“No. Love may be the most intense joy on earth. It may be. But, now I see that bronze hand, I want to escape.”

Όταν είμαι εκτός Ελλάδας ο,τιδήποτε ελληνικό μού μοιάζει αλλιώτικο από όταν είμαι στο σπίτι μου. Το ελληνικό φαγητό έχει άλλη γεύση, η ελληνική μουσική ακούγεται και χορεύεται διαφορετικά, οι Έλληνες φαίνονται και φέρονται παράξενα. Τα ελληνικά βιβλία διαβάζονται αλλιώς. Είναι αλήθεια. Ποτέ μου δεν είχα σκεφτεί ότι  αυτό μπορούσε να είναι αλήθεια και για έναν ξένο. Κι όμως.

Προχτές, εδώ στην ευρωπαϊκή και φθινοπωρινή Βιέννη, βρέθηκα στο ίδιο τραπέζι με την Κ., Ελληνίδα, πολύ μορφωμένη, με σπουδαία δουλειά πίσω στην Αθήνα. Μαζί μας καθόταν ο Ε., Καναδός, που ζει και εργάζεται στη Βόρειο Ευρώπη. Δε θυμάμαι πώς ακριβώς ξεκίνησε η κουβέντα. Θυμάμαι όμως ότι καταλήξαμε να μιλάμε για το Βίο και την Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά (Καζαντζάκης, νομίζω εννοείται, κακώς το γράφω καν).

Ο Ε. άρχισε να διαβάζει την αγγλική έκδοση του Ζορμπά δύο φορές. Και τις δύο την παράτησε. Η Κ. κι εγώ μείναμε έκπληκτες. «Μα, είναι φοβερό βιβλίο, ποιητικό, όλοι το λένε, κάτι δεν κατάλαβες καλά», έλεγα εγώ. Ο Ε. μας κοιτούσε υπομειδιώντας. «Την  πρώτη φορά έφτασα στη σελίδα 2», είπε. «Δεν άντεξα. Πολύ δράμα. Πολύ πάθος, από τη σελίδα 2!». Γέλασα. Μπα, κάτι δεν κατάλαβε, σκέφτηκα ξανά. Μόλις τώρα βλέπω τη μετάφραση. Από την πρώτη, ούτε καν τη δεύτερη σελίδα:

Five or six seamen (…) muffled in their brown goat-skin reefer-jackets, were drinking coffee or sage, and gazing out of the misty windows at the sea. The fish, dazed by the blows of the raging waters, had taken refuge in the depths, where they were waiting till calm was restored above.

Χμμ. Ο Ε., τη δεύτερη φορά, προχώρησε μέχρι τη μέση το βιβλίου και μετά το άφησε και πάλι. «Μπορεί να έφταιγε ότι ήμουνα κάπου στην κεντρική Ισλανδία», είπε ευγενικά. «Αλλά, ρε παιδιά, δεν είχε καθόλου δράση!».

Χμμ. Τον άκουγα με ενδιαφέρον. Δεν είχα και δεν έχω κανένα λόγο να  τον αμφισβητήσω. Η Κ. απέδωσε το πρόβλημα του Ε. να παρασυρθεί από την ατμόσφαιρα του Καζαντζάκη και να απολαύσει ένα από τα σπουδαιότερα βιβλία-φιλοσοφία ζωής και αισιοδοξίας στην Ισλανδία. «Αν ήσουν στην Κρήτη θα ήταν διαφορετικά».

Δεν ξέρω εάν έχει δίκιο. Κατ’ αρχήν μπορεί απλά ο Ζορμπάς να μην άρεσε στον Ε. Τελεία και παύλα. («Αποκλείεται!», θα μου πεις. «Ο Ζορμπάς;;». Κι όμως. Τι να κάνουμε). Πάμε παρακάτω.

Το βράδυ, στο ξενοδοχείο μου, ξανασκέφτηκα την κουβέντα.

Διάβασα το Ζορμπά στα 18 μου. Ήμουν στο νυχτερινό τρένο, τον Καρβουνιάρη, για τη Θεσσαλονίκη. Ήταν από τις πρώτες φορές που ταξίδευα μόνη μου. Τον διάβασα σε μία νύχτα. Έκλαιγα από τη συγκίνηση, από το πόσο με γέμιζαν μία μία οι αριστουργηματικές λέξεις του μεγάλου Καζαντζάκη. Σκεφτόμουν ότι αυτό το βιβλίο δε γράφτηκε από κάποιον, υπήρχε πάντα σε μία κρυμμένη σπηλιά και ο Καζαντζάκης κάποτε απλά το ανακάλυψε και μας το παρέδωσε.

Δε διάβασα το Ζορμπά στο Λονδίνο. Ούτε στο Παρίσι. Και βέβαια όχι στην Ισλανδία. Τον διάβασα σε ένα βαγόνι τρένου. Σωστά. Και, θα μου πεις, το διάβασα στο πρωτότυπο. Ναι. Η μετάφραση αυτή όμως νομίζω δικαιώνει, όσο βέβαια γίνεται, το βιβλίο του Καζαντζάκη.

Ακόμα δεν έχω αποφασίσει. Αλλά για μένα, ο Ζορμπάς και η Μαντάμ Ορτάνς θα ταξιδεύουν πάντα σε ένα νυχτερινό τρένο για τη Θεσσαλονίκη. Θα είμαι πάντα 18 και θα σκουπίζω τα δάκρυά μου στο μανίκι του μπουφάν μου.



One thought on ““No. Love may be the most intense joy on earth. It may be. But, now I see that bronze hand, I want to escape.”

  1. Διαβάζω αυτό το άρθρο και χαμογελάω. Θυμάμαι και εγώ τα λόγια του Καζαντζάκη να με καίνε στα 18, την έκπληξη και την κομμένη αναπνοή από όλες εκείνες τις νέες λέξεις μίας γλώσσας που μιλούσα αλλά που ανακάλυπτα ξανά. Εκεί είναι για μένα η δράση του Καζαντζάκη.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s