στις πιο αντίξοες συνθήκες.
    Το θεωρώ ελιτίστικο να πιστεύει κανείς ότι το εξώφυλλο δεν παίζει ρόλο. Μάλιστα έχοντας μιλήσει με Έλληνες συγγραφείς ξέρω πως ακόμη και οι πιο παραδοσιακοί εκτιμούν (και επιθυμούν) ένα καλοφτιαγμένο εξώφυλλο. Φαντάζομαι πως τα σκόντα τα κάνουν οι εκδότες.

  4. Θέλω να πω ότι το extremely loud etc δεν είναι το αριστούργημα it’s purported to be.
    Δεν ξέρω γιατί το έγραψα αυτό τώρα, αλλά ήθελα να το πω.
    Όσο για τα εξώφυλλα, σκέφτομαι ότι ο λόγος που αναζητάς βρίσκεται κρυμμένος σε έναν αριθμό. Σε αυτόν της αναγνωσιμότητας. Η Ελλάδα είναι από τις χώρες(παρ’ολίγο να γράψω ψώρες) με τους χαμηλότερους αριθμούς αναγνωσιμότητας. Οι Έλληνες δεν διαβάζουν. Και όσοι διαβάζουν θεωρούν ότι ασκούν λειτούργημα με ό,τι συνεπάγεται αυτή η παρεξήγηση. Όταν, λοιπόν, αντιμετωπίζεις κάτι με τέτοια ‘παραδοσιακή’ και επαρχιωτική ευλάβεια, δεν μπορείς παρά να αναζητάς και το αντίστοιχα συντηρητικό, σοβαροφανές εξώφυλλο.
    Στην Ελλάδα δεν θα κυκλοφορούσε ποτέ η Άννα Καρένινα ως ‘one of the most disturbing love stories ever!», διότι τότε κανείς δεν θα τη διάβαζε. Αντίθετα, η παρουσίασή της ως ‘το ανεπανάληπτο κλασικό μυθιστόρημα που καθιέρωσε τον Τολστόϋ ως μεγαθήριο της λογοτεχνίας» ή »το συγκλονιστικότερο έργο του λογοτεχνικού τέρατος, Τολστόϋ» would have done the trick. Το πρόβλημα της χώρας, λοιπόν, είναι για μια ακόμη φορά ο αφόρητος κάποιες φορές επαρχιωτισμός της.

  5. Τραγωδία τα ελληνικά εξώφυλλα. Για κάποιο λόγο όμως κάποια εξώφυλλα του εξωτερικού που μεταφέρονται ατόφια κι εδώ, ακόμα δεν μου αρέσουν. Σα να γυαλίζουν πιο πολύ, σαν να πάνε μονάχα σε paperbacks και το σκληρό εξώφυλλο να τα χαλάει… Κάτι δεν μου πάει καλά.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s